Μια παράδοξη κατάσταση επικρατεί στις παγκόσμιες αγορές ενέργειας, δημιουργώντας μια έντονη γεωγραφική διαίρεση μεταξύ των «έχουν» και των «δεν έχουν». Στο Δυτικό Τέξας, η υπερπροσφορά φυσικού αερίου έχει οδηγήσει τις τιμές σε αρνητικά επίπεδα, ενώ η Ευρώπη και η Ασία αντιμετωπίζουν προοπτικές ελλείψεων, καθώς η αμερικανική επέμβαση στο Ιράν επηρεάζει τις παγκόσμιες ροές.
Τις τελευταίες ημέρες, οι spot τιμές στον κόμβο Waha της λεκάνης Permian κατέγραψαν πτώση έως και -9,75 δολάρια ανά εκατομμύριο βρετανικές θερμικές μονάδες, με εκτιμήσεις ότι μπορεί να φτάσουν τα -10 δολάρια, όταν η χωρητικότητα των αγωγών μειωθεί λόγω εποχικών εργασιών συντήρησης αργότερα φέτος. Η κατάσταση αυτή οφείλεται στο γεγονός ότι η εξόρυξη στην παραγωγική λεκάνη Permian παράγει τόσο πετρέλαιο όσο και φυσικό αέριο. Ωστόσο, ενώ υπάρχει εκτεταμένο δίκτυο αγωγών για τη μεταφορά του αργού πετρελαίου στην αγορά, η υποδομή για τη μεταφορά του φυσικού αερίου είναι περιορισμένη, δημιουργώντας σημεία συμφόρησης και τοπικές πλεονάζουσες ποσότητες.
Κατά συνέπεια, οι αρνητικές τιμές στο φυσικό αέριο δεν είναι ασυνήθιστες στο Δυτικό Τέξας, συμβαίνοντας συχνότερα από ό,τι όχι καθ’ όλη τη διάρκεια του τρέχοντος έτους. Ωστόσο, η περασμένη εβδομάδα σηματοδότησε τη χαμηλότερη μέση spot τιμή Waha που έχει καταγραφεί ποτέ. Όταν οι αρνητικές τιμές σημαίνουν ότι οι παραγωγοί πρέπει να πληρώσουν για να απομακρυνθεί η προσφορά, το πλεονάζον φυσικό αέριο συχνά καίγεται, με τα φαινόμενα “flaring” (καύση αερίων) να βρίσκονται στο υψηλότερο επίπεδο πενταετίας.
Παρά το αντιστραμμένο περιβάλλον τιμών για τους γεωτρητές του Δυτικού Τέξας, δεν αναμένεται να μειώσουν την παραγωγή τους, καθώς το πετρέλαιο παραμένει αρκετά επικερδές ώστε να αντισταθμίσει τις απώλειες από το φυσικό αέριο. Επιπλέον, η πρόσφατη άνοδος του αργού πετρελαίου μετά την έναρξη του πολέμου μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν καθιστά το πετρέλαιο ακόμα πιο κερδοφόρο, με το West Texas Intermediate να έχει εκτοξευθεί κατά 47% σε σχεδόν 100 δολάρια το βαρέλι τις τελευταίες τρεις εβδομάδες.
Αντίθετα, άλλες περιοχές του κόσμου βλέπουν τις τιμές του φυσικού αερίου να εκτοξεύονται λόγω διαταραχών από τον πόλεμο με το Ιράν. Η Τεχεράνη αντέδρασε κλείνοντας ουσιαστικά τα Στενά του Ορμούζ, μέσω των οποίων διέρχεται το 20% του παγκόσμιου πετρελαίου και υγροποιημένου φυσικού αερίου. Το Ιράν επιτέθηκε επίσης στη Βιομηχανική Πόλη Ras Laffan του Κατάρ, προκαλώντας ζημιές σε δύο γραμμές παραγωγής LNG, οι οποίες θα επηρεάσουν περίπου το 17% των εξαγωγών LNG της χώρας, με τις επισκευές να αναμένονται να διαρκέσουν έως και πέντε χρόνια.
Ενώ το μεγαλύτερο μέρος του LNG από τη Μέση Ανατολή κατευθύνεται στην Ασία, το σοκ στην προσφορά θα επηρεάσει τις παγκόσμιες αγορές, καθώς η Ασία και η Ευρώπη ανταγωνίζονται για το υπόλοιπο φυσικό αέριο. Τα ευρωπαϊκά προθεσμιακά συμβόλαια φυσικού αερίου σημείωσαν άλμα έως και 35% την Πέμπτη, φτάνοντας περίπου τα 70 ευρώ ανά μεγαβατώρα, ή πάνω από 20 δολάρια ανά εκατομμύριο BTUs, διπλάσια από τα προπολεμικά τους επίπεδα. Παρόλο που απέχει πολύ από τα 345 ευρώ ανά μεγαβατώρα που σημειώθηκαν το 2022 μετά την εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία, η πρόσφατη αύξηση των τιμών έρχεται σε μια ευαίσθητη στιγμή για την Ευρώπη. Μετά τη μείωση των αποθεμάτων φυσικού αερίου κατά τη διάρκεια του χειμώνα λόγω της ζήτησης για θέρμανση, οι χώρες πρέπει τώρα να αναπληρώσουν τα αποθέματά τους αυτό το καλοκαίρι.
Στην Ασία, η κατάσταση είναι τόσο δεινή που οι χώρες έχουν ήδη αρχίσει να αναζητούν τρόπους για τον περιορισμό της ενέργειας, όπως η εφαρμογή τετραήμερων εβδομάδων εργασίας και η τηλεργασία. Μια παρατεταμένη διακοπή των Στενών του Ορμούζ θα μπορούσε να στείλει τις spot τιμές LNG στην Ασία πάνω από 30 δολάρια ανά εκατομμύριο BTUs το καλοκαίρι, από 26 δολάρια την άνοιξη, σύμφωνα με αναλυτές. Και αν παραμείνουν κλειστά για έξι μήνες, η τιμή θα μπορούσε ακόμη και να ξεπεράσει τα 40 δολάρια.
Ορισμένες χώρες της Ασίας στρέφονται ακόμη και στον άνθρακα για την παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας, επιστρέφοντας στο σχέδιο του 2022. Η κυβέρνηση της Ταϊλάνδης, για παράδειγμα, έχει ήδη διατάξει τους σταθμούς παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας με καύση άνθρακα να λειτουργούν στο μέγιστο δυνατό βαθμό. Οι εταιρείες κοινής ωφέλειας στο Μπαγκλαντές έχουν επίσης αυξήσει την κατανάλωση άνθρακα. Η Νότια Κορέα και η Ταϊβάν, χώρες που παράγουν μεγάλο μέρος των ημιαγωγών παγκοσμίως, έχουν σηματοδοτήσει ότι προετοιμάζονται να βασιστούν περισσότερο στον άνθρακα. “Η Ασία βρίσκεται σε πλήρη τιμολογιακό ανταγωνισμό, με κάθε χώρα που μπορεί να μεταβεί από το φυσικό αέριο στον άνθρακα να το κάνει”, δήλωσε ο Henning Gloystein, διευθυντής ενέργειας στην Eurasia Group, στους New York Times.
