Συμπληρώνονται 100 χρόνια από την έναρξη της συλλογής ερευνητικής ποιότητας δεδομένων για την αμερικανική χρηματιστηριακή αγορά. Αυτή η επέτειος αποκτά ιδιαίτερη σημασία, όπως ακριβώς και η ταινία “Moneyball” που μας υπενθυμίζει τη δύναμη των δεδομένων. Στην ταινία, ο Billy Beane, γενικός διευθυντής των Oakland A’s, προσπαθεί να δημιουργήσει μια ανταγωνιστική ομάδα με περιορισμένο προϋπολογισμό, βασιζόμενος στην ανάλυση στατιστικών στοιχείων. Αντί να ακολουθεί την καθιερωμένη πρακτική, αναζητά το πλεονέκτημά του μέσα από τα δεδομένα.
Αυτή η προσέγγιση θυμίζει την κατάσταση στο Πανεπιστήμιο του Σικάγο τη δεκαετία του 1960, όταν το Center for Research in Security Prices (CRSP) συγκέντρωσε τα πρώτα αξιόπιστα χρηματιστηριακά δεδομένα με χρονολογία από το 1926. Ο David Booth, ιδρυτής και πρόεδρος της Dimensional Fund Advisors, έζησε από κοντά αυτή την επανάσταση στα οικονομικά δεδομένα ως μεταπτυχιακός φοιτητής. Διδάχθηκε από ακαδημαϊκούς όπως ο μελλοντικός νομπελίστας Gene Fama, του οποίου το πρώτο μάθημα άλλαξε τη ζωή του. Οι ιδέες αυτές, που τον ενέπνευσαν να τις εφαρμόσει σε πραγματικά χαρτοφυλάκια, έχουν βελτιώσει τη ζωή εκατομμυρίων ανθρώπων.
Πριν από αυτά τα δεδομένα, κανείς δεν γνώριζε την πραγματική συνολική απόδοση της αγοράς. Υπήρχαν απόψεις, αλλά χωρίς στατιστικά στοιχεία, οι περισσότεροι απλώς μάντευαν. Αποδείχθηκε ότι η αγορά απέδιδε καλύτερα από ό,τι φαντάζονταν οι άνθρωποι, ξεπερνώντας πολλούς διάσημους “stock pickers”.
Από αυτήν την κομβική στιγμή, έχουν εξαχθεί πολύτιμα μαθήματα που καθιστούν τον Booth αισιόδοξο για τα επόμενα 100 χρόνια.
**Μάθημα 1: Οι “εσωτερικοί” δεν γνωρίζουν περισσότερα από τους “εξωτερικούς”**
Οι καθηγητές του Πανεπιστημίου του Σικάγο, Jim Lorie και Larry Fisher, δημιούργησαν το CRSP για να απαντήσουν σε ένα απλό ερώτημα: Ποιες ήταν οι πραγματικές αποδόσεις των μετοχών; Τότε, δεν ήταν σαφές αν ο μέσος επενδυτής είχε κέρδος ή ζημία από τις επενδύσεις του. Οι Lorie και Fisher συγκέντρωσαν και τυποποίησαν για σχεδόν τέσσερα χρόνια δεδομένα, τα οποία, αν ξετυλιγόντουσαν, θα κάλυπταν 3,5 μίλια. Λίγα λεπτά μετά την εισαγωγή των δεδομένων σε έναν τότε πρωτοποριακό υπολογιστή, δόθηκε απάντηση στο ερώτημα.
Οι αμερικανικές μετοχές είχαν αυξηθεί κατά περίπου 9% ετησίως μεταξύ 1926 και 1960, πολύ υψηλότερο ποσοστό από το γενικά πιστευτό. Ο Michael Jensen, τότε οικονομολόγος στο Πανεπιστήμιο του Rochester, χρησιμοποίησε τα δεδομένα για να αναλύσει την απόδοση μεμονωμένων αμοιβαίων κεφαλαίων μεταξύ 1945 και 1964. Διαπίστωσε ότι, κατά μέσο όρο, τα αμοιβαία κεφάλαια δεν μπορούσαν να ξεπεράσουν μια στρατηγική που απλώς αγόραζε και κρατούσε ένα χαρτοφυλάκιο ολόκληρης της αγοράς. Μάλιστα, υπήρχαν ελάχιστες ενδείξεις ότι κάποιο αμοιβαίο κεφάλαιο απέδιδε καλύτερα από ό,τι θα περίμενε κανείς από τυχαία επιλογή. Μετά από 100 χρόνια δεδομένων, η εικόνα παραμένει η ίδια, με τις αποδόσεις να ανέρχονται περίπου στο 10% ετησίως για ολόκληρο τον αιώνα.
Τι σημαίνει αυτό για τους μέσους επενδυτές; Δεν χρειάζεται να είστε “insider” για να έχετε μια καλή επενδυτική εμπειρία. Οι ειδικοί δεν γνωρίζουν περισσότερα από τη συλλογική σοφία του πλήθους. Μπορείτε να κερδίσετε χωρίς να χρειάζεται να ξεγελάσετε την αγορά. Υπάρχουν πολλά χαρτοφυλάκια που παρακολουθούν την αγορά και είναι διαθέσιμα σε όλους.
**Μάθημα 2: Βάλτε στοίχημα στην ανθρώπινη εφευρετικότητα**
Όταν συζητιέται αυτό το θέμα, πολλοί αναρωτιούνται γιατί η αγορά προσφέρει τόσο σταθερές αποδόσεις μακροπρόθεσμα. Μέρος της απάντησης βρίσκεται στη δομή του συστήματος, που προωθεί την τάξη και επιτρέπει τη δίκαιη τιμολόγηση. Αυτό βασίζεται σε εφαρμόσιμες συμφωνίες, προστασία επενδυτών και διαφάνεια. Οι επενδυτές επωφελούνται από τεράστιους όγκους συναλλαγών, ισχυρά λογιστικά πρότυπα και έντονο ανταγωνισμό σε έναν ισότιμο χώρο.
Ένα άλλο μέρος οφείλεται στις ίδιες τις εταιρείες. Οι εταιρείες εκδίδουν μετοχές για να αντλήσουν κεφάλαια για την ανάπτυξή τους, και αυτή η δυνατότητα ανάπτυξης είναι αυτό που αγοράζουν οι επενδυτές. Εκατομμύρια άνθρωποι σε χιλιάδες εταιρείες εργάζονται καθημερινά για να βελτιώσουν τα προϊόντα τους, να ενισχύσουν τις υπηρεσίες τους και να μειώσουν το κόστος τους, προσαρμοζόμενοι διαρκώς σε έναν μεταβαλλόμενο κόσμο. Το μέλλον είναι πάντα αβέβαιο, και δεν θα επιτύχουν όλες οι εταιρείες, αλλά το σύστημα κινήτρων ανταμείβει την καινοτομία και την επίλυση προβλημάτων. Συλλογικά, αυτή η προσπάθεια για βελτίωση είναι ο κινητήρας των αποδόσεων της αγοράς. Η ανθρώπινη εφευρετικότητα είναι αυτό που πραγματικά επενδύετε όταν αγοράζετε την αγορά.
**Μάθημα 3: Η συμπεριφορά του επενδυτή είναι το κλειδί**
Χρειάζεται μακροπρόθεσμη οπτική για να επωφεληθείτε από μια ετήσια σύνθετη απόδοση 10%. Για παράδειγμα, 1.000 δολάρια επενδεδυμένα σε ένα υποθετικό συνολικό δείκτη αγοράς έναν αιώνα πριν, θα άξιζαν 17,1 εκατομμύρια δολάρια στα τέλη του 2025. Εξετάζοντας κυλιόμενες δεκαετείς περιόδους κατά τον τελευταίο αιώνα, οι υπομονετικοί επενδυτές που παρέμειναν στην αγορά για μια δεκαετία, βγήκαν κερδισμένοι σε πραγματικούς όρους περίπου εννέα φορές στις δέκα. Η σταθερότητα αποδίδει.
Αυτό είναι εύκολο να το πεις, αλλά δύσκολο να το ακολουθήσεις. Σκεφτείτε όλα όσα συνέβησαν (παγκόσμιοι πόλεμοι, οικονομικές καταρρεύσεις) κατά τον τελευταίο αιώνα. Είναι δύσκολο να παραμείνεις ήρεμος όταν οι ετήσιες κινήσεις της αγοράς μοιάζουν χαοτικές: άνοδος 25% τη μια χρονιά, πτώση 30% την επόμενη.
Η εξέταση 100 ετών δεδομένων σας βοηθά να εκτιμήσετε το υποκείμενο σήμα όταν ο θόρυβος γίνεται υπερβολικός. Η ιστορία έχει δείξει ότι δεν μπορείτε να ξεγελάσετε αξιόπιστα την αγορά, η βραχυπρόθεσμη μεταβλητότητα είναι αναπόφευκτη, και η μακροπρόθεσμη πειθαρχία ανταμείβεται.
Ο Beane δεν κέρδισε το World Series, αλλά άλλαξε τον τρόπο που οι ομάδες αξιολογούν το ταλέντο. Το ίδιο έκαναν και οι Lorie και Fisher. Η επένδυση δεν αφορά πλέον την επιλογή της “καυτής” μετοχής ή την απόλαυση ενός εξαιρετικού έτους. Αφορά την αξιοπιστία των αποδόσεων σε όλη τη διάρκεια της ζωής. Ο καθένας μπορεί να επενδύσει στην αγορά και να επιδιώξει τα οικονομικά του όνειρα, στοιχηματίζοντας στην ανθρώπινη εφευρετικότητα για να αξιοποιήσει τη δημιουργικότητα και την ανθεκτικότητα, αρκεί να παραμείνει πειθαρχημένος. Αυτά μας διδάσκουν 100 χρόνια δεδομένων. Ο Booth αναμένει ότι τα επόμενα 100 χρόνια θα πουν τα ίδια.
