Καθώς τα εγχώρια κέρδη συρρικνώνονται και η παραγωγική ικανότητα αυξάνεται, οι κινεζικές εταιρείες διευρύνουν την παρουσία τους στο εξωτερικό αναζητώντας νέες, πιο επικερδείς αγορές. Αυτή η νέα φάση της παγκόσμιας επέκτασης “going global” της Κίνας, έρχεται αντιμέτωπη με ένα σύνθετο και απαιτητικό διεθνές περιβάλλον.
Ο Steve Xie, Κινέζος επιχειρηματίας, εδώ και χρόνια δραστηριοποιείται στο εξωτερικό. Η τελευταία του επένδυση, ένα νέο αποθηκευτικό κέντρο στην Αίγυπτο, θα προμηθεύει ηλεκτρικά οχήματα και ανταλλακτικά για τις αγορές της Αφρικής και της Μέσης Ανατολής. Όμως, παρατηρεί ότι η συζήτηση μεταξύ των Κινέζων επιχειρηματιών έχει αλλάξει. Πλέον, το επίκεντρο δεν είναι μόνο η μετανάστευση μιας οικογένειας, αλλά “πώς τα διαβατήρια και η μακροχρόνια διαμονή στο εξωτερικό μπορούν να προσφέρουν πρακτικά πλεονεκτήματα στις επιχειρηματικές δραστηριότητες σε διάφορες χώρες”.
Για τους εύπορους Κινέζους, το κίνητρο για την απόκτηση ξένης υπηκοότητας ή άδειας διαμονής μετατοπίζεται. Από προσωπική επιλογή τρόπου ζωής, έχει γίνει πλέον μια σημαντική επιχειρηματική απόφαση, καθώς οι εγχώριες εταιρείες επιταχύνουν την παγκόσμια επέκτασή τους. Οι επιχειρηματίες αναζητούν δικαιώματα μόνιμης διαμονής και υπηκοότητας για να διευκολύνουν τις δραστηριότητές τους στις αγορές-στόχους. Η τοπική τεκμηρίωση απλοποιεί την ίδρυση εταιρειών, το άνοιγμα τραπεζικών λογαριασμών, την υπογραφή συμβολαίων και ξεκλειδώνει νέες ευκαιρίες.
Με την κρίση στην αγορά ακινήτων στην Κίνα να καθιστά δυσκολότερη την ρευστοποίηση περιουσιακών στοιχείων και τη μετακίνηση για τις οικογένειες της μεσαίας τάξης, οι επιχειρηματικοί ηγέτες και τα άτομα υψηλής καθαρής θέσης (HNWIs) γίνονται η κύρια κινητήρια δύναμη της κινεζικής αγοράς μετανάστευσης, σύμφωνα με παρατηρητές.
Οι κινεζικές επιχειρήσεις αναζητούν ολοένα και περισσότερο την ανάπτυξη στο εξωτερικό, αντιδρώντας στη χαμηλή ζήτηση και τον έντονο ανταγωνισμό στο εσωτερικό. Οι συνολικές εξερχόμενες άμεσες ξένες επενδύσεις της Κίνας έφτασαν τα 192,2 δισεκατομμύρια δολάρια ΗΠΑ το 2024, σημειώνοντας αύξηση 8,4% σε ετήσια βάση, σύμφωνα με έκθεση του Υπουργείου Εμπορίου τον Σεπτέμβριο. “Η κυβέρνηση ενθαρρύνει έντονα τις κινεζικές επιχειρήσεις να γίνουν παγκόσμιες,” δηλώνει ο George Dong, σύμβουλος μετανάστευσης και επενδύσεων. “Για να μετριάσουν τους σχετικούς φορολογικούς και πολιτικούς κινδύνους, ενθαρρύνουν ακόμη και τις εταιρείες να ‘εδραιώσουν βαθιές ρίζες στο εξωτερικό’, κάτι που σημαίνει ότι περισσότεροι άνθρωποι χρειάζονται ένα σχέδιο μετανάστευσης.”
Οι κινεζικές εταιρείες βρίσκουν πολύ ευκολότερο να δραστηριοποιηθούν στο εξωτερικό αν έχουν διεθνή παρουσία, ειδικά στην Αφρική. Εταιρείες εγγεγραμμένες στο Χονγκ Κονγκ ή τη Σιγκαπούρη συχνά κερδίζουν μεγαλύτερη εμπιστοσύνη από τους τοπικούς πελάτες από τις επιχειρήσεις της ηπειρωτικής Κίνας – και μερικές φορές μπορούν ακόμη και να επιτύχουν μια προσαύξηση τιμής 10%. “Πολλοί Αφρικανοί πελάτες προτιμούν να συνεργάζονται με ξένους επενδυτές υπό το ίδιο σύστημα του βρετανικού ναυτικού δικαίου, καθώς είναι εξοικειωμένοι με τους σχετικούς νομικούς και εμπορικούς κανόνες, διευκολύνοντας ομαλότερες συναλλαγές,” αναφέρει ο Xie.
Παρόμοιες δυναμικές παρατηρούνται στην Ευρώπη και τη Βόρεια Αμερική. Η Su Xiaojie, επιχειρηματίας από την Guangzhou, που διαχειρίζεται μια επιχείρηση ηλεκτρονικού εμπορίου και logistics με εκτεταμένες δραστηριότητες στην Ευρωπαϊκή Ένωση, εξετάζει το ενδεχόμενο αίτησης για “golden visa” σε ένα κράτος μέλος της ΕΕ, όπως η Ελλάδα. Μια τέτοια κίνηση θα της επέτρεπε να εγκαταστήσει ευκολότερα τοπικές αποθήκες, να αποστέλλει αγαθά σε όλη την Ευρώπη πιο αποτελεσματικά και να αποφύγει επιπλέον δασμούς, φόρους και κόστη logistics. “Αν ένας επιχειρηματίας κατέχει μόνο κινεζική υπηκοότητα, αντιμετωπίζει περισσότερους τραπεζικούς και κανονιστικούς περιορισμούς, κάνοντας τις τοπικές λειτουργίες πολύ πιο δύσκολες,” σημειώνει.
Στις Ηνωμένες Πολιτείες, η ζήτηση για μακροχρόνια διαμονή αυξάνεται επίσης μεταξύ των Κινέζων επιχειρηματιών που επιδιώκουν να ιδρύσουν τοπικά εργοστάσια και να αναπτύξουν μάρκες για την αμερικανική αγορά. Ο Bob Yao, ο οποίος διαχειρίζεται μια επιχείρηση με πολλαπλές γραμμές παραγωγής στις ΗΠΑ, δηλώνει ότι η κατοχή καθεστώτος μόνιμης διαμονής προσφέρει πολλαπλά οφέλη, από βελτιωμένη αξιοπιστία της μάρκας έως ευελιξία στη φορολογική συμμόρφωση και στις ρυθμίσεις προσωπικού. Επί του παρόντος, κατέχει βίζα εργασίας L1, αλλά σχεδιάζει να υποβάλει αίτηση για μόνιμη άδεια διαμονής στις ΗΠΑ ή “πράσινη κάρτα” μέσω του προγράμματος βίζας EB-1C για να εδραιώσει τις δραστηριότητές του στη Βόρεια και Νότια Αμερική.
Για τους διεθνείς επιχειρηματίες, η δυνατότητα ελεύθερης μετακίνησης μεταξύ διαφορετικών χωρών μπορεί να είναι κρίσιμη. “Όταν διαπραγματεύεσαι έργα σε υπερπόντιες αγορές, η αίτηση για επιχειρηματική βίζα μπορεί να διαρκέσει ένα έως δύο μήνες, αλλά οι παραγγελίες θα μπορούσαν να χαθούν για ανταγωνιστές μέσα σε λίγες εβδομάδες,” εξηγεί ο Xie.
Ωστόσο, ενώ η ζήτηση για μόνιμη διαμονή στο εξωτερικό αυξάνεται μεταξύ των Κινέζων επιχειρηματιών και των ατόμων υψηλής καθαρής θέσης, τείνουν να προχωρούν πιο προσεκτικά σε σχέση με μια δεκαετία πριν. “Η οικονομική επιβράδυνση και η εντατικοποιημένη διασυνοριακή φορολογική παρακολούθηση έχουν κάνει τους Κινέζους HNWIs πιο ευαίσθητους στους κινδύνους συμμόρφωσης και φήμης,” αναφέρει ο Dong.
Εν τω μεταξύ, η τάση για τις οικογένειες της κινεζικής μεσαίας τάξης να πωλούν τα ακίνητά τους στην ηπειρωτική χώρα και να χρησιμοποιούν αυτά τα κεφάλαια για να μεταναστεύσουν στην Ευρώπη, τη Βόρεια Αμερική και άλλες ανεπτυγμένες οικονομίες, σιγά-σιγά ξεθωριάζει. Η Laura Zheng, διευθύντρια ανθρώπινου δυναμικού σε εταιρεία στην Guangzhou, ήλπιζε εδώ και καιρό να μετακομίσει στην Ευρώπη μέσω ενός προγράμματος golden visa. Όμως, αυτό το όνειρο φαντάζει πλέον άπιαστο. Με τις τιμές των ακινήτων να μειώνονται σε όλη την Κίνα, τα έσοδα από την πώληση των διαμερισμάτων της δεν θα επαρκούν πλέον για να καλύψουν τα έξοδα μετανάστευσής της μετά την εξόφληση των στεγαστικών δανείων. Πολλοί άλλοι Κινέζοι της μεσαίας τάξης αντιμετωπίζουν παρόμοια σενάρια.
Οι Κινέζοι HNWIs, ωστόσο, δείχνουν αυξανόμενο ενδιαφέρον να μετακομίσουν στο εξωτερικό. Σύμφωνα με έρευνα του Hurun Research Institute, το 42% των Κινέζων HNWIs εξέταζαν ή υπέβαλαν ενεργά αίτηση για διεθνή διαμονή το 2025, αυξημένο από 40% πέρυσι. Περίπου το 56% των ερωτηθέντων δεν ενδιαφέρθηκαν να υποβάλουν αίτηση, μειωμένο από 59% το 2024. Η Σιγκαπούρη και η Βόρεια Αμερική ήταν οι κορυφαίοι προορισμοί που προτιμούσαν όσοι επιθυμούσαν να μετακομίσουν.
Οι πράκτορες βίζας αναφέρουν ότι οι HNWIs και οι ιδιοκτήτες επιχειρήσεων αναμένεται να αποτελέσουν τη βασική τους πελατειακή βάση στην Κίνα τα επόμενα χρόνια. Κάποιοι επιδιώκουν να αναπτύξουν πολύπλοκες υπερπόντιες εταιρικές δομές: χρησιμοποιώντας εταιρείες εγγεγραμμένες στη Σιγκαπούρη για εμπορικές δραστηριότητες, οντότητες του Χονγκ Κονγκ για διατήρηση λειτουργιών και πλατφόρμες επενδύσεων offshore για τον περιορισμό του κινδύνου και τη διαφοροποίηση των περιουσιακών τους στοιχείων. “Πριν από μια δεκαετία, τα πιο συχνά τηλεφωνήματα που λάμβαναν οι υπηρεσίες ήταν από οικογένειες της μεσαίας τάξης που ρωτούσαν πώς να πουλήσουν τα σπίτια τους και να μεταναστεύσουν,” λέει ο Bill Liu, συνιδρυτής της Guangzhou Cheuk Yuet Overseas Consulting Service. “Σήμερα, οι πελάτες διερευνούν ποιο καθεστώς διαμονής μπορεί να υποστηρίξει συμμορφούμενες μακροπρόθεσμες λειτουργίες στο εξωτερικό, μειώνοντας παράλληλα την αβεβαιότητα σχετικά με τους δασμούς και την πρόσβαση στην αγορά.”
