Το ερώτημα που απασχολεί έντονα την Wall Street αυτή την εβδομάδα αφορά το Ιράν: πότε και πώς θα τερματιστεί ο πόλεμος; Παρότι ο Πρόεδρος Trump ανακοίνωσε θετικές εξελίξεις τις τελευταίες 48 ώρες, ορισμένοι αναλυτές επισημαίνουν την έλλειψη επαληθεύσιμης δράσης προς το παρόν, η οποία θα μπορούσε να στηρίξει αυτούς τους ισχυρισμούς.
Ο Larry Fink, διευθύνων σύμβουλος και ιδρυτής της BlackRock, προβλέπει ότι η σύγκρουση θα καταλήξει σε ένα από δύο άκρα. Στο ένα σενάριο, οι παγκόσμιες δυνάμεις αποδέχονται το Ιράν και τα αγαθά και οι υπηρεσίες του, κυρίως το πετρέλαιο, απελευθερώνονται στην παγκόσμια αγορά, ωθώντας τις τιμές προς τα κάτω. Στο άλλο, το ιρανικό καθεστώς παραμένει σε αντιπαράθεση με τους παγκόσμιους αντιπάλους του, και οι τιμές του πετρελαίου παραμένουν σημαντικά αυξημένες, όχι για μήνες, αλλά για χρόνια.
Ο Wall Street έχει επιδείξει μια σταθερά αισιόδοξη στάση ως προς την επίλυση του πολέμου στο Ιράν σε ένα σχετικά σύντομο χρονικό διάστημα. Ακόμη και ο σκεπτικιστής Jamie Dimon, CEO της JPMorgan Chase, δήλωσε πως είναι “λίγο αισιόδοξος” για τη μακροπρόθεσμη έκβαση του τρέχοντος χάους στη Μέση Ανατολή.
Ο Fink επιθυμεί επίσης να παραμείνει αισιόδοξος και σκιαγράφησε ένα αισιόδοξο σενάριο. “Μπορώ να περιγράψω ένα σενάριο όπου, σε ένα χρόνο από τώρα, η τιμή του πετρελαίου θα είναι στα 40 δολάρια το βαρέλι, ή μπορεί να είναι πάνω από 150 δολάρια – έχουμε δύο πολύ ακραίες εκβάσεις”, δήλωσε ο Fink στο BBC.
“Όλοι πρέπει να αναγνωρίσουν ότι δεν θα υπάρξει κάποια μέση λύση. Θα είναι ένα από τα δύο άκρα: θα είναι το Ιράν μια χώρα που μπορεί να γίνει αποδεκτή από τη διεθνή κοινότητα, μια χώρα που μπορεί να συμμετάσχει ξανά στον κόσμο;” διερωτήθηκε ο Fink. Μια τέτοια έκβαση θα μπορούσε να μειώσει δραστικά τις τιμές του πετρελαίου, κατακλύζοντας την αγορά με προσφορά, η οποία αυτή τη στιγμή περιορίζεται από στρατιωτικές απειλές στα Στενά του Ορμούζ.
Το Ιράν συνορεύει με τα Στενά του Ορμούζ, έναν στενό υδάτινο δίαυλο στον Περσικό Κόλπο, από όπου διέρχονται εξαγωγές από τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, το Κατάρ, το Κουβέιτ και το Ιράκ. Περίπου 20 εκατομμύρια βαρέλια πετρελαίου συνήθως διακινούνται καθημερινά μέσω των στενών, περίπου το 20% της παγκόσμιας προσφοράς πετρελαίου. Το Ιράν έχει δηλώσει ότι ελέγχει τα στενά, τοποθετώντας νάρκες, πράγμα που σημαίνει ότι οι καπετάνιοι είναι υπερβολικά νευρικοί για να εισέλθουν στο πέρασμα – μόνο ορισμένα πλοία, πληρώνοντας ένα βαρύ τίμημα, έχουν λάβει άδεια διέλευσης από τις ιρανικές αρχές.
Το χειρότερο σενάριο
Οι τιμές του πετρελαίου έχουν ήδη αυξηθεί ως απάντηση στον έλεγχο, με αναλυτές να αμφισβητούν πόσο γρήγορα μπορεί να αποκατασταθεί το φυσιολογικό εμπόριο μόλις λήξει η σύγκρουση. Εάν η σύγκρουση παραταθεί πέραν του περίπου ενός μηνός που έχει υποδείξει ο Πρόεδρος Trump, αυτό θα έχει μακροπρόθεσμες επιπτώσεις στις τιμές της βενζίνης και της ενέργειας – μια ιδιαίτερη ανησυχία για τους καταναλωτές που είναι ήδη ευαίσθητοι σε σοκ στην προσιτότητα.
“Το Ιράν παραμένει απειλή”, συνέχισε ο Fink. “Απειλή για το εμπόριο, απειλή για τα Στενά του Ορμούζ, απειλή για την ειρηνική συνύπαρξη της περιοχής του GCC (Συμβούλιο Συνεργασίας του Κόλπου) – θα υποστήριζα ότι θα μπορούσαμε να έχουμε χρόνια πετρελαίου πάνω από 100 δολάρια, κοντά στα 150 δολάρια, κάτι που έχει βαθιές επιπτώσεις στην οικονομία. Η επίπτωση των 40 δολαρίων στο πετρέλαιο σηματοδοτεί αφθονία και ανάπτυξη. Η άλλη είναι ένα αποτέλεσμα πιθανότατα σκληρής και απότομης ύφεσης. Δεν νομίζω ότι κανείς γνωρίζει ποια θα είναι η έκβαση.”
Οι ΗΠΑ και το Ισραήλ, σε κάποιο βαθμό, έχουν ήδη επιτύχει τον στόχο τους στο Ιράν: ο πρώην ανώτατος ηγέτης της χώρας, Αγιατολάχ Αλί Χαμενεΐ, σκοτώθηκε νωρίτερα αυτόν τον μήνα. Τον γιο του, Μοτζταμπά Χαμενεΐ, ηγείται πλέον της χώρας. Πράγματι, εάν ο νεότερος Χαμενεΐ είναι πιο ανοιχτός στη συνεργασία με τη Δύση, τότε ο Trump θα μπορούσε εύκολα να τερματίσει τη σύγκρουση και να διατηρήσει την ρητορική ότι επέτυχε τον στόχο του εξαλείφοντας μια απειλή.
Εάν η ηγεσία του Ιράν θέλει να συνεχίσει να είναι “εξαγωγέας φόβου” και επιλέξει να ενεργήσει εναντίον του διεθνούς εμπορίου, πρόσθεσε ο Fink: “Θα έχουμε παγκόσμια ύφεση. Σκεφτείτε τι σημαίνει αυτό για τις τιμές των αγροτικών προϊόντων, τα λιπάσματα είναι παραπροϊόν του φυσικού αερίου… διαταράσσει πραγματικά πολλές αλυσίδες εφοδιασμού.”
