Το Ισραήλ επιδιώκει μια επέκταση στη Μέση Ανατολή, όμως η αδυναμία του να ηττήσει το Ιράν έχει δημιουργήσει σημαντικά εμπόδια στα ηγεμονικά του σχέδια. Πρόσφατα, ο Πρωθυπουργός του Ισραήλ, Benjamin Netanyahu, πραγματοποίησε έκκληση στον Λευκό Οίκο, προειδοποιώντας τον Πρόεδρο Donald Trump για την πιθανότητα επίτευξης κατάπαυσης του πυρός με την Τεχεράνη. Παρά την ανακοίνωση της προσωρινής εκεχειρίας, ο Netanyahu διευκρίνισε ότι ο ισραηλινός στρατός θα συνεχίσει τις επιχειρήσεις στον Λίβανο, ενέργειες που πολλοί ερμήνευσαν ως προσπάθεια εξασφάλισης της πολιτικής του επιβίωσης μέσω της παράτασης του πολέμου.
Ωστόσο, η επιθυμία για συνέχιση του πολέμου κατά του Ιράν δεν εκφράζεται μόνο από τον Netanyahu και τους συμμάχους του, αλλά και από τους πολιτικούς του αντιπάλους. Η ήττα του Ιράν θεωρείται από την ισραηλινή πολιτική και στρατιωτική ελίτ ως ένα κρίσιμο βήμα για την υλοποίηση του σχεδίου της «Μεγάλης Ισραηλινής» Αυτοκρατορίας. Αυτή η στρατηγική υπερβαίνει την παραδοσιακή εβραϊκή αντίληψη ενός κράτους μεταξύ του Ευφράτη και του Νείλου, και περιλαμβάνει την επιδίωξη όχι μόνο της κατάληψης περισσότερης γης, αλλά και της στρατιωτικής κυριαρχίας σε εκτεταμένες περιοχές της Μέσης Ανατολής, καθώς και την επέκταση σφαιρών επιρροής. Το Ιράν έχει αναδειχθεί σε κύριο εμπόδιο για όλους αυτούς τους στόχους.
Η επέκταση των συνόρων αποτελεί θεμελιώδες στοιχείο του οράματος της «Μεγάλης Ισραηλινής» Αυτοκρατορίας. Για δεκαετίες, το Ισραήλ προχώρησε στην αποικιοποίηση παλαιστινιακών εδαφών που κατέλαβε το 1967, τα οποία πλέον θεωρούνται de facto προσαρτημένα, με τον παλαιστινιακό πληθυσμό να αντιμετωπίζει τον κίνδυνο «μεταφοράς». Αφού εξασφάλισε τον έλεγχο της παλαιστινιακής γης, το Ισραήλ στοχεύει πλέον σε επέκταση προς βορρά, ανατολή και νότο. Οι εδαφικές του φιλοδοξίες ευθυγραμμίζονται με τα σχέδια της Παγκόσμιας Σιωνιστικής Οργάνωσης του 1919, τα οποία περιλαμβάνουν τμήματα του νοτίου Λιβάνου και της Συρίας, την αριστερή όχθη του Ιορδάνη ποταμού (στη σημερινή Ιορδανία) και μέρη της χερσονήσου του Σινά στην Αίγυπτο.
Το Ισραήλ κατέχει και έχει αποικιοποιήσει τα Υψώματα του Γκολάν της Συρίας για σχεδόν 60 χρόνια, και τα τελευταία δύο χρόνια έχει προσπαθήσει να καταλάβει περισσότερη συριακή γη. Η επέκταση βόρεια και νότια των Υψωμάτων του Γκολάν θα βελτίωνε την πρόσβαση σε υδάτινους πόρους και θα ενίσχυε τη στρατηγική θέση του Ισραήλ απέναντι στη Δαμασκό. Μια τέτοια παρουσία θα μπορούσε να θέσει την συριακή πρωτεύουσα υπό συνεχή στρατιωτική πίεση, ωθώντας ενδεχομένως το συριακό καθεστώς σε πολιτική διευθέτηση για τη διατήρηση της σταθερότητας. Ο νότιος Λίβανος είναι μια περιοχή που το Ισραήλ επιδιώκει εδώ και καιρό να διατηρήσει υπό τον έλεγχό του, εισβάλλοντας επανειλημμένα. Ο ισραηλινός στρατός την κατέχει επί του παρόντος και έχει αρχίσει να καταστρέφει χωριά για να εμποδίσει την επιστροφή των κατοίκων. Η περιοχή είναι στρατηγικής σημασίας όχι μόνο λόγω του ορεινού εδάφους, αλλά και λόγω των υδάτινων πόρων της.
Το Ισραήλ επιθυμεί επίσης την ανατολική όχθη του Ιορδάνη ποταμού για οικονομικούς και στρατηγικούς λόγους. Η απόκτηση ελέγχου θα αύξανε την πρόσβαση σε εύφορη γη και θα παρείχε μεγαλύτερο στρατηγικό βάθος έναντι πιθανών ανατολικών απειλών, ιστορικά συνδεδεμένων με το Ιράκ και το Ιράν. Ο έλεγχος αυτής της περιοχής θα έθετε επίσης βασικές περιφερειακές οδούς υπό την ισραηλινή επιρροή, ιδίως αυτές που συνδέουν την Αραβική Χερσόνησο με την ανατολική Μεσόγειο. Συνολικά, αυτά τα επεκτατικά σενάρια θα παρείχαν στο Ισραήλ ενισχυμένη πρόσβαση σε στρατηγικές υδάτινες οδούς, όπως η Ερυθρά Θάλασσα, και εγγύτητα σε μεγάλους ενεργειακούς πόρους, αυξάνοντας σημαντικά τη γεωπολιτική του δύναμη στην περιοχή.
Η «Μεγάλη Ισραηλινή» Αυτοκρατορία δεν αφορά μόνο την εδαφική επέκταση, αλλά και την εγκαθίδρυση περιφερειακού ελέγχου για την ανεμπόδιστη διεξαγωγή στρατιωτικών επιχειρήσεων. Αυτό αντικατοπτρίζει τις ενέργειες του Ισραήλ στη Δυτική Όχθη και τη Λωρίδα της Γάζας από το 1948, στον Λίβανο από τον Σεπτέμβριο του 2024, και στη Συρία από την κατάρρευση του καθεστώτος al-Assad τον Δεκέμβριο του 2024. Στο πλαίσιο αυτό, η «κυριαρχία» σημαίνει την ικανότητα μονομερούς δράσης και προβολής ισχύος πέραν των συνόρων. Το Ισραήλ επιθυμεί ελευθερία δράσης όχι μόνο σε γειτονικές χώρες, όπως η Ιορδανία, η Συρία και ο Λίβανος, αλλά και στην Αίγυπτο, το Ιράκ, το Ιράν, την Υεμένη, τα κράτη του Κόλπου, ακόμη και τμήματα του Κέρατος της Αφρικής, όπως η Σομαλία.
Το Ισραήλ έχει σημειώσει πρόοδο σε αυτόν τον τομέα, χρησιμοποιώντας βία κατά των γειτόνων του και συνάπτοντας διάφορες ειρηνευτικές και συμφωνίες ασφαλείας με χώρες της Ανατολικής Μεσογείου. Σημαντικό βήμα ήταν και η επιτυχής lobbying του για να ενταχθεί υπό τη δικαιοδοσία της Διοίκησης Κεντρικών ΗΠΑ (CENTCOM), η οποία καλύπτει τη Μέση Ανατολή, αντί της Διοίκησης Ευρώπης των ΗΠΑ. Η ένταξη στην CENTCOM επέτρεψε στο Ισραήλ την πρόσβαση σε συστήματα Identification Friend or Foe (IFF) στην περιοχή, επιτρέποντας στα πολεμικά του αεροσκάφη να επιχειρούν σε αυτήν. Για την επίτευξη περιφερειακής στρατιωτικής κυριαρχίας, το Ισραήλ θα μπορούσε να χρησιμοποιήσει συμφωνίες ομαλοποίησης με ρήτρες στρατιωτικής συνεργασίας, συμπεριλαμβανομένης της εγκατάστασης ισραηλινών πολεμικών αεροσκαφών σε εγκαταστάσεις των Ηνωμένων Πολιτειών και του Ηνωμένου Βασιλείου στην περιοχή, και ενδεχομένως την εξασφάλιση δικών του βάσεων σε αραβικές χώρες. Τέτοιες ρυθμίσεις θα μπορούσαν να δικαιολογηθούν υπό το πρίσμα της ασφάλειας και της στρατιωτικής συνεργασίας, παρέχοντας στο Ισραήλ τη δυνατότητα να εξαπολύει προληπτικά χτυπήματα εναντίον αντιληπτών επικείμενων απειλών. Αυτό θα περιλάμβανε επίσης αποστρατιωτικοποιημένες ζώνες με συστήματα έγκαιρης προειδοποίησης (EWS) και εγκαταστάσεις πληροφοριών. Παρόμοιοι μηχανισμοί υφίστανται ήδη στη χερσόνησο του Σινά στο πλαίσιο των Συμφωνιών του Καμπ Ντέιβιντ, οι οποίες εξυπηρετούν τα συμφέροντα ασφαλείας του Ισραήλ διατηρώντας μια αποστρατιωτικοποιημένη ζώνη, επιβάλλοντας περιορισμούς στις αιγυπτιακές δυνάμεις και διατηρώντας την Πολυεθνική Δύναμη και Παρατηρητές (MFO) ως σύστημα έγκαιρης προειδοποίησης. Οι τρέχουσες διαπραγματεύσεις με την αναδυόμενη συριακή ηγεσία φαίνεται να αποσκοπούν στη θέσπιση μιας συγκρίσιμης ρύθμισης ασφαλείας.
Η τρίτη πτυχή του έργου της «Μεγάλης Ισραηλινής» Αυτοκρατορίας είναι η δημιουργία μιας γεωπολιτικής σφαίρας επιρροής. Σε αυτή τη στρατηγική, το Ισραήλ επιδιώκει να γίνει ένας κεντρικός παράγοντας στη διαμόρφωση της εσωτερικής πολιτικής σε χώρες που θεωρεί ότι εμπίπτουν σε αυτήν τη σφαίρα, μιμούμενο ιστορικές μεγάλες δυνάμεις. Τον τελευταίο χρόνο, το Ισραήλ έχει δοκιμάσει στοιχεία αυτής της προσέγγισης στον Λίβανο, προσπαθώντας να διαμορφώσει το πολιτικό τοπίο και τη σύσταση κυβερνήσεων, αξιοποιώντας στρατιωτική πίεση και ενισχύοντας ομάδες πιο δεκτικές σε ισραηλινές πολιτικές ρυθμίσεις. Το Ισραήλ επιδιώκει να επεκτείνει τη σφαίρα επιρροής του κυρίως αξιοποιώντας την προβολή της αμερικανικής ισχύος, τόσο της «μαλακής» όσο και της «σκληρής». Το φιλο-ισραηλινό lobbying στην Ουάσινγκτον έχει καταφέρει να ενσωματώσει τα περιφερειακά ισραηλινά συμφέροντα στην αμερικανική εξωτερική πολιτική για τη Μέση Ανατολή. Η αμερικανική στρατιωτική και οικονομική υποστήριξη σε διάφορα κράτη της περιοχής έχει εξαρτηθεί από την αποδοχή ισραηλινών κανόνων στις περιφερειακές υποθέσεις. Οι διεθνείς οργανισμοί που κυριαρχούνται από τις ΗΠΑ, μαζί με οικονομικά δίκτυα που επηρεάζουν τις αγορές πιστώσεων, παίζουν επίσης ρόλο. Μέσω των ΗΠΑ και μεγάλων επενδυτικών φορέων, μπορεί να ασκηθεί πίεση στα κράτη να υιοθετήσουν συγκεκριμένες πολιτικές, ευθυγραμμίζοντάς τα στενότερα με τα ισραηλινά στρατηγικά συμφέροντα.
Για δεκαετίες, το Ισραήλ έχει εξαλείψει, ένα προς ένα, διάφορα εμπόδια για το σχέδιο της «Μεγάλης Ισραηλινής» Αυτοκρατορίας. Το Ιράν έχει παραμείνει ένα από τα τελευταία. Υπό αυτό το πρίσμα, οι αναφορές στα αμερικανικά μέσα ενημέρωσης ότι το Ισραήλ διαδραμάτισε βασικό ρόλο στην πειθώ των ΗΠΑ να ξεκινήσουν τον πόλεμο κατά του Ιράν δεν προκαλούν έκπληξη. Αυτό που είναι απροσδόκητο, τουλάχιστον για την ισραηλινή κυβέρνηση, είναι ο βαθμός στον οποίο υποτίμησε την ανθεκτικότητα του Ιράν. Ενάμιση μήνα μετά την έναρξη του πολέμου, το Ιράν έχει επιτύχει μια γεωπολιτική νίκη, εδραιώνοντας τον εαυτό του ως μια κυρίαρχη περιφερειακή δύναμη, σφίγγοντας τον κλοιό γύρω από τα Στενά του Ορμούζ, μέσω των οποίων διέρχεται περίπου το 20% των παγκόσμιων προμηθειών πετρελαίου.
Η αποτυχία του Ισραήλ να ηττήσει το Ιράν, ακόμη και με την πλήρη υποστήριξη των ΗΠΑ, αποτελεί ένα μεγάλο πλήγμα για τη στρατηγική της «Μεγάλης Ισραηλινής» Αυτοκρατορίας. Ο πόλεμος αποκάλυψε την εξάρτηση του Ισραήλ από εξωτερική υποστήριξη: απαιτήθηκε άμεση αμερικανική εμπλοκή για την άμυνα κατά των ιρανικών πυραυλικών επιθέσεων, ενώ το ίδιο στερούνταν της ανεξάρτητης ικανότητας να διεξάγει μεγάλης κλίμακας επίθεση. Αυτό εγείρει σοβαρές αμφιβολίες σχετικά με την ικανότητα του Ισραήλ να επιδιώξει τις επεκτατικές του φιλοδοξίες μόνο του. Οι συνέπειες αυτού του πολέμου εκτείνονται πέραν της σύγκρουσης Ισραήλ-Ιράν. Η απερισκεψία της ισραηλινής κυβέρνησης πιθανότατα θα αλλάξει τη στρατηγική σκέψη άλλων περιφερειακών παραγόντων, οι οποίοι, μέχρι τώρα, ήταν αντίπαλοι του Ιράν. Ενώ ο στόχος του Ισραήλ με την έναρξη του πολέμου κατά του Ιράν ήταν να ανοίξει ο δρόμος για την περιφερειακή του ηγεμονία, μπορεί σύντομα να βρεθεί αντιμέτωπο με πολύ πιο σθεναρή και ευρύτερη περιφερειακή αντίσταση από αυτήν που πρόβαλε ο «άξονας αντίστασης» του Ιράν.
Οι ίδιες οι ΗΠΑ μπορεί επίσης να σταθούν εμπόδιο, ή τουλάχιστον να αρνηθούν να παράσχουν άνευ όρων βοήθεια όπως έκαναν μέχρι τώρα. Δημοσκοπήσεις μετά από δημοσκοπήσεις δείχνουν δραματικές αλλαγές στην κοινή γνώμη των ΗΠΑ για το Ισραήλ, με τις αρνητικές στάσεις να φτάνουν σε ιστορικά υψηλά. Αυτό θα μπορούσε να υπονομεύσει την ικανότητα του ισραηλινού lobby να επηρεάσει την Ουάσινγκτον υπέρ του Ισραήλ. Οι επερχόμενες ενδιάμεσες εκλογές του 2026 και οι προεδρικές και κοινοβουλευτικές εκλογές του 2028 θα μπορούσαν να φέρουν περισσότερους επικριτές του Ισραήλ στο νομοθετικό σώμα των ΗΠΑ, περιορίζοντας σοβαρά την αμερικανική υποστήριξη για το Ισραήλ, ιδίως τις επιθετικές του ενέργειες. Το παράθυρο για την υλοποίηση του έργου της «Μεγάλης Ισραηλινής» Αυτοκρατορίας με την υποστήριξη των ΗΠΑ μπορεί να κλείνει, γεγονός που θα μπορούσε να καταστήσει τις ισραηλινές ενέργειες πιο απεγνωσμένες και πιο επικίνδυνες τους προσεχείς μήνες και χρόνια.
