Η Κίνα βρίσκεται στα πρόθυρα μιας επανάστασης στην αυτόνομη οδήγηση, με προβλέψεις να κάνουν λόγο για ευρεία εφαρμογή της τεχνολογίας μέσα στα επόμενα λίγα χρόνια. Η πρόσφατη εμπειρία του Κινέζου οικονομολόγου Ren Zeping με το σύστημα υποβοήθησης οδήγησης της Tesla, FSD, τον οδήγησε στο συμπέρασμα ότι η ανάπτυξη είναι πολύ ταχύτερη από ό,τι αρχικά πίστευε. Παρόλο που τα αυτοοδηγούμενα ταξί δοκιμάζονται ακόμη μόνο σε συγκεκριμένες περιοχές, η αίσθηση είναι πως η ευρεία χρήση τους είναι θέμα χρόνου. “Η αυτόνομη οδήγηση θα εκραγεί τα επόμενα δύο χρόνια,” δήλωσε ο Ren, τονίζοντας ότι τα μεγάλα γλωσσικά μοντέλα θα επιτρέψουν στα εκατομμύρια οχήματα να φτάσουν ή και να ξεπεράσουν τις ικανότητες έμπειρων οδηγών, καθιστώντας τα σημαντικά ασφαλέστερα.
Αυτή η αισιόδοξη πρόβλεψη, σε συνδυασμό με τη δήλωση του CEO της Tesla, Elon Musk, ότι το FSD αναμένεται να λάβει έγκριση στην Κίνα “τον επόμενο μήνα”, εγείρει ανησυχίες για το μέλλον πολλών εργαζομένων, ιδίως οδηγών ταξί και υπηρεσιών car-hailing. Η κινεζική κυβέρνηση, αναγνωρίζοντας την πιθανή “υποκατάσταση” θέσεων εργασίας από την τεχνητή νοημοσύνη (AI), ανακοίνωσε ότι επεξεργάζεται μια πολιτική για να κατευνάσει τις ανησυχίες του εργατικού δυναμικού.
Σε συνέντευξη τύπου, το Υπουργείο Ανθρωπίνων Πόρων και Κοινωνικής Ασφάλισης της Κίνας δήλωσε ότι θα εκδώσει σχετικό έγγραφο αργότερα εντός του έτους. Αν και δεν δόθηκαν λεπτομέρειες, το έγγραφο αυτό αναμένεται να αποτελέσει την πρώτη συστηματική κυβερνητική απάντηση στο ζήτημα, καθώς η Κίνα προωθεί την τεχνολογία ως βασικό μοχλό ανάπτυξης.
Παρόλο που δεν υπάρχουν ακριβή στοιχεία για τον αριθμό των θέσεων εργασίας που έχουν ήδη χαθεί λόγω της AI στην Κίνα, οι αριθμοί της Baidu για τα αυτοοδηγούμενα ταξί Apollo Go δίνουν μια εικόνα: το 2025, η υπηρεσία εξυπηρέτησε 250.000 παραγγελίες εβδομαδιαίως, με συνολικά πάνω από 17 εκατομμύρια διαδρομές παγκοσμίως.
Τα τελευταία τρία χρόνια, μετά την πανδημία, το ποσοστό ανεργίας στις πόλεις της Κίνας κυμάνθηκε σταθερά μεταξύ 5,1% και 5,2%, με τη δημιουργία νέων θέσεων εργασίας να ξεπερνά τα 12,4 εκατομμύρια ετησίως. Ωστόσο, ο ρυθμός ανάπτυξης επιβραδύνεται, καθώς οι επαναλαμβανόμενες εργασίες αντικαθίστανται από ολοένα και πιο έξυπνες αυτοματοποιημένες λύσεις.
Ο David Wang, ιδιοκτήτης χαλυβουργείου στην επαρχία Jiangsu, ανέφερε ότι από 6.000 εργαζόμενους που απασχολούσε πριν από πέντε χρόνια, ο αριθμός έχει μειωθεί σε 5.000, κυρίως λόγω της υιοθέτησης έξυπνου εξοπλισμού με AI. “Για τα χαλυβουργεία, η πλήρης ‘ευφυοποίηση’ ενός εργαστηρίου μπορεί να μειώσει το προσωπικό κατά ένα τρίτο,” δήλωσε ο Wang, περιγράφοντας την πλήρη ενσωμάτωση αυτοματοποιημένων συστημάτων, από δειγματοληψία και ποιοτικό έλεγχο μέχρι διαχείριση απορριμμάτων και αυτόνομα οχήματα.
Ωστόσο, ορισμένοι ακαδημαϊκοί υποστηρίζουν ότι οι κίνδυνοι απώλειας θέσεων εργασίας είναι παροδικοί, καθώς οι νέες τεχνολογίες δημιουργούν ταυτόχρονα νέους ρόλους. “Ο αριθμός των θέσεων εργασίας που θα δημιουργηθούν θα υπερβεί σίγουρα αυτές που θα χαθούν,” εκτιμά ο Gao Xudong, καθηγητής στο Πανεπιστήμιο Tsinghua.
Το τελευταίο τρίμηνο του 2025, η αγορά εργασίας της Κίνας κατέγραψε αύξηση 19% στις αγγελίες εργασίας για τον κλάδο της AI, με ιδιαίτερη άνοδο σε εξειδικευμένους ρόλους όπως μηχανικοί αλγορίθμων και θέσεις μηχανικής όρασης.
Ενώ είναι αβέβαιο πόσες ακριβώς θέσεις εργασίας έχουν χαθεί, η Κίνα εστιάζει στην εκπαίδευση και την προσαρμογή. “Το σημαντικό είναι να εφοδιάσουμε τους ανθρώπους με εργαλεία AI μέσω ενισχυμένης εκπαίδευσης, επιτρέποντάς τους να εργάζονται πιο αποτελεσματικά και εξαλείφοντας τους φόβους αντικατάστασης,” δήλωσε ο Gao. “Αν η AI αυξάνει πραγματικά την αποτελεσματικότητα, γιατί να μην αναθεωρήσουμε τα παραδοσιακά ωράρια; Πρέπει να εξερευνήσουμε καινοτόμες εργασιακές πολιτικές.”
Το Υπουργείο Ανθρωπίνων Πόρων ανακοίνωσε επίσης την έναρξη μαζικών προγραμμάτων επαγγελματικής κατάρτισης, συμπεριλαμβανομένης της ενίσχυσης των δεξιοτήτων που σχετίζονται με την AI, καθώς και την ανάπτυξη κατευθυντήριων γραμμών για την προστασία των δικαιωμάτων των εργαζομένων σε νέες μορφές απασχόλησης, όπως η gig economy.
