Οι αγορές ενέργειας βρίσκονται αντιμέτωπες με ένα σενάριο “σαν τον Wile E. Coyote που τρέχει στο χείλος του γκρεμού”, καθώς οι προμήθειες πετρελαίου έχουν καταρρεύσει, σύμφωνα με τον Ben Cahill, διευθυντή για τις Αγορές Ενέργειας και την Πολιτική στο Κέντρο Ανάλυσης Ενεργειακών Συστημάτων και Πολιτικής του Πανεπιστημίου του Τέξας στο Ώστιν. Παρόλο που οι τιμές του αργού πετρελαίου εμφανίζονται σε κάποιες περιπτώσεις χαμηλότερες, άλλες μετρήσεις στην αγορά ενέργειας είναι πολύ χειρότερες.
Η αστάθεια στα συμβόλαια μελλοντικής εκπλήρωσης του αργού πετρελαίου είναι έντονη από την έναρξη του πολέμου μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν, με τις τιμές να εκτοξεύονται κάποιες ημέρες, αλλά και να υποχωρούν μετά από τις προσπάθειες του Προέδρου Donald Trump να τις επηρεάσει. Ωστόσο, με το ένα πέμπτο της παγκόσμιας προσφοράς πετρελαίου να παραμένει αποκλεισμένο στον Περσικό Κόλπο, ο οποίος παρέχει πάνω από το 80% των ενεργειακών εφοδίων της Ασίας, οι ελλείψεις επιδεινώνονται και καθίστανται δύσκολο να αντιμετωπιστούν με μέτρα έκτακτης ανάγκης.
“Μέτρα βραχυπρόθεσμης διάρκειας, όπως οι εκλύσεις στρατηγικών αποθεμάτων και η άρση των κυρώσεων στο ρωσικό και ιρανικό πετρέλαιο εν πλω, έχουν εξαντληθεί”, δήλωσε ο Ben Cahill μέσω ανάρτησής του στο X την Τετάρτη. “Εκτός αν αποκατασταθεί η διέλευση από το Στενό του Ορμούζ, η πίεση στα διυλισμένα προϊόντα και οι ελλείψεις που παρατηρούμε σε όλη την Ασία θα εξαπλωθούν, και μάλιστα γρήγορα. Είμαστε σαν τον Wile E. Coyote που τρέχει στο χείλος του γκρεμού, στον αέρα”, προσέθεσε.
Η δυσαρμονία αυτή ήταν εμφανής την Πέμπτη, όταν η τιμή spot για φυσικά φορτία αργού πετρελαίου Brent έφτασε τα 141,36 δολάρια το βαρέλι, το υψηλότερο επίπεδο από το 2008, ενώ το συμβόλαιο παράδοσης Ιουνίου βρισκόταν 32,33 δολάρια χαμηλότερα, στα 109,03 δολάρια.
Χώρες της Ασίας ήδη αγωνίζονται να περιορίσουν τις ενεργειακές προμήθειες. Η Νότια Κορέα επέβαλε ανώτατο όριο στις τιμές των καυσίμων, το πρώτο εδώ και 30 χρόνια. Η Ταϊλάνδη περιόρισε τις τιμές του ντίζελ, έδωσε εντολή στους υπαλλήλους να εργάζονται από το σπίτι και προέτρεψε τους πολίτες να φορούν κοντομάνικα πουκάμισα. Το Μπαγκλαντές επέβαλε ημερήσια όρια αγοράς καυσίμων και έκλεισε νωρίτερα τα πανεπιστήμια.
Εν τω μεταξύ, οι χώρες ανταγωνίζονται σφοδρά για τις διαθέσιμες πετρελαϊκές προμήθειες. Σε μία περίπτωση, ένα δεξαμενόπλοιο που κατευθυνόταν προς την Ινδία άλλαξε πορεία για την Κίνα. Το ρωσικό πετρέλαιο έχει επίσης μεγάλη ζήτηση μετά την προσωρινή άρση των κυρώσεων από τις ΗΠΑ, με τις Φιλιππίνες, την Ινδονησία, την Ταϊλάνδη και το Βιετνάμ να εκδηλώνουν ενδιαφέρον.
Αναλυτές προειδοποιούν ότι είναι μόνο θέμα χρόνου η ενεργειακή κρίση να πλήξει άλλα τμήματα της παγκόσμιας οικονομίας. Τα φορτία που αναχώρησαν από τον Κόλπο λίγο πριν την έναρξη του πολέμου έφτασαν τώρα στους προορισμούς τους, και μόνο μια μικρή ροή δεξαμενόπλοιων έχει διασχίσει το Στενό του Ορμούζ από τότε.
“Η τιμή των συμβολαίων μελλοντικής εκπλήρωσης σχεδόν προσφέρει μια ψευδή αίσθηση ασφάλειας, ότι τα πράγματα δεν είναι τόσο πιεσμένα”, δήλωσε στο CNBC η Amrita Sen, ιδρύτρια της Energy Aspects, την Πέμπτη. “Ποτέ δεν έχουμε δει την αγορά χρήματος και τη φυσική αγορά να αποκλίνουν για τόσο μεγάλο διάστημα”, πρόσθεσε. “Τελικά, πρέπει να συμπέσουν”.
Η νέα κανονικότητα στην αγορά πετρελαίου, όποια και αν αποδειχθεί τελικά, δεν θα είναι ίδια με την προπολεμική κατάσταση, με το κατώφλι των τιμών να ανεβαίνει τουλάχιστον στα 70-80 δολάρια το βαρέλι, αλλά πιθανότατα πλησιέστερα στα 100, προέβλεψε η Sen.
Ο Cahill εξέφρασε επίσης την απορία του για το γεγονός ότι οι τιμές του αργού πετρελαίου δεν έχουν εκτοξευθεί ακόμη υψηλότερα, προσθέτοντας ότι δεν λένε ολόκληρη την αλήθεια για την πίεση στις αγορές ενέργειας. Ωστόσο, αυτό αναμένεται να αλλάξει τον επόμενο μήνα, δήλωσε στο DW News την Παρασκευή.
“Ουσιαστικά έχουμε κάψει όλα τα αποθέματα ασφαλείας και τα βραχυπρόθεσμα μέτρα έκτακτης ανάγκης που είναι διαθέσιμα”, εξήγησε ο Cahill. “Και εφόσον έχουμε 10 εκατομμύρια βαρέλια ημερησίως ή περισσότερα πετρέλαιο που διαταράσσεται μέσω του Στενού του Ορμούζ, ο αντίκτυπος στις τιμές της ενέργειας αναμένεται να αυξηθεί”.
