Η ανεξάρτητη δικαστική διαδικασία και τα συμπεράσματα της επιτροπής για την υπόθεση του εισαγγελέα του Διεθνούς Ποινικού Δικαστηρίου (ΔΠΔ), Karim Khan, βρίσκονται στο επίκεντρο, με αμφισβητήσεις να προκαλούνται από την πιθανή παραγνώριση των πορισμάτων της, ακόμη και αν αυτά θεωρούνται “άβολα” από ορισμένες πλευρές.
Σύμφωνα με την Sareta Ashraph, η οποία επελέγη από τον εισαγγελέα Karim Khan για να διεξαγάγει μια ανάλυση φύλου των αποδεικτικών στοιχείων που συλλέχθηκαν από το Γραφείο Υπηρεσιών Εσωτερικού Ελέγχου των Ηνωμένων Εθνών (OIOS) – αρμόδιο για την έρευνα που διέταξε ο πρόεδρος της Συνέλευσης των Συμβαλλομένων Μερών (ASP) – η διαδικασία αυτή τέθηκε υπό νομικό έλεγχο. Η Ashraph, παράλληλα, ανέλαβε την σύνταξη των υπερασπιστικών θέσεων ενώπιον της Δικαστικής Επιτροπής, η οποία αποτελείται από τρεις διακεκριμένους δικαστές, επιλεγμένους από το Γραφείο της ASP, του εκτελεστικού εποπτικού οργάνου του ΔΠΔ. Στόχος της επιτροπής ήταν η νομική αξιολόγηση τυχόν πραγματικών περιστατικών που θα προέκυπταν από την έρευνα του OIOS.
Η έρευνα του OIOS, η οποία διήρκεσε από τον Νοέμβριο του 2024 έως τον Δεκέμβριο του 2025, περιλάμβανε εκτενείς συνεντεύξεις με όλα τα εμπλεκόμενα μέρη και την υποβολή σχετικού υλικού. Το OIOS συνέλεξε υλικό που ξεπερνούσε τις 5.000 σελίδες, και, κατά δήλωση της Ashraph, δεν υπάρχουν μάρτυρες που να επιβεβαιώνουν τους ισχυρισμούς περί σεξουαλικής παρενόχλησης.
Η Δικαστική Επιτροπή, μετά από τρίμηνη εξέταση της έκθεσης του OIOS και του συνοδευτικού υλικού, κατέληξε τον Μάρτιο σε ένα πόρισμα 85 σελίδων. Στο πόρισμά της, η επιτροπή έκρινε “ομόφωνα ότι τα πραγματικά ευρήματα του OIOS δεν θεμελιώνουν παράβαση καθήκοντος ή ανάρμοστης συμπεριφοράς βάσει του σχετικού νομικού πλαισίου”.
Ωστόσο, μετά τη δημοσιοποίηση του συμπεράσματος της Δικαστικής Επιτροπής, παρατηρήθηκαν “περίεργα” γεγονότα. Ένα “Περίληψη Έκθεσης OIOS”, που διακινήθηκε από το Γραφείο της ASP, δεν εστίαζε στο τελικό τμήμα συμπερασμάτων της έκθεσης του OIOS, αλλά στο αρχικό τμήμα “Επισκόπηση”. Αυτή η “περίληψη”, η οποία δημιουργούσε την εντύπωση ότι το OIOS είχε καταλήξει σε οριστικά πραγματικά ευρήματα για τους ισχυρισμούς σεξουαλικής παρενόχλησης, διέρρευσε, ενώ η Δικαστική Επιτροπή είχε ήδη τονίσει την απουσία τέτοιων ευρημάτων.
Παράλληλα, άτομα και οργανώσεις, που δεν είχαν πρόσβαση στα αποδεικτικά στοιχεία, άρχισαν να ζητούν από το Γραφείο της ASP να αγνοήσει την ανάλυση και το ομόφωνο συμπέρασμα της Δικαστικής Επιτροπής. Αυτό έρχεται σε αντίθεση με την αρχική τους στάση, όταν η έρευνα ήταν σε εξέλιξη, όπως συνέβη τον Μάιο, όταν η Διεθνής Ομοσπονδία για τα Ανθρώπινα Δικαιώματα (FIDH) τόνιζε την ανάγκη για “νομική αξιολόγηση από ειδικούς και όχι από πολιτικό όργανο”.
Η Ashraph εκφράζει την ανησυχία της για την πιθανότητα να δικαιώνονται “ρητορικές επιχειρηματολογίες και η τάση για παραπλάνηση” με σκοπό την εξυπηρέτηση ενός “υπέρτερου αγαθού”. Επισημαίνει τον κίνδυνο να παραβιαστεί η αρχή της αθωότητας και να αμφισβητηθεί η ανεξαρτησία του εισαγγελέα του ΔΠΔ, ειδικά σε μια εποχή που το γραφείο έχει διευρύνει την εμβέλεια του Δικαστηρίου πέραν των γεωπολιτικά ασθενέστερων κρατών.
Ο ρόλος της Δικαστικής Επιτροπής, όπως υπoγραμμίζει, είναι ζωτικής σημασίας. Μετά από έναν χρόνο έρευνας και τρεις μήνες επανεξέτασης των αποδείξεων, η επιτροπή παρείχε την εμπεριστατωμένη κρίση της, καταλήγοντας ομόφωνα ότι τα ευρήματα του OIOS δεν στοιχειοθετούν ανάρμοστη συμπεριφορά ή παράβαση καθήκοντος. Η Ashraph τονίζει ότι το Γραφείο της ASP πρέπει να σεβαστεί αυτά τα συμπεράσματα και να κλείσει την υπόθεση.
