Η πρόσφατη αποχώρηση του Shantanu Narayen από τη θέση του CEO της Adobe Systems, μετά από πολλά χρόνια, σηματοδοτεί μια ευρύτερη τάση στην αμερικανική επιχειρηματικότητα. Η πίεση από τους επενδυτές για ταχύτερη μετάβαση στην εποχή της Τεχνητής Νοημοσύνης (AI) και η απογοήτευση για τα αποτελέσματα, σε συνδυασμό με την πτώση των μετοχών σε μια αγορά ευάλωτη στην αυτοματοποίηση, αποτελούν βασικούς παράγοντες. Η μετοχή της Adobe έχει υποχωρήσει 25% από την αρχή του έτους, ενώ οι επιδόσεις της εταιρείας στην AI δεν εντυπωσίασαν τους επενδυτές.
Η έξοδος του Narayen υπογραμμίζει την επιτακτική ανάγκη για τους CEOs να μετατρέψουν τη ρητορική τους για την AI σε απτά αποτελέσματα, διαφορετικά κινδυνεύουν να χάσουν τη θέση τους. Αυτή η πίεση συνεισφέρει σε μια περίοδο ραγδαίας εναλλαγής επικεφαλής. Πέρυσι, 168 νέοι CEOs ανέλαβαν καθήκοντα σε εταιρείες του δείκτη S&P 1500, ο υψηλότερος αριθμός τα τελευταία 15 χρόνια, σύμφωνα με την Spencer Stuart. Ήδη φέτος, CEOs μεγάλων εταιρειών όπως οι Lululemon, Disney, Target και Walmart έχουν αποχωρήσει.
Οι θητείες των CEOs γίνονται όλο και μικρότερες, με τους νεοεισερχόμενους να έχουν σπάνια προηγούμενη εμπειρία σε αντίστοιχη θέση, καθιστώντας τους “δις CEOs” εξαιρετικά σπάνιους. Η αμερικανική εταιρική κουλτούρα μοιάζει να “μασά” και να “ξερνά” ηγέτες με ρυθμούς πρωτόγνωρους εδώ και δεκαπέντε χρόνια. “Αυτό που βλέπουμε είναι σαφώς σημάδι πίεσης,” δηλώνει ο Dirk Jenter, καθηγητής χρηματοοικονομικών στο London School of Economics. Η AI είναι μόνο ένας παράγοντας.
Η υπερβολική έμφαση στην AI έχει γίνει κίνδυνος για την καριέρα των ηγετών. Ενώ οι CEOs συχνά επικαλούνται την AI για τις απολύσεις υπαλλήλων, η δική τους αποχώρηση δεν εξηγείται πάντα απλά. Ωστόσο, οι προσδοκίες γύρω από την AI παίζουν αναμφισβήτητα ρόλο στις αυξανόμενες αποχωρήσεις. Σε περιπτώσεις όπως αυτή της Adobe, οι μέτοχοι δυσαρεστούνται με την ικανότητα του CEO να υλοποιήσει ένα όραμα για την AI. “Οι επενδυτές δεν είναι απαραίτητα υπομονετικοί,” αναφέρει ο Jenter. “Βλέπουν δισεκατομμύρια να δαπανώνται σε επενδύσεις AI και ελάχιστη βραχυπρόθεσμη απόδοση, γεγονός που ασκεί μεγάλη πίεση στην ηγεσία.”
Παράλληλα, οι επενδυτές περιμένουν από τους CEOs να επιτύχουν ρυθμούς ανάπτυξης αντίστοιχους με τις εντυπωσιακές επιδόσεις των εταιρειών που πρωτοστατούν στην επανάσταση της AI, των επονομαζόμενων “Magnificent 7”. “Υπάρχει αυξανόμενη πίεση σε όλους τους CEOs να αναπτύσσονται με παρόμοιους ρυθμούς,” εξηγεί ο Anthony Nyberg, καθηγητής διοίκησης στο University of South Carolina. “Αυτό δεν είναι βιώσιμο ή διαχειρίσιμο για πολλές εταιρείες.”
Η έξαρση της ακτιβιστικής δράσης των μετόχων αποτελεί άλλο ένα σημάδι αυξανόμενης ανυπομονησίας. Οι ακτιβιστικές καμπάνιες έφτασαν σε ιστορικό υψηλό πέρυσι, ξεπερνώντας το ρεκόρ του 2018, σύμφωνα με την Barclays. Στις ΗΠΑ, οι καμπάνιες αυξήθηκαν κατά 23%. Οι ακτιβιστές στρέφονται όλο και περισσότερο εναντίον των CEOs. “Πριν από πέντε ή δέκα χρόνια, ο ακτιβισμός αφορούσε κυρίως εταιρικές πολιτικές,” επισημαίνει ο Jenter. “Τώρα στοχεύουν απευθείας στην κορυφαία ηγεσία.” Τριάντα δύο CEOs στις ΗΠΑ παραιτήθηκαν εντός ενός έτους από μια ακτιβιστική καμπάνια, αύξηση 38% σε σχέση με τον μέσο όρο των τεσσάρων ετών.
Επιπλέον, υπάρχουν περιπτώσεις όπου τα διοικητικά συμβούλια επιλέγουν νέα (και συχνά νεότερα) πρόσωπα για να οδηγήσουν τις εταιρείες στην μετάβαση της AI. Ο Doug McMillon, ο ιδιαίτερα σεβαστός πρώην CEO της Walmart, ο οποίος, σύμφωνα με όλες τις ενδείξεις, αποχώρησε με δικούς του όρους, επικαλέστηκε την AI για την απόφασή του να παραιτηθεί τον Ιανουάριο. Δήλωσε ότι ο διάδοχός του, John Furner, ήταν “μοναδικά ικανός να οδηγήσει την εταιρεία σε αυτόν τον επόμενο μετασχηματισμό που βασίζεται στην AI”.
Μια άλλη δύναμη πίσω από αυτήν την αναδιάταξη είναι ότι οι σημερινοί διευθυντές είναι λιγότερο πιθανό να είναι τρέχοντες ή πρώην CEOs, όπως δείχνουν οι μελέτες. Ο Nyberg υποστηρίζει ότι αυτά τα λιγότερο “CEO-κεντρικά” συμβούλια είναι λιγότερο συμπαθή στους εν ενεργεία επικεφαλής και ίσως λιγότερο εξοικειωμένα με το εύρος της θέσης, γεγονός που τους οδηγεί να υποστηρίζουν περισσότερο τις αλλαγές ηγεσίας.
Ειδικοί επισημαίνουν επίσης ότι η ανανέωση των CEOs “προφταίνει” την καθυστέρηση που υπήρχε λόγω της εποχής του COVID, κατά τη διάρκεια της οποίας τα συμβούλια προτιμούσαν τη συνέχεια. Συνολικά, οι CEOs έχουν λιγότερο χρόνο να υλοποιήσουν τα οράματά τους. Η μέση θητεία των CEOs του S&P 1500 έφτασε τα 8,5 χρόνια πέρυσι, έναντι 9,2 ετών το 2024 – και είναι η μικρότερη από το 2019.
Η ευρύτερη τάση της ανανέωσης των CEOs απαιτεί από τα διοικητικά συμβούλια να εκπληρώσουν τις ευθύνες τους για τον σχεδιασμό διαδοχής, και στρέφονται όλο και περισσότερο στις δικές τους τάξεις για την αντικατάσταση των επικεφαλής. Το ποσοστό των εξωτερικών προσλήψεων CEOs έφτασε το 60% το 2025, από 57% το 2024, ένα ιστορικό χαμηλό. Ωστόσο, υπάρχουν ενδείξεις ότι τα συμβούλια έχουν αιφνιδιαστεί από τον ρυθμό της ανανέωσης. Δεκαεννέα νέοι CEOs διορίστηκαν από το δικό τους συμβούλιο πέρυσι, ο υψηλότερος αριθμός από το 2020, “υποδηλώνοντας ότι κάποιες εταιρείες δεν είναι έτοιμες για διαδοχή”.
Σχεδόν πάντα, οι εσωτερικές προσλήψεις CEOs στερούνται προηγούμενης εμπειρίας, χαρακτηριστικό που αποτυπώνεται στα στοιχεία. Το 2025, το 84% των νεοδιορισθέντων CEOs του S&P 1500 ανέλαβαν για πρώτη φορά καθήκοντα CEO σε μεγάλη επιχείρηση, αντιστρέφοντας μια πολυετή τάση προς CEOs με προηγούμενη εμπειρία σε εισηγμένες εταιρείες. Τα συμβούλια συχνά θεωρούν τους έμπειρους CEOs ως ασφαλέστερη επιλογή, αλλά έρευνα της Spencer Stuart δείχνει ότι, σε σύγκριση με τους “βετεράνους”, οι “πρωτάρηδες” οδηγούν τις εταιρείες τους σε υψηλότερες προσαρμοσμένες στην αγορά συνολικές αποδόσεις μετόχων, με μικρότερη μεταβλητότητα στην τιμή της μετοχής.
Με τον αριθμό των νέων CEOs να αυξάνεται, η ηλικία τους μειώνεται, φτάνοντας τα 54,4 το 2025, από 55,8 το 2024. Το ποσοστό των εισερχόμενων CEOs ηλικίας 60 ετών και άνω έπεσε στο 18%, μετά από μια διετή παραμονή κοντά στο 30%. Ακόμη και με υψηλότερα διακυβεύματα και μεγαλύτερη εναλλαγή, οι σημερινοί CEOs είναι απίθανο να κερδίσουν ιδιαίτερη συμπάθεια από το ευρύ κοινό. Η μέση αποζημίωση CEOs έφτασε τα 16,5 εκατομμύρια δολάρια στον S&P 500, σύμφωνα με δηλώσεις proxy του 2025. (Οι υπερβολικές αμοιβές μπορεί στην πραγματικότητα να είναι ένας λόγος για τον οποίο οι “δις CEOs” είναι τόσο σπάνιοι· λίγοι χρειάζονται τα χρήματα.)
Παρόλα αυτά, η ραγδαία ανανέωση των CEOs θα πρέπει να προκαλεί ανησυχία εκτός του διοικητικού συμβουλίου. Οι CEOs που παραμένουν στη θέση τους για περισσότερο από δέκα χρόνια ξεπερνούν τον S&P 500 καθ’ όλη τη διάρκεια της θητείας τους, περισσότερο από οποιαδήποτε άλλη διάρκεια θητείας, σύμφωνα με την έρευνα της Spencer Stuart. “Εκεί βρίσκεται η μεγαλύτερη δημιουργία αξίας για τους μετόχους,” δηλώνει ο Jim Citrin, πρόεδρος της παγκόσμιας πρακτικής CEO της εταιρείας. “Όσο μεγαλύτερη η θητεία, τόσο καλύτερα.”
