Αν συγκαταλέγεστε στα 265 εκατομμύρια τηλεθεατών που έκαναν το Squid Game την πιο δημοφιλή σειρά του Netflix, πιθανότατα καταλήξατε με ψυχικά και ακουστικά τραύματα από το τέλος του πρώτου κύκλου, τραυματισμένοι από τη δυσαρμονική σφυρίχτρα ενός παιδικού φλογερού – η απόλυτη απλότητα μιας αίθουσας μουσικής πρωτοβάθμιας εκπαίδευσης που αναδημιουργήθηκε ως κήρυκας ανθρώπινης σφαγής.
Αυτός ο ήχος ήταν έργο του συνθέτη Jung Jae-il, η καριέρα του οποίου έχει καθοριστεί από αυτό το είδος παράξενης και ανησυχητικής αντίφασης. Είναι μάστορας στην τέχνη της υπονόμευσης όλων όσων είναι μουσικά οικεία – μεταπλάθοντας το αφελές, το ευγενικό και το κομψό σε ανατριχιαστικούς οιωνούς τρόμου.
Τον Απρίλιο, μετά από μια παγκόσμια περιοδεία που τον είδε να εξαντλεί σόλο παραστάσεις στο Barbican του Λονδίνου και στην Carnegie Hall της Νέας Υόρκης, θα κάνει το αυστραλιανό του ντεμπούτο στο Sydney Opera House, διευθύνοντας μια ορχήστρα 41 μουσικών στο soundtrack που συνέθεσε για την πιο βραβευμένη με Όσκαρ μη αγγλόφωνη ταινία στην ιστορία, το Parasite.
Ο Jung, 43 ετών, απόφοιτος της Seoul Jazz Academy, είναι ένας επιβλητικός πολυοργανίστας, έχοντας κατακτήσει πιάνο, κιθάρα, μπάσο, ντραμς, παραδοσιακά κορεατικά κρουστά, ακόμα και μουσικό πριόνι. Ωστόσο, για το Squid Game, επέλεξε ένα όργανο που ποτέ δεν κατέκτησε.
Δεν έπαιζε ένα παιδί το εναρκτήριο θέμα της σειράς, αλλά ο ίδιος ο Jung. Περίμενε ότι θα τον έστελναν πίσω στο στούντιο με έναν επαγγελματία παίκτη φλογέρας. “Δεν είμαι επαγγελματίας ή ειδικός παίκτης φλογέρας”, λέει, μέσω διερμηνέα. “Στην πραγματικότητα προσπαθήσαμε να το διορθώσουμε αργότερα με auto-tune. Αλλά ο σκηνοθέτης [Hwang Dong-hyuk] αποφάσισε ότι ο σωστός ήχος δεν ακουγόταν σωστά.”
Το αποτέλεσμα του εναρκτήριου θέματος του Squid Game είναι μια δεξιοτεχνική επίδειξη υπολογισμένης ατέλειας, μια σειρά από λεπτές, διαπεραστικές νότες που συχνά παραβιάζονται σε τσιριχτές, ακούσιες σφυρίχτρες. Αυτοί είναι οι ήχοι ενός ερασιτέχνη που αγωνίζεται για αναπνοή, για έλεγχο, που έγιναν μια ακουστική μεταφορά της απόγνωσης των καταδικασμένων διαγωνιζομένων στην οθόνη. Αυτή η αίσθηση ακραίας ανησυχίας ενσωματώθηκε στα ίδια τα λάθη της ηχογράφησης. Ενώ οι περισσότερες παρτιτούρες επιδιώκουν την ψηφιακή τελειότητα, ο Jung αγκάλιασε την ανθρώπινη ευαλωτότητα του οργάνου, μια σκόπιμη υπονόμευση της δικής του τεχνικής δεινότητας.
Η επαγγελματική πορεία του Jung ήταν αντισυμβατική: στα 15 του εντάχθηκε σε ένα ροκ συγκρότημα, και ποτέ δεν σπούδασε επίσημα σύνθεση. Η δημιουργική του πρακτική βασίζεται στην αυτοσχεδιασμό, κάτι που λέει ότι έμαθε να αποδέχεται κατά τη σύνθεση της παρτιτούρας του Parasite. “Ήμουν σε απόγνωση”, λέει, σχετικά με τον αγώνα του με τη συμβατική διαδικασία σύνθεσης κατά τη δημιουργία του ξεχωριστού ήχου του Parasite. “Τότε μια μέρα, κάθισα μπροστά στον υπολογιστή μου και αυτοσχεδίασα όσο μπορούσα, και αυτό πήρε την έγκριση από τον [σκηνοθέτη] Bong Joon-ho… Σκέφτηκα, ίσως αυτό είναι που προορίζεται να κάνω. Ίσως υπάρχει κάτι λάθος με μένα ή με τον τρόπο που δουλεύω, αλλά αυτός είναι ο δρόμος μου.”
Αν το Squid Game χτίστηκε πάνω στους σπασμένους ήχους της παιδικής ηλικίας, το Parasite χρησιμοποίησε την ψυχρή τυπικότητα του μπαρόκ για να απεικονίσει την ταξική διαίρεση, παρέχοντας την ηχητική επένδυση σε μια καυστική κριτική της σύγχρονης κορεατικής κοινωνίας. Το Parasite έγινε η πρώτη νοτιοκορεατική ταινία που κέρδισε τον Χρυσό Φοίνικα στις Κάννες, και η πρώτη μη αγγλόφωνη ταινία που κέρδισε το βραβείο καλύτερης ταινίας στα Όσκαρ. Ο σκηνοθέτης Bong κέρδισε επίσης Όσκαρ σκηνοθεσίας και πρωτότυπου σεναρίου.
Ο Jung εκτοξεύτηκε από το στούντιο στο παγκόσμιο καλλιτεχνικό στερέωμα. “Μετά τη δουλειά μου στο Squid Game και στο Parasite, η μουσική μου απέκτησε παγκόσμια αναγνώριση – όχι απαραίτητα το όνομά μου, αλλά σίγουρα τη μουσική μου”, λέει.
Το 2025, η τρίτη του συνεργασία με τον Bong – η sci-fi κωμωδία Mickey 17 – κυκλοφόρησε. Εδώ, ο Jung κινήθηκε προς το μεγαλοπρεπές με τη London Symphony Orchestra. Στροβιλιζόμενα βαλς, ρομαντικά κλασικά στο στυλ, πρόσθεσαν μια ανησυχητική επίστρωση κομψότητας σε σκηνές που απεικόνιζαν ουσιαστικά ένα ανθρώπινο εργοστάσιο εκτύπωσης.
Τον Δεκέμβριο, το νέο του ορχηστρικό έργο, Inferno, έκανε την παγκόσμια πρεμιέρα του με τη Seoul Philharmonic Orchestra. “Πιστεύω ότι αν είχα πάει σε οποιοδήποτε είδος επίσημου μουσικού ινστιτούτου ή ωδείου [για να μάθω σύνθεση], δεν θα μπορούσα να γράψω ένα τέτοιο έργο”, λέει. “Το γεγονός ότι ξεκινάω με ένα καθαρό φύλλο ή μια κενή σελίδα σημαίνει ότι μπορώ να αντλήσω από όλα τα είδη μουσικής που ακούω από παιδί – ραπ, heavy metal, ροκ, και πολύ μοντέρνα, avant garde μουσική. Στο τέλος της ημέρας, η έλλειψη ταυτότητας καθορίζει σε μεγάλο βαθμό την ταυτότητά μου.”
Καθώς προετοιμάζεται για το επόμενο κεφάλαιο, συμπεριλαμβανομένου ενός έργου με τον σκηνοθέτη του Burning, Lee Chang-dong, και ενός νέου άλμπουμ με την Decca Records, ο Jung επικεντρώνεται όλο και περισσότερο στις ζωντανές παραστάσεις ως προπύργιο ενάντια στην άνοδο της τεχνητής νοημοσύνης. Η μετάβασή του στη σκηνή είναι κάτι περισσότερο από μια θριαμβευτική πορεία· είναι μια στρατηγική πράξη διατήρησης. Βλέπει την αίθουσα συναυλιών ως ένα από τα τελευταία προπύργια αυτού που είναι ουσιαστικά ανθρώπινο στη μουσική. “Νομίζω ότι είμαστε όλοι στο σκοτάδι”, λέει. “Η ΤΝ μπορεί να θεωρηθεί απειλή όσον αφορά τη σύνθεση ή τη δημιουργία μουσικής. Με αυτό κατά νου, πιστεύω ότι είναι ακόμα πιο σημαντικό να αναζητούμε κάτι θεμελιωδώς ανθρώπινο, κάτι που μόνο οι άνθρωποι μπορούν να κάνουν.”
Για τον Jung, αυτό το θεμελιωδώς ανθρώπινο στοιχείο βρίσκεται ακριβώς στην ασυμφωνία που καθόρισε την άνοδό του· ο αυτοσχεδιασμός, το ακατέργαστο, τα σφυριχτά λάθη που καμία μηχανή δεν θα σκεφτόταν να κάνει, και που κανένα auto-tune δεν θα μπορούσε ποτέ να βελτιώσει. Βγαίνοντας από πίσω από την οθόνη, προσφέρει στο κοινό του μια τελευταία, προκλητική διαβεβαίωση: ότι ο άνθρωπος στο πιάνο δεν είναι αλγόριθμος, αλλά ένα ανθρώπινο ον, που ακόμα εργάζεται στο σκοτάδι.
Parasite: Live in Concert παίζεται στο Sydney Opera House στις 24 και 25 Απριλίου.
