Ο τουρισμός μπύρας, με επίκεντρο την επίσκεψη σε ζυθοποιεία για γνωριμία με τη διαδικασία παραγωγής και γευσιγνωσία, κερδίζει συνεχώς έδαφος και στην Ελλάδα. Πολλά ελληνικά ζυθοποιεία αναπτύσσουν πλέον υπηρεσίες ξενάγησης και φιλοξενίας, συνδέοντας την παραγωγή με την τουριστική εμπειρία, ακολουθώντας μια κουλτούρα που έχει αναπτυχθεί εδώ και χρόνια στην Ευρώπη, με χώρες όπως η Μεγάλη Βρετανία, η Τσεχική Δημοκρατία και η Γερμανία να προσφέρουν αξιοσημείωτα παραδείγματα ζυθοτουρισμού.
Σύμφωνα με πρόσφατη μελέτη του ΙΟΒΕ, η ελληνική αγορά μπύρας έχει αφήσει πίσω της την περίοδο συρρίκνωσης και βρίσκεται σε τροχιά ανάκαμψης. Η ζυθοποιία πλέον δεν λειτουργεί μόνο ως κλάδος κατανάλωσης, αλλά ως ένας ευρύτερος οικονομικός πολλαπλασιαστής, με επιρροή στην παραγωγή, το εμπόριο, την εστίαση, τη φορολογία και την απασχόληση. Ο ζυθοτουρισμός αναδεικνύεται σε βασικό εργαλείο προώθησης, ενισχύοντας την τοπική οικονομία μέσω ξεναγήσεων, γευσιγνωσιών, πολιτιστικών εκδηλώσεων και φεστιβάλ, συμβάλλοντας στη διαμόρφωση της Ελλάδας ως προορισμού ποιοτικής μπίρας.
Το 2024, η άμεση και έμμεση προστιθέμενη αξία του κλάδου ανήλθε στα 576 εκατομμύρια ευρώ. Συνυπολογίζοντας την ευρύτερη εφοδιαστική αλυσίδα, το λιανεμπόριο και τον κλάδο HORECA, η συνολική συνεισφορά φτάνει τα 2,041 δισεκατομμύρια ευρώ, ποσοστό 0,86% του ΑΕΠ της χώρας. Αυτό σημαίνει ότι για κάθε 1 ευρώ άμεσης προστιθέμενης αξίας στη ζυθοποιία, δημιουργούνται επιπλέον 9,3 ευρώ στην οικονομία, καταδεικνύοντας την ισχυρή διασύνδεση του κλάδου με άλλες δραστηριότητες.
Η παραγωγή μπίρας το 2024 έφτασε τα 4,31 εκατομμύρια εκατόλιτρα, πλησιάζοντας τα προ κρίσης επίπεδα. Αυτή η ανάκαμψη αποδίδεται όχι μόνο στην αυξημένη ζήτηση, αλλά και στην προσαρμογή των επιχειρήσεων σε ένα πιο ανταγωνιστικό περιβάλλον, με μεγαλύτερη διαφοροποίηση προϊόντων και ενίσχυση της παρουσίας μικρότερων παραγωγών. Ο κύκλος εργασιών του κλάδου εκτιμάται στα 626 εκατομμύρια ευρώ το 2024, σημειώνοντας το υψηλότερο ονομαστικό επίπεδο από το 2000 έως σήμερα.
Ο Παντελής Κουγιός, Πρόεδρος της Ελληνικής Ένωσης Ζυθοποιών, δήλωσε ότι στόχος είναι η περαιτέρω ενίσχυση της δυναμικής της ελληνικής ζυθοποιίας και η ανάδειξη της σύγχρονης ταυτότητας της ελληνικής μπίρας. Ο κλάδος εξελίσσεται διαρκώς με επενδύσεις και καινοτομία, επιδιώκοντας ένα βιώσιμο περιβάλλον ανάπτυξης.
Σήμερα, η ζυθοποιία στηρίζει περίπου 73.000 θέσεις εργασίας στην ελληνική οικονομία, με την εστίαση και τη φιλοξενία να συγκεντρώνουν το μεγαλύτερο μερίδιο. Για κάθε άμεση θέση εργασίας στον κλάδο, υποστηρίζονται επιπλέον 39 θέσεις σε άλλους τομείς. Η άμεση απασχόληση στον κλάδο πλησίασε τα 1.800 άτομα το 2024.
Όσον αφορά τα δημόσια έσοδα, η ζυθοποιία δημιούργησε το 2024 άμεσα και έμμεσα φορολογικά έσοδα 427 εκατομμυρίων ευρώ, εκ των οποίων 203 εκατομμύρια ευρώ προήλθαν από τον ειδικό φόρο κατανάλωσης. Τα συνολικά φορολογικά έσοδα της ευρύτερης αλυσίδας, συμπεριλαμβανομένου του ΦΠΑ, φτάνουν τα 1,53 δισεκατομμύρια ευρώ.
Η αγορά της μπίρας έχει υποστεί σημαντικές αλλαγές. Το μερίδιο της Αθηναϊκής Ζυθοποιίας μειώθηκε στο 54% το 2024 από 80% το 2000, ενώ η Ολυμπιακή Ζυθοποιία ενισχύθηκε στο 27%. Εταιρείες όπως η Ελληνική Ζυθοποιία Αταλάντης και η Ζυθοποιία Μακεδονίας Θράκης κατέγραψαν επίσης άνοδο, αυξάνοντας τον ανταγωνισμό. Παράλληλα, αυξήθηκε ο αριθμός των εμπορικών σημάτων, οι μικροζυθοποιίες και οι επιλογές χωρίς αλκοόλ, ενώ οι ιδιωτικές ετικέτες παρουσίασαν υποχώρηση.
Μια βασική μεταβολή αφορά τη μετατόπιση της κατανάλωσης προς τη λιανική αγορά, με τις πωλήσεις εκτός σπιτιού (εστίαση, φιλοξενία) να υποχωρούν, παρά την άνοδο του τουρισμού, ενώ οι λιανικές πωλήσεις ενισχύονται. Αυτό πιέζει τα περιθώρια κέρδους, με το καθαρό περιθώριο κέρδους του κλάδου να διαμορφώνεται στο 10,5% το 2024.
Ο κλάδος αντιμετωπίζει αντικρουόμενες τάσεις: ανάκαμψη παραγωγής και διαφοροποίηση προϊόντων από τη μία, στασιμότητα ζήτησης, φορολογική επιβάρυνση και αύξηση κόστους από την άλλη. Η υψηλή εξάρτηση από τον τουρισμό επηρεάζει άμεσα τα μεγέθη του κλάδου. Ωστόσο, η ανάπτυξη των μικροζυθοποιιών, η στροφή σε ποιοτικά προϊόντα, η άνοδος της μπίρας χωρίς αλκοόλ και η καινοτομία δημιουργούν προοπτικές για νέες στρατηγικές.
