Πολλοί από εμάς, που μεγαλώσαμε με την εποχή του VHS, έχουμε παρακολουθήσει την ταινία της Disney “Μαίρη Πόπινς” (1964), η οποία είχε ηχογραφηθεί από την τηλεόραση, πάνω από 100 φορές. Ήξερα κάθε καρέ σχεδόν τόσο καλά όσο και ο ίδιος ο Walt Disney, ο οποίος αφιέρωσε 20 χρόνια για να τη φέρει στην οθόνη. Η “Μαίρη Πόπινς” αποτέλεσε την κορύφωση των live-action επιτευγμάτων του και παρέμεινε το έργο για το οποίο ο Walt ήταν περισσότερο περήφανος. Ένα εκλεπτυσμένο, πολυβραβευμένο με Όσκαρ μιούζικαλ που απέδειξε πως ο “Οίκος του Ποντικού” δεν ήταν μόνο κινούμενα σχέδια. Η επιτυχία της στο box office του επέτρεψε να επεκτείνει τις φιλοδοξίες του στη Φλόριντα με το Disney World resort και να ενισχύσει το οικονομικό μέλλον της εταιρείας.
Ποια ήταν όμως η μυστική συνταγή της; Ο ιστορικός της Disney και podcaster, Todd James Pierce, αποκαλύπτει μεθοδικά τους μηχανισμούς πίσω από τη μαγεία. Το προσβάσιμο και ελαφρώς ακαδημαϊκό του έργο μας προσκαλεί να δούμε την αγαπημένη ταινία, όχι μέσα από τα μάτια της πρωταγωνίστριας Julie Andrews (που πραγματοποίησε τότε το νευρικό, βραβευμένο με Όσκαρ κινηματογραφικό της ντεμπούτο σε ηλικία 29 ετών), αλλά μέσα από τους ανώνυμους ήρωές της. Στην πραγματικότητα, πρόκειται για μια βιογραφία “δια της πλαγίας” των Bob και Dick Sherman, του δημιουργικού διδύμου που επαναπροσδιόρισε τον ήχο της Disney με επιτυχίες όπως το “It’s a Small World (After All)”, ένα από τα πιο πολυτραγουδισμένα τραγούδια όλων των εποχών.
Οι Sherman, γιοι ενός μουσικού από το Κίεβο, ήταν εμπορικοί συνθέτες στο Λος Άντζελες όταν η δουλειά τους τράβηξε την προσοχή του Walt Disney. Για λόγους που ο Pierce δεν διερευνά πλήρως, ο Walt ανέθεσε στους “αγόρια” (όπως τους αποκαλούσε), οι οποίοι δεν είχαν ποτέ αναπτύξει σενάριο, να υλοποιήσουν το πολυπόθητο έργο “Poppins”. Δουλεύοντας απευθείας από το βιβλίο της P.L. Travers, χωρίς σενάριο ή treatment, οι Sherman συνέθεσαν μελωδίες και στη συνέχεια τις έδεσαν μεταξύ τους για να κατασκευάσουν μια εντελώς νέα, κινηματογραφικά ικανοποιητική αφήγηση από αυτό που αρχικά ήταν ένα βιβλίο διασυνδεδεμένων διηγημάτων για μια μαγική Αγγλίδα νταντά.
«Ξέρεις τι είναι νταντά;» ρώτησε ο Disney τα αδέρφια. «Ναι, μια κατσίκα», απάντησε ο Bob Sherman. Δεν είναι περίεργο που υπήρχε τέτοιο πολιτισμικό χάσμα με την επιβλητική Travers, η οποία ήταν τρομοκρατημένη από την “Disneyfication” της αιχμηρής της δημιουργίας. Στο βιβλίο της, η Mary Poppins είναι μια πολύ λιγότερο ελκυστική φιγούρα που, αντί να τραγουδά νανουρίσματα για το τάισμα των πουλιών, προτείνει να τα ψήσουν σε πίτες. Αντιδραστική στη γοητεία του Disney και σε πολλές προτάσεις της ομάδας του (“Δεν της άρεσε τίποτα από όσα γράψαμε… μας διέλυε”, είπε ο Bob), η Travers είχε μια λίστα απαιτήσεων που έπρεπε να ικανοποιηθούν πριν παραχωρήσει τα κινηματογραφικά δικαιώματα της Poppins. Αυτές κυμαίνονταν από την επιβολή όλοι οι ηθοποιοί να είναι Βρετανοί (δεν τα κατάφερε με τον Dick Van Dyke – απογοητευτικά, η διαβόητη κοκney προφορά του μετά βίας αναφέρεται εδώ), μέχρι την υπόσχεση του Walt «να μην υπάρχει καθόλου κόκκινο χρώμα στην ταινία».
Η εκκεντρική της σύγκρουση με τον Disney αποτυπώνεται αριστοτεχνικά και συγκινητικά στο “Saving Mr Banks” (2013). Με πρωταγωνιστές την Emma Thompson ως Travers και τον Tom Hanks ως Disney, αποτελεί το ιδανικό, πιο συναισθηματικό συνοδευτικό κομμάτι της επιμελημένης έρευνας του Pierce.
Ωστόσο, εκεί που ο Pierce υστερεί σε περιέργεια, θαυμασμό ή επιθυμία να πει μια ιστορία υψηλού ρίσκου – κάτι παράξενο για έναν άνθρωπο που έχει βυθιστεί σε όλα τα θέματα της Disney – είναι ισχυρός στην συνεργατική ουσία μιας τόσο μεγάλης προσαρμογής. Πολλές λεπτομέρειες “making of” θα είναι οικείες στους φαν της “Poppins”, όπως η προέλευση του “Supercalifragilisticexpialidocious” – βασισμένο σε μια λέξη χωρίς νόημα που οι αδερφοί Sherman άκουσαν ως παιδιά σε μια καλοκαιρινή κατασκήνωση της δεκαετίας του 1930 – και πώς το τραγούδι “Sister Suffragette” ετοιμάστηκε γρήγορα για να κατευνάσει την ηθοποιό Glynis Johns, η οποία λανθασμένα πίστευε ότι θα έπαιζε τη Mary Poppins. (Ο ρόλος είχε προοριστεί για την Bette Davis, με τον Cary Grant να είναι υποψήφιος για τον Bert.) Λιγότερο γνωστά είναι τα “χαμένα” κομμάτια που περιλάμβαναν έναν ιπτάμενο καναπέ και ένα ταξίδι γύρω από τον κόσμο σε ένα μαγικό ζωολογικό κήπο (το οποίο, όπως πολλά απορριφθέντα στοιχεία, βρήκε τελικά το δρόμο του στο “Bedknobs and Broomsticks”). Επίσης, η χρήση “κίτρινης οθόνης” με ατμούς νατρίου για τη δημιουργία της πρωτοποριακής διασταύρωσης live action/animation. Μερικές φωτογραφίες θα ήταν ευπρόσδεκτες – αυτό το βιβλίο δεν έχει καμία.
Χωρίς νέες συνεντεύξεις για να αντλήσει, κάτι κατανοητό δεδομένης της ηλικίας τυχόν επιζώντων ηθοποιών και τεχνικών (ο Dick Van Dyke κλείνει τα 100 τον Δεκέμβριο), ο Pierce ανασύρει σχολαστικά τα αρχεία της Disney για την διαφωτιστική και ολοκληρωμένη του εργασία.
Ωστόσο, ένα σημαντικό ερώτημα παραμένει αναπάντητο. Πώς η Mary Poppins έριχνε κουταλιές πολύχρωμου φαρμάκου από την ίδια φιάλη; Μάλλον ήταν τελικά μαγεία.
Το βιβλίο “Making Mary Poppins” του Todd James Pierce κυκλοφορεί από τις εκδόσεις WW Norton (£22).
