Οι επικεφαλής ανθρώπινου δυναμικού (HR) σε μεγάλες επιχειρήσεις καλούνται να διαχειριστούν ένα σύνθετο περιβάλλον, όπου η γεωπολιτική αβεβαιότητα και η οικονομική αστάθεια δυσχεραίνουν την προσέλκυση και διατήρηση ταλέντων. Ταυτόχρονα, οι απαιτήσεις του σύγχρονου εργασιακού χώρου καθιστούν επιτακτική την ανάγκη για εργαζομένους με τις κατάλληλες δεξιότητες και νοοτροπία, ικανούς να αξιοποιήσουν πλήρως τις δυνατότητες της τεχνητής νοημοσύνης (AI) και άλλων καινοτόμων τεχνολογιών.

Μία από τις σημαντικότερες προκλήσεις για τους επαγγελματίες του HR, όπου η έξυπνη χρήση της τεχνολογίας μπορεί να προσφέρει ουσιαστική βοήθεια, είναι η λήψη αποφάσεων. Οι αποφάσεις που αφορούν το εργατικό δυναμικό σπάνια αποτυγχάνουν λόγω κακής πολιτικής, αλλά συχνά παρουσιάζουν προβλήματα κατά την υλοποίησή τους. Όπως επισημαίνει η Maria Colacurcio, CEO της Syndio, “Όταν οι πολιτικές έχουν τεθεί, τίθενται σε εφαρμογή. Αυτές οι αποφάσεις λαμβάνονται σε μεγάλα “σιλό”, με αποτέλεσμα, παρά τις καλές προθέσεις, να υπάρχουν ακούσιες συνέπειες, καθώς δεν είναι εφικτό να έχουμε μια συνολική εικόνα όλων αυτών των αποφάσεων”.

Η Sara Morales, αντιπρόεδρος Ανθρώπινου Δυναμικού και Κοινοτήτων στην Cisco, τονίζει ότι πλέον δεν αρκεί η διατύπωση εξαιρετικών πολιτικών ετησίως. “Με τον ρυθμό των αλλαγών, πρέπει να είμαστε προορατικοί και αντιδραστικοί. Πολιτισμικά, παρατηρούμε μια εξέλιξη από οργανωτικές διαδικασίες λήψης αποφάσεων από άκαμπτες ομάδες σε πιο δυναμικούς και ρευστούς τρόπους λήψης αποφάσεων με ταχύτητα”. Η Dr. Laura Weis, global Human-AI strategy lead στην WPP, συμφωνεί, αναφέροντας ότι “Οι τρόποι εργασίας αλλάζουν ριζικά και αξιοποιούμε τεχνολογίες όπως η AI μόνο αν απομακρυνθούμε από τις σιλοποιημένες, στατικές, γραφειοκρατικές διαδικασίες προς κάτι πιο ολοκληρωμένο και διαλειτουργικό”.

Η πίεση αυτή φτάνει σε οριακό σημείο λόγω συνδυασμού παραγόντων. Η νομοθεσία, η υιοθέτηση της AI και οι προσδοκίες των εργαζομένων επιταχύνονται ταυτόχρονα, αλλάζοντας θεμελιωδώς τον ρόλο των επικεφαλής ανθρώπινου δυναμικού. “Υπάρχουν 657 ζητήματα που οι ηγέτες προσπαθούν να διαχειριστούν καθημερινά, ίσως ακόμη και κάθε ώρα”, λέει η Morales. “Για να προχωρήσουν με σαφήνεια, οι ηγέτες πρέπει να καθορίσουν τα λίγα, πιο σημαντικά πράγματα στα οποία θα εστιάσουν”. Ένα τέτοιο σημαντικό ζήτημα, για τους Ευρωπαίους ηγέτες, είναι η οδηγία της ΕΕ για τη διαφάνεια των αμοιβών (EU Pay Transparency Directive), τα μέτρα της οποίας πρέπει να έχουν υλοποιήσει τα κράτη μέλη έως τον Ιούνιο φέτος. Το αποτέλεσμα, σύμφωνα με την Colacurcio, είναι η αυξημένη ανάγκη για επεξηγηματικότητα. “Όλοι οι εργαζόμενοι έχουν πλέον πρόσβαση σε πολύ περισσότερες πληροφορίες. Θα προσεγγίζουν τους επικεφαλής τους με την απαίτηση να εξηγήσουν τα πάντα, ειδικά σε δύσκολες συζητήσεις σχετικά με τις αμοιβές”.

Ένα κοινό λάθος είναι η εστίαση στα αποτελέσματα αντί στις αποφάσεις. Πολλοί πέφτουν στην παγίδα της απλής υλοποίησης της τεχνολογίας, πιστεύοντας ότι αυτό θα λύσει τα προβλήματα. “Αυτό οδηγεί σε πολλή απογοήτευση, επειδή οι άνθρωποι αισθάνονται ότι θα έπρεπε να αποκομίσουν τεράστια αξία με αυτά τα εργαλεία”, δηλώνει η Weis. “Όμως, ο τρόπος που έχουμε σχεδιάσει την εργασία δεν είναι καθόλου κατάλληλος για τον τρόπο εργασίας που απαιτείται για να ξεκλειδώσουμε την αξία με την AI”. Η Weis εξηγεί ότι πολλές εταιρείες βλέπουν τα κέρδη παραγωγικότητας και αποδοτικότητας που προσφέρει η AI ως λύση στην υπερβολική εργασία και την εξουθένωση των εργαζομένων. “Η ιστορία ήταν ότι η AI κάνει τη δουλειά ευκολότερη, αλλά στην πραγματικότητα η AI πήρε τη εύκολη δουλειά. Η AI είναι ένας πολλαπλασιαστής. Αν έχεις έναν μέτριο εργαζόμενο ή ομάδα, η AI θα το κάνει απλώς χειρότερο”.

Η λύση βρίσκεται στην αλλαγή προσέγγισης: από την αντιμετώπιση στην πρόληψη. “Πρέπει να ξεκινήσουμε συνεργαζόμενοι διαφορετικά”, λέει η Morales. “Πρέπει να δημιουργήσουμε χώρο, χρόνο και ενέργεια για τους ανθρώπους να μάθουν, να σκεφτούν και να σχεδιάσουν”. Στην Cisco, αυτό περιλαμβάνει μια νέα πρακτική που ονομάζεται “Time to Grow”, όπου όλοι οι εργαζόμενοι έχουν τέσσερις ώρες ελεύθερες στο ημερολόγιό τους κάθε μήνα για να επενδύσουν στον εαυτό τους και να αναπτύξουν τις δεξιότητες που θα χρειαστούν για τον μετασχηματισμό της AI. Για την Colacurcio της Syndio, οι οργανισμοί που “νικούν” σε αυτόν τον τομέα έχουν αλλάξει τον τρόπο διακυβέρνησής τους, ιδιαίτερα όσον αφορά τις αμοιβές. “Δεν πρόκειται πλέον για διακυβέρνηση εκ των υστέρων, με ένα μεγάλο κονδύλι χρημάτων που πρέπει να μοιράσεις για να διορθώσεις τα λάθη σου. Πρόκειται για την παροχή καθοδήγησης σε έναν διευθυντή τη στιγμή που λαμβάνεται μια απόφαση για την αμοιβή, ώστε να αποτραπούν τα προβλήματα.” Η Weis δηλώνει ότι στην WPP, πρόκειται για μια συνολική αλλαγή νοοτροπίας: “Μετακινούμαστε από μια οικονομία της γνώσης σε μια οικονομία της καινοτομίας. Προσπαθούμε, λοιπόν, να ωθήσουμε τους ανθρώπους να ενεργούν με καινοτόμο και δημιουργικό τρόπο, να επανεφευρίσκουν συνεχώς τους τρόπους εργασίας τους και να τους αμφισβητούν. Η AI μας δίνει ταχύτητα, αλλά μας δίνει και χώρο, και προσπαθούμε να διασφαλίσουμε ότι αυτός ο χώρος χρησιμοποιείται αποτελεσματικά, αντί να απορροφάται απλώς από το σύστημα.”