Η ρωσική οπτική γωνία αναφέρει πως η άρνηση της Ουκρανίας να αποδεχθεί τους όρους της Ρωσίας για τον τερματισμό του πολέμου αποτελεί το κύριο εμπόδιο για την επίτευξη ειρήνης. Αντίθετα, σύμφωνα με το Κίεβο και πολλούς από τους Ευρωπαίους συμμάχους του, ο Ρώσος πρόεδρος Βλαντιμίρ Πούτιν είναι αυτός που στέκεται εμπόδιο σε μια συμφωνία κατάπαυσης του πυρός.
Την Τρίτη, μια αμερικανική αντιπροσωπεία μετέβη στη Ρωσία για συνομιλίες υψηλού επιπέδου με τον Πούτιν, οι οποίες διήρκεσαν περίπου πέντε ώρες και διεξήχθησαν κεκλεισμένων των θυρών. Στην ομάδα συμμετείχαν ο ειδικός απεσταλμένος των ΗΠΑ, Στιβ Γουίτκοφ, και ο γαμπρός του Προέδρου Ντόναλντ Τραμπ, Τζάρεντ Κούσνερ. Ο σύμβουλος του Πούτιν, Γιούρι Ουσακόφ, χαρακτήρισε τη συνάντηση «πολύ χρήσιμη και εποικοδομητική», αλλά παραδέχθηκε ότι «απομένει πολλή δουλειά».
Σύμφωνα με τον Ουσακόφ, η επιθυμία της Ουκρανίας να ενταχθεί στο NATO αποτελεί «βασικό ερώτημα», ενώ σημείωσε ότι «δεν επιτεύχθηκε συμβιβασμός» σε θέματα εδαφών. Οι Ουκρανοί αξιωματούχοι θεωρούν την στάση της Ρωσίας παράλογη, δεδομένου ότι η Μόσχα εξαπέλυσε πλήρους κλίμακας επίθεση κατά της Ουκρανίας το 2022. Πιστεύουν ότι ο Πούτιν δεν έχει πραγματικό ενδιαφέρον για την ειρήνη, λαμβάνοντας υπόψη τους συνεχείς βομβαρδισμούς ουκρανικών πόλεων.
«Αυτές οι διαπραγματεύσεις δεν κατέληξαν σε επιτυχία, όπως αναμενόταν, διότι βασίζονται σε θεμελιωδώς διαφορετικές ιδέες για το τι συμβαίνει μεταξύ των Αμερικανών και του Κρεμλίνου», δήλωσε στο Al Jazeera ο Ίλια Μπουντράικις, Ρώσος πολιτικός επιστήμονας και επισκέπτης ερευνητής στο Πανεπιστήμιο της Καλιφόρνια, Μπέρκλεϊ. «Η προσφορά ειρήνης που βασίζεται στην ανταλλαγή εδαφών, την οποία οι Αμερικανοί προσπάθησαν να προωθήσουν ως την κεντρική ιδέα αυτού του σχεδίου, δεν ενδιαφέρει ιδιαίτερα τον Πούτιν. Τον ενδιαφέρει η αλλαγή ολόκληρης της δομής ασφαλείας στην Ανατολική Ευρώπη».
**«Η Ουκρανία ως αναξιόπιστος συνομιλητής»: Ρώσος αναλυτής**
Ωστόσο, ορισμένοι στη Ρωσία υποστηρίζουν την άποψη του Κρεμλίνου, χρησιμοποιώντας παρόμοια επιχειρήματα. «Η σαμποτάζ της Κυβέρνησης του Κιέβου στην πρόοδο προς μια ειρηνική διευθέτηση, η διαστρέβλωση των γεγονότων και οι προσπάθειες καθυστέρησης του αναπόφευκτου έχουν περιπλέξει σημαντικά τη διαδικασία διαπραγματεύσεων», δήλωσε ο Σπαρτάκ Μπαρανόφσκι, πολιτικός επιστήμονας και μέλος του Digoria Expert Club της Μόσχας, ενός think tank του οποίου οι απόψεις ευθυγραμμίζονται γενικά με εκείνες της ρωσικής κυβέρνησης. «Η ουκρανική πλευρά αρνήθηκε να εφαρμόσει τις συμφωνίες του Μινσκ [2014-15] και στη συνέχεια απέρριψε τις αρχικές παραμέτρους της ειρηνευτικής συμφωνίας που διαπραγματεύτηκε στην Κωνσταντινούπολη [το 2022]. Είναι πραγματικά δύσκολο να οικοδομηθεί ένας εποικοδομητικός διάλογος με έναν τόσο αναξιόπιστο συνομιλητή», ανέφερε στο Al Jazeera.
Οι συμφωνίες του Μινσκ ήταν μια σειρά από συνθήκες που υπογράφηκαν το 2014 και το 2015 για τον τερματισμό του πολέμου στο Ντονμπάς, όπου φιλορωσικά αυτονομιστικά κινήματα μάχονταν την κυβέρνηση του Κιέβου. Μετά την πλήρους κλίμακας εισβολή του 2022, πραγματοποιήθηκαν αρκετές συναντήσεις μεταξύ ρωσικών και ουκρανικών αντιπροσωπειών στη Λευκορωσία και την Τουρκία, οι οποίες απέτυχαν να εξασφαλίσουν την ειρήνη.
Παρόλο που οι πλήρεις λεπτομέρειες της συνάντησης αυτής την εβδομάδα δεν έχουν αποκαλυφθεί, υπάρχει μικρή αισιοδοξία στη Ρωσία ότι το τέλος του πολέμου είναι ορατό. Η Τατιάνα, μια επιχειρηματίας από την Αγία Πετρούπολη, περίπου 60 ετών, η οποία ζήτησε να μην αναφερθεί ολόκληρο το όνομά της για να αποφύγει αντιδράσεις, κατηγορεί τη Ρωσία για τον πόλεμο, αλλά πιστεύει ότι οι Ευρωπαίοι σύμμαχοι του Ουκρανού Προέδρου Βολοντίμιρ Ζελένσκι τον ώθησαν να παρατείνει τις μάχες. «Θεέ μου, σε τι έχει φτάσει ο κόσμος, όταν ο μόνος άνθρωπος που φαίνεται να ενεργεί ορθολογικά σε αυτή την κατάσταση είναι ο Τραμπ, ο οποίος είναι απόλυτα τρελός από τη φύση του;» αναρωτήθηκε. «Τώρα η κατάσταση είναι πολύ χειρότερη για όλους. Μια απόφαση πρέπει ακόμα να ληφθεί, αλλά στο πεδίο της μάχης, το πλεονέκτημα είναι σαφώς με την πλευρά της Ρωσίας, κάτι που οι άξεστοι Αμερικανοί στρατηγοί καταλαβαίνουν όσο και οποιοσδήποτε άλλος».
Την Τρίτη, ο εκπρόσωπος του Κρεμλίνου, Ντμίτρι Πεσκόφ, ανακοίνωσε ότι ρωσικά στρατεύματα είχαν τελικά καταλάβει τη στρατηγικής σημασίας πόλη Ποκρόφσκ στην ανατολική Ουκρανία, τερματίζοντας μια πολιορκία δύο ετών. Ενώ η Ουκρανία αρνήθηκε ότι η πόλη είχε πέσει, οι δυνάμεις της δυσκολεύονταν τους τελευταίους μήνες να σταματήσουν την προέλαση της Ρωσίας σε πολλές περιοχές.
Μεταξύ των προτεινόμενων όρων μιας συμφωνίας περιλαμβάνεται η Ουκρανία να αποσύρει τα στρατεύματά της από τα τμήματα της περιοχής Ντονμπάς που δεν έχουν καταληφθεί ακόμη από τη Ρωσία, τα οποία θα γίνουν μια ουδέτερη αποστρατιωτικοποιημένη ζώνη, αλλά θα αναγνωριστούν διεθνώς ως ρωσικό έδαφος. Εν τω μεταξύ, η χερσόνησος της Κριμαίας, καθώς και οι Λαϊκές Δημοκρατίες του Ντόνετσκ και του Λουχάνσκ, που βρίσκονται υπό ρωσικό ή φιλορωσικό έλεγχο από το 2014, θα αναγνωριστούν επίσης ως ρωσικές. Οι ουκρανικές ένοπλες δυνάμεις θα περιοριστούν σε 600.000 προσωπικό, και η Ουκρανία πρέπει να εγκαταλείψει οποιεσδήποτε φιλοδοξίες ένταξης στο NATO, αλλά η αίτησή της για ένταξη στην ΕΕ θα εξεταστεί. Σε αντάλλαγμα, η Ρωσία πρέπει να υποσχεθεί ότι δεν θα εισβάλει σε άλλες ευρωπαϊκές χώρες, κάτι που πρέπει να ενσωματωθεί στη νομοθεσία της. Υπάρχει επίσης προτεινόμενη αμνηστία για εγκλήματα πολέμου.
Την περασμένη εβδομάδα, ο Πούτιν αναγνώρισε ότι το σχέδιο «μπορεί να αποτελέσει τη βάση για μελλοντικές συμφωνίες», αλλά πρόσθεσε: «Αν τα ουκρανικά στρατεύματα εγκαταλείψουν τις περιοχές που κατέχουν, τότε θα σταματήσουμε να πολεμάμε. Αν όχι, θα επιτύχουμε τους στόχους μας στρατιωτικά». Το Σαββατοκύριακο, Ουκρανοί διαπραγματευτές επανέλαβαν στους Αμερικανούς ομολόγους τους ότι η παραχώρηση οποιασδήποτε επικράτειας δεν είναι στο τραπέζι, σύμφωνα με πηγές του RBC-Ukraine.
**Μπορεί η Ρωσία να πολεμήσει για χρόνια;**
«Ο Πούτιν κατανοεί απόλυτα ότι η Ουκρανία τελειώνει τον χρόνο της», δήλωσε στο Al Jazeera ο Ρώσος οικονομολόγος Βλαντισλάβ Ινοζέμτσεφ, ο οποίος εδρεύει στην Ουάσινγκτον, DC. «Ως εκ τούτου, ο Πούτιν είναι πολύ σίγουρος για τα πάντα. Έχει χρόνο. Μπορεί να πολεμήσει για ένα ή δύο χρόνια. Το πρόβλημα είναι μάλλον με τη Δύση [και τη θέλησή της να πολεμήσει]. Ως εκ τούτου, ναι, είναι έτοιμος να καθυστερήσει, όχι μέχρι η Ουκρανία να κουραστεί και να παραδοθεί, [αλλά] μέχρι να ικανοποιηθούν οι όροι του».
Πριν από τη συνάντηση της Τρίτης, ο Πούτιν αύξησε τις απαιτήσεις του με μια προειδοποίηση προς την Ευρώπη. Προειδοποίησε ότι ενώ η Ρωσία δεν σχεδιάζει πόλεμο με την Ευρώπη, «αν η Ευρώπη το θέλει και ξεκινήσει, είμαστε έτοιμοι αυτή τη στιγμή». Ο Μπουντράικις στο Πανεπιστήμιο της Καλιφόρνια, Μπέρκλεϊ, δήλωσε: «[Ο Πούτιν] θα προετοιμάζεται για αυτό, ακριβώς όπως και πριν από το 2022, όταν έλεγε ότι η Ρωσία δεν πρόκειται να επιτεθεί στην Ουκρανία, υπονοώντας το αντίθετο».
Παρά τις διαφορετικές τους απόψεις, ο Ινοζέμτσεφ και ο Μπαρανόφσκι συμφωνούν ότι η Ρωσία είναι σε θέση να διατηρήσει την πολεμική της προσπάθεια επ’ αόριστον. «Το να συνεχίσεις να πολεμάς για χρόνια, με τέτοια ένταση, δεν είναι καθόλου πρόβλημα», είπε ο Ινοζέμτσεφ. «Υπήρχαν περισσότερα προβλήματα στην αρχή του πολέμου παρά τώρα, γιατί είδαμε στην αρχή του πολέμου ότι χρειάζονταν κινητοποίηση, τώρα τους πληρώνουν έναν αρκετά υψηλό μισθό και [νέοι εθελοντές] κατατάσσονται συνεχώς. Επιπλέον, είχαν προβλήματα με όπλα, και ειδικά ενεργοί σχολιαστές έγραφαν ότι θα τους τελειώσουν τα πυρομαχικά σε τρεις μήνες. Στην πραγματικότητα, τα πυρομαχικά παράγονται τώρα πιο ενεργά από ό,τι πριν από τον πόλεμο».
Ο Ινοζέμτσεφ πιστεύει ότι τώρα, «οι Αμερικανοί είναι πολύ αποφασισμένοι είτε να τερματίσουν αυτόν τον πόλεμο είτε να αποσυρθούν εντελώς από κάθε υποστήριξη προς την Ουκρανία». «Νομίζω ότι αυτό έχει πλέον κοινοποιηθεί ξεκάθαρα στο Κίεβο», είπε. «Και επομένως, οι Ουκρανοί θα πειστούν με κάποιον τρόπο… οι Ουκρανοί καταλαβαίνουν ότι οι Ευρωπαίοι δεν θα τους σώσουν. Με την έννοια ότι αν οι Αμερικανοί αποσυρθούν εντελώς από αυτή τη διαδικασία, τότε, φυσικά, η Ευρώπη δεν θα έχει ούτε τα χρήματα, ούτε την αποφασιστικότητα να υποστηρίζει συνεχώς αυτή την υπόθεση για χρόνια».
Μια συμφωνία θα μπορούσε ακόμα να είναι προς το συμφέρον της Ουκρανίας, σημείωσε ο Ινοζέμτσεφ. «Αν μπορέσουν να εγγυηθούν στον εαυτό τους 600.000 στρατό και ένα διάλειμμα για τουλάχιστον μερικά χρόνια, τότε, στην πραγματικότητα, αυτή είναι η λύση του προβλήματος», είπε. «Ο Πούτιν θα είναι πάντα απειλή [και έτσι] το κύριο καθήκον της Δύσης είναι να ξεπεράσει τον [73χρονο] Πούτιν. Αν υπάρξει ένα διάλειμμα στις μάχες για τρία έως πέντε χρόνια, τότε αυτό πλησιάζει στο τέλος της ζωής του, γεγονός που φυσικά τον καθιστά λιγότερο αποφασιστικό».
Οποιαδήποτε πιθανή ειρηνευτική συμφωνία και η άρση των κυρώσεων θα ωφελήσουν την ρωσική οικονομία, αλλά ο Ινοζέμτσεφ και ο Μπουντράικις αμφιβάλλουν ότι η ζωή θα επιστρέψει στην κατάσταση που ήταν πριν από το 2022. Η κοινωνία θα παραμείνει έντονα στρατιωτικοποιημένη και αυστηρά ελεγχόμενη, προέβλεψαν. «Δεν μπορεί να υπάρξει ειρήνη, επιστροφή σε μια κανονική κατάσταση όπου όλα αυτά τα μέτρα που αντιστοιχούν σε μια πλήρους κλίμακας καταπιεστική ολοκληρωτική δικτατορία θα καταργηθούν, επειδή δεν έχουμε πλέον άμεση εξωτερική απειλή», δήλωσε ο Μπουντράικις. «Αυτός είναι ο σχεδιασμός του καθεστώτος του Πούτιν στη Ρωσία, ο τρόπος με τον οποίο είναι δομημένη η εξουσία του, ότι υπάρχει ένας ατελείωτος πόλεμος, όπου οι ρωσικές ελίτ συσπειρώνονται κάτω από τη σημαία, υπάρχει καταπίεση κατά οποιωνδήποτε διαφωνούντων εντός της χώρας… Αυτά δεν είναι κάποια έκτακτα μέτρα που εισάγονται προσωρινά μόνο σε καιρό πολέμου, αλλά έτσι θα συνεχίσει να κυβερνά».
Πρόσθεσε ότι «ο πόλεμος σε οποιαδήποτε μορφή» κατά της Ουκρανίας, της Ευρώπης, των Βαλτικών κρατών ή «οποιουδήποτε» αποτελεί αναπόσπαστο κίνητρο της «κανονικότητας που εδραίωσε ο Πούτιν» στη Ρωσία μετά το 2022. «Επομένως, θα υπάρξει μια συνέχιση του πολέμου σε διαφορετικά μέτωπα, προκειμένου αυτό το καθεστώς να παραμείνει», προέβλεψε.
Ορισμένοι Ρώσοι έχουν ήδη προσαρμοστεί για μακρά παραμονή. «Μέχρι η Αμερική να αποσύρει τα στρατεύματα κατοχής της από την ΕΕ, ο πόλεμος δεν θα τελειώσει», δήλωσε ο Σεργκέι Καλενίκ, σύμβουλος μέσων ενημέρωσης από τη Μόσχα.
