Ο Mike Wilson, επικεφαλής στρατηγικής μετοχών ΗΠΑ και επικεφαλής επενδύσεων της Morgan Stanley & Co. LLC, είχε προβλέψει επί χρόνια ότι μια «κυλιόμενη ύφεση» βρισκόταν κρυμμένη μπροστά στα μάτια μας, ενώ η Wall Street πανηγύριζε ό,τι έμοιαζε με άνθηση. Τώρα, επιστρέφει με μια νέα, αντισυμβατική πρόβλεψη: το ήμισυ της αγοράς μετοχών βρίσκεται ήδη σε bear market, η διόρθωση συνεχίζεται αμείωτη εδώ και έξι μήνες, και οι επενδυτές που πανικοβάλλονται αυτήν την εβδομάδα είναι αργοπορημένοι.
Σε σημείωμα που δημοσιεύθηκε τη Δευτέρα, ο Wilson – επικεφαλής στρατηγικής μετοχών των ΗΠΑ της Morgan Stanley – υποστήριξε ότι η δραματική μεταβλητότητα που σαρώνει τις αγορές πρόσφατα δεν αποτελεί την αρχή μιας πτώσης, αλλά πλησιάζει στο τέλος της. «Αυτή η διόρθωση είναι ώριμη σε χρόνο και τιμή», έγραψε, στηρίζοντας την πρόβλεψή του με ένα εντυπωσιακό στοιχείο: το 50% όλων των μετοχών στον δείκτη Russell 3000 έχουν υποχωρήσει κατά τουλάχιστον 20% από τα υψηλά των 52 εβδομάδων, και μεταξύ των μελών του S&P 500, το ποσοστό ξεπερνά το 40%.
Το ευρύτερο πλαίσιο είναι σημαντικό. Ο Wilson πέρασε χρόνια υποστηρίζοντας, συχνά μόνο του, ότι η οικονομία ήταν πολύ ασθενέστερη για πολλές εταιρείες και καταναλωτές από ό,τι υποδείκνυαν τα γενικά οικονομικά στατιστικά στοιχεία (ονομαστικό ΑΕΠ ή απασχόληση). Αντί για μια ενιαία κατάρρευση, εξήγησε, η αδυναμία μετακινήθηκε από τομέα σε τομέα – πρώτα η τεχνολογία, μετά τα καταναλωτικά αγαθά, και μετά η ευρύτερη οικονομία – πράγμα που σήμαινε ότι οι συνηθισμένοι δείκτες ύφεσης, όπως η εκρηκτική αύξηση της ανεργίας και η κατάρρευση του ΑΕΠ, παρέμειναν χαμηλοί, ενώ ο πόνος συσσωρευόταν υπογείως. Ονόμασε αυτό το φαινόμενο «κυλιόμενη ύφεση». Οι περισσότεροι στη Wall Street πίστευαν ότι έκανε λάθος.
Δεν έκανε. Ο Wilson προσδιόρισε τον Απρίλιο του 2025 – όταν η ανακοίνωση των δασμών από τον Λευκό Οίκο πυροδότησε μια πτώση στην αγορά – ως το χαμηλότερο σημείο της ύφεσης. Η πορεία των αναθεωρήσεων των κερδών παρουσίασε μια δραματική ανάκαμψη σε σχήμα V από εκείνο το σημείο, οι αναθεωρήσεις των θέσεων εργασίας βελτιώθηκαν, και τα στοιχεία για τις απολύσεις έφτασαν στο αποκορύφωμά τους και άρχισαν να υποχωρούν. Η ανάκαμψη που είχε προβλέψει ήταν σε εξέλιξη. Και κρίσιμα, αυτό το ανακάμπτον, επιταχυνόμενο περιβάλλον διαμορφώνει την τρέχουσα ερμηνεία του Wilson για την τρέχουσα αναταραχή.
Η πτώση αυτής της εβδομάδας, υποστήριξε, ήταν μια «διόρθωση εντός μιας bull market» – όχι μια νέα ύφεση. Άρχισε το περασμένο φθινόπωρο, όταν η ρευστότητα σφίχτηκε, πολύ πριν οι τιμές του αργού πετρελαίου εκτοξευτούν και ο δείκτης VIX ανέβει στα ύψη τις τελευταίες εβδομάδες, μετά την κλιμάκωση της σύγκρουσης στο Ιράν. Το γεωπολιτικό σοκ λειτούργησε ως ένα «τελευταίο χτύπημα» – το είδος του γεγονότος που σηματοδοτεί συνήθως ένα τέλος παρά μια αρχή.
Οι αριθμοί τον δικαιώνουν όσον αφορά τη ζημιά που έχει ήδη γίνει. Οι μετοχές λογισμικού και υπηρεσιών επλήγησαν περισσότερο, με το 97% των μετοχών του S&P 500 σε αυτόν τον τομέα να διαπραγματεύονται τουλάχιστον 10% κάτω από τα υψηλά των 52 εβδομάδων. Οι ημιαγωγοί, τα διακριτικά καταναλωτικά προϊόντα και οι χρηματοοικονομικές υπηρεσίες παρουσιάζουν παρόμοια εικόνα. Η πτώση του S&P 500 σε επίπεδο δείκτη, περίπου 15% από την κορυφή, είναι πραγματική – αλλά υποβαθμίζει δραματικά πόσο ευρέως έχει εξαπλωθεί η καταστροφή κάτω από την επιφάνεια.
Τι θα γίνει αν ο πόλεμος συνεχιστεί;
Αυτό που διακρίνει τη σημερινή κατάσταση από τα πιο σκοτεινά κεφάλαια της περιόδου της κυλιόμενης ύφεσης, σύμφωνα με τον Wilson, είναι ότι ο θεμελιώδης κινητήρας λειτουργεί. Τα κέρδη του S&P 500 αυξάνονται κατά 13% και επιταχύνονται – το αντίθετο από το επιδεινούμενο περιβάλλον κερδών που συνόδευε προηγούμενες υφέσεις λόγω σοκ πετρελαίου. Η άνοδος του αργού πετρελαίου είναι περίπου 40% σε ετήσια βάση, πολύ λιγότερο από τις αυξήσεις άνω του 100% που έχουν ιστορικά εκτροχιάσει τους οικονομικούς κύκλους. Η δημοσιονομική στήριξη είναι σημαντική, με τις επιστροφές φόρου εισοδήματος νοικοκυριών να τρέχουν 17% υψηλότερα σε ετήσια βάση, και η Fed έχει γίνει ξανά επεκτατική, αφού συρρίκνωσε τον ισολογισμό της κατά το μεγαλύτερο μέρος του περασμένου έτους.
Το ζήτημα, φυσικά, είναι ότι η ανάλυση του Wilson προϋποθέτει ότι η σύγκρουση στο Ιράν θα παραμείνει περιορισμένη, το πετρέλαιο θα παραμείνει κάτω από τα 100 δολάρια το βαρέλι, και η γεωπολιτική κατάσταση θα επιλυθεί σε «εβδομάδες, όχι μήνες». Αυτές είναι τεράστιες παραδοχές, δεδομένης της άλυτης φύσης του Πολέμου στο Ιράν, ο οποίος, εκ πρώτης όψεως, θα διαρκέσει περισσότερο από τις 3 εβδομάδες που εκτίμησε δημόσια ο Πρόεδρος Trump. Η ιστορία υποδηλώνει ότι τα γεωπολιτικά σοκ έχουν την κακή συνήθεια να αψηφούν τους σαφείς χρονικούς ορίζοντες για επίλυση.
Ο ίδιος ο Wilson αναγνωρίζει ότι η διαταραχή των Στενών του Hormuz εμποδίζει περίπου 20 εκατομμύρια βαρέλια ημερησίως σε ροή δεξαμενόπλοιων, και ότι η άντληση από στρατηγικά αποθέματα πετρελαίου θα αντικαταστήσει μόνο ένα κλάσμα αυτού του όγκου. Εάν το αργό πετρέλαιο σπάσει και παραμείνει πάνω από τα 100 δολάρια για παρατεταμένη περίοδο – κάτι που ο Wilson παραδέχεται ότι θα άλλαζε την άποψή του εντελώς – η δυναμική θα μετατραπεί από «διόρθωση σε bull market» σε κάτι πιο σοβαρό. Η αρκούδα (bear case) δεν είναι ένα απομακρυσμένο σενάριο. Είναι μία κλιμάκωση μακριά.
Υπάρχει ένας τομέας όπου οι επικριτές του Wilson πρέπει να είναι προσεκτικοί: το ιστορικό του στις προβλέψεις σημείων καμπής. Είχε δίκιο για την κυλιόμενη ύφεση όταν η συναίνεση τον χλεύαζε. Είχε δίκιο ότι η Ημέρα της Απελευθέρωσης σηματοδότησε το χαμηλότερο σημείο. Αυτές οι προβλέψεις δεν ήταν τυχαίες – βασίστηκαν σε ένα αυστηρό πλαίσιο κορυφαίων δεικτών, εύρους αναθεωρήσεων κερδών και παρακολούθησης ρευστότητας που οι περισσότεροι στρατηγικοί αναλυτές έχασαν.
