Χιλιάδες άνθρωποι έχουν κατακλύσει τους δρόμους της κεντρικής συριακής πόλης Χάμα για να γιορτάσουν έναν χρόνο από την αποχώρηση των δυνάμεων που πρόσκεινταν στον Μπασάρ αλ-Άσαντ, λίγες ημέρες πριν από την πτώση του επί μακρόν ηγέτη.
Η ατμόσφαιρα στην πόλη, που ανέκαθεν αποτελούσε προπύργιο της αντιπολίτευσης στον Άσαντ, χαρακτηρίζεται από «ελπίδα και πίστη» στο μέλλον της Συρίας, όπως ανέφερε ο ανταποκριτής του Al Jazeera, Ασέντ Μπαϊγκ, από την Πλατεία αλ-Άσι της Χάμα.
«Όπως βλέπω από μπαλκόνια και στέγες, οι άνθρωποι γιορτάζουν αυτή την ημέρα», δήλωσε ο Μπαϊγκ. «Φωνάζουν συνθήματα, τραγουδούν και υπάρχει ελπίδα για το μέλλον».
Στις 5 Δεκεμβρίου 2024, αντάρτες υπό τον νυν πρόεδρο της Συρίας, Αχμέντ αλ-Σαράα, κατέλαβαν τη Χάμα, σηματοδοτώντας τη δεύτερη μεγάλη επιτυχία τους σε μια ταχύτατη επίθεση προς την πρωτεύουσα. Λίγες ημέρες αργότερα, κατέλαβαν τη Δαμασκό, βάζοντας τέλος στην 24χρονη διακυβέρνηση του Άσαντ και στη δυναστεία της οικογένειάς του, καθώς εκείνος κατέφυγε στη Ρωσία.
Η πτώση του Άσαντ έχει ιδιαίτερη βαρύτητα για τη Χάμα, η οποία το 1982 υπέστη μια βάναυση καταστολή υπό τον πατέρα του, τον πρώην πρόεδρο Χαφέζ αλ-Άσαντ. Κατά την κατάπνιξη μιας εξέγερσης, οι κυβερνητικές δυνάμεις πολιόρκησαν και βομβάρδισαν την πόλη, ενώ συνέλαβαν και εκτέλεσαν νέους άνδρες και αγόρια. Το Συριακό Δίκτυο για τα Ανθρώπινα Δικαιώματα εκτιμά ότι μεταξύ 30.000 και 40.000 άνθρωποι, συμπεριλαμβανομένων ολόκληρων οικογενειών, έχασαν τη ζωή τους.
«Οι άνθρωποι είναι χαρούμενοι»
Ο Μπαϊγκ τόνισε ότι η σημερινή ατμόσφαιρα στη Χάμα είναι ριζικά διαφορετική από την τελευταία του επίσκεψη, δύο δεκαετίες νωρίτερα. «Τότε, οι άνθρωποι ψιθύριζαν, υπήρχε ο φόβος ότι μια λάθος λέξη, μια λάθος φράση, θα μπορούσε να σε στείλει στο κανονικό καθεστώς φυλακής ή ακόμη χειρότερα», είπε. «Τώρα οι άνθρωποι είναι ευτυχισμένοι, γιορτάζουν, είναι γεμάτοι χαρά».
Ο νέος ηγέτης της Συρίας, αλ-Σαράα, ο οποίος στο παρελθόν ηγήθηκε του συριακού παραρτήματος της Αλ Κάιντα και στη συνέχεια της διασπαστικής οργάνωσης Hayat Tahrir al-Sham, έχει επιτύχει μια εντυπωσιακή στροφή από τότε που ανέλαβε τα ηνία της χώρας, αποκαθιστώντας σε μεγάλο βαθμό τη διεθνή θέση της Συρίας και εξασφαλίζοντας κρίσιμη άρση των κυρώσεων.
Ως πρόεδρος για μια μεταβατική πενταετή περίοδο, ο αλ-Σαράα έχει πραγματοποιήσει περιοδείες σε πρωτεύουσες από τον Κόλπο μέχρι την Ευρώπη και την Ουάσινγκτον, ενώ την περασμένη εβδομάδα υποδέχθηκε μια αντιπροσωπεία από το Συμβούλιο Ασφαλείας των Ηνωμένων Εθνών στη Συρία. Τον Σεπτέμβριο, ήταν ο πρώτος Σύρος ηγέτης που μίλησε στη Γενική Συνέλευση των Ηνωμένων Εθνών μετά από εξήντα χρόνια.
«Νέο κεφάλαιο»
Ωστόσο, υπάρχουν ανησυχίες σχετικά με τη συνεχιζόμενη θρησκευτική αιματοχυσία στις περιοχές με αλαουιτική και δρούζικη μειονότητα της Συρίας, στις οποίες έχουν εμπλακεί ορισμένες κυβερνητικές δυνάμεις και οι σύμμαχοί τους, αντιμετωπίζοντας και δικαστικές διώξεις. Συγκρούσεις και αντίποινα εναντίον της αλαουιτικής κοινότητας, από την οποία προέρχεται ο Άσαντ, προκάλεσαν τον θάνατο άνω των 1.700 ανθρώπων τον Μάρτιο, σύμφωνα με το παρατηρητήριο Syrian Observatory for Human Rights.
Στη συνέχεια, περαιτέρω συγκρούσεις στην επαρχία Σουέιντα της νότιας Συρίας, που κατοικείται κυρίως από Δρούζους, άφησαν εκατοντάδες νεκρούς τον Ιούλιο, συμπεριλαμβανομένων πολλών άμαχων Δρούζων, σύμφωνα με το παρατηρητήριο. Το Ισραήλ παρενέβη, προσποιούμενο ότι προστατεύει τους Δρούζους, και βομβάρδισε τον νότο και τη Δαμασκό. Συνεχίζει να διεξάγει θανατηφόρες εισβολές και επιθέσεις στη Συρία μέχρι σήμερα. Την περασμένη εβδομάδα, τουλάχιστον 13 άνθρωποι, ανάμεσά τους παιδιά, σκοτώθηκαν όταν το Ισραήλ εξαπέλυσε άλλη μια εισβολή σε συριακό έδαφος στην ύπαιθρο της Δαμασκού, στο Μπεΐτ Τζιν.
Η Νανάρ Χαουάς, ανώτερη αναλύτρια Συρίας στην International Crisis Group, δήλωσε ότι «η Συρία έχει ανοίξει ένα νέο κεφάλαιο που πολλοί κάποτε θεωρούσαν αδύνατο» μέσω της ανοικοδόμησης διπλωματικών σχέσεων και της προσέλκυσης ξένων επενδύσεων. Ωστόσο, «η διεθνής επανένταξη έχει μικρή σημασία αν όλοι οι Σύροι δεν αισθάνονται ασφαλείς να περπατούν στους δικούς τους δρόμους».
Ο Γκαμάλ Μανσούρ, ερευνητής στο Πανεπιστήμιο του Τορόντο, δηλώνει ότι πολλοί Σύροι, τρομοκρατημένοι από το πιθανό χάος που θα μπορούσε να προκαλέσει ένα κενό εξουσίας, εξακολουθούν να βλέπουν τον αλ-Σαράα ως «την μόνη επιλογή που παρέχει εγγυήσεις».
Στη Χάμα, ο Μπαϊγκ αναφέρει ότι υπάρχει η ελπίδα «η κυβέρνηση θα μπορέσει να προσφέρει… ενότητα και ελευθερία σε όλους τους Σύρους».