Όταν ο John Hajdu ήταν μόλις τριών ετών, οι γονείς του τού χάρισαν ένα λούτρινο αρκουδάκι που χωρούσε στις παλάμες του. Ογδόντα έξι χρόνια μετά, το αρκουδάκι, το οποίο ο 89χρονος αποκαλεί απλά «teddy», αποτελεί το μοναδικό αντικείμενο που διασώθηκε από τα παιδικά του χρόνια. Το παιχνίδι αυτό αποτέλεσε τον σιωπηλό μάρτυρα μιας διαδρομής επιβίωσης: από τον εγκλεισμό στο γκέτο της Βουδαπέστης και την κρυψώνα σε ντουλάπα γείτονα, μέχρι την εκτόπιση των γονιών του σε στρατόπεδα συγκέντρωσης.
Από τις 31 Ιουλίου, το «teddy» θα εκτίθεται για πρώτη φορά στο κοινό στο Imperial War Museum στο Λονδίνο, στο πλαίσιο της έκθεσης Childhood in War. Η έκθεση επιχειρεί να αναδείξει πώς οι πολεμικές συρράξεις διακόπτουν βίαια την παιδική ηλικία, την εκπαίδευση και την οικογενειακή ζωή. Μέσα από εκατοντάδες αντικείμενα, όπως ένα βαγόνι τρένου, μια αίθουσα διδασκαλίας του πολέμου και προσωπικά κειμήλια, οι επισκέπτες καλούνται να κατανοήσουν το βάρος της απώλειας που βιώνουν τα παιδιά σε περιοχές όπως η Ουκρανία, το Σουδάν και το Αφγανιστάν.
«Δεν υπήρχε καμία πιθανότητα να είσαι παιδί», εξομολογείται ο Hajdu. Θυμάται την απομόνωση, τον υποχρεωτικό κίτρινο αστέρα και τον διαρκή φόβο της πείνας, έχοντας πάντα το λούτρινο στην τσέπη του. Η επανένωση με τους γονείς του μετά την απελευθέρωση από τα σοβιετικά στρατεύματα τον Ιανουάριο του 1945 ήταν ένα θαύμα, ωστόσο τα ψυχολογικά τραύματα παρέμειναν. Το 1957, έχοντας διασχίσει την Ευρώπη και ένα παγωμένο ποτάμι για να ξεφύγει από την καταστολή της ουγγρικής επανάστασης, ο Hajdu έφτασε στη Βρετανία έχοντας πάντα μαζί του το αρκουδάκι του.
Σήμερα, ο Hajdu, παππούς τεσσάρων εγγονιών, αφιερώνει τον χρόνο του μιλώντας σε σχολεία για το Ολοκαύτωμα. Ελπίζει ότι η έκθεση, η οποία περιλαμβάνει από ποιήματα παιδιών από την Ουκρανία μέχρι σχέδια παιδιών από το Σουδάν, θα αποτελέσει εφαλτήριο για να συνεχιστεί η καταγραφή αυτών των μαρτυριών. «Είναι ζωτικής σημασίας η νέα γενιά να συνεχίσει να αφηγείται αυτές τις ιστορίες», τονίζει, ελπίζοντας πως η ανθρωπότητα θα αντλήσει διδάγματα από το παρελθόν για να προστατεύσει το μέλλον.
