Οι εκκλήσεις για την κατάργηση των δισεκατομμυριούχων, ή τουλάχιστον για τον περιορισμό της ανάπτυξης της περιουσίας τους, κερδίζουν έδαφος σε πολλές δυτικές πρωτεύουσες, καθώς η ακραία περιουσία έχει φτάσει σε πρωτοφανή επίπεδα. Η αμοιβή του Elon Musk, που ανέρχεται σε δυνητικά 1 τρισεκατομμύριο δολάρια, θα τον καταστήσει όχι μόνο τον πλουσιότερο άνθρωπο στον κόσμο, όπως ήδη είναι, αλλά και τον πλουσιότερο στην ιστορία, αν λάβει το πλήρες πακέτο αμοιβής.
Ο Musk θα ξεπεράσει τους υπόλοιπους δισεκατομμυριούχους παγκοσμίως – έναν αριθμό ρεκόρ 3.028, σύμφωνα με το περιοδικό Forbes, των οποίων η συνολική περιουσία εκτιμάται στα 16,1 τρισεκατομμύρια δολάρια. Η ψαλίδα μεταξύ πλουσίων και φτωχών δεν ήταν τόσο έντονη από την κορύφωση του δυτικού ιμπεριαλισμού στις αρχές του 20ου αιώνα. Περίπου 831 εκατομμύρια άνθρωποι ζουν σε συνθήκες ακραίας φτώχειας, με λιγότερο από 3 δολάρια την ημέρα. Αν κάθε δισεκατομμυριούχος έμενε με μόνο ένα δισεκατομμύριο δολάρια, η υπόλοιπη κατάσχεση της περιουσίας του θα ήταν αρκετή για να καλύψει τις ανάγκες για την εξάλειψη της ακραίας φτώχειας για τα επόμενα 196 χρόνια, σύμφωνα με εκτιμήσεις ειδικών του ΟΗΕ.
Αναλυτές και οικονομολόγοι υποστηρίζουν ότι η περιουσία των δισεκατομμυριούχων μπορεί να επηρεάσει την παγκόσμια πολιτική, τα μέσα ενημέρωσης, ακόμη και τον τρόπο σκέψης μας, προς όφελος των υπερπλουσίων. Αντιθέτως, άλλοι πιστεύουν ότι αυτή η τεράστια περιουσία ωφελεί την παγκόσμια οικονομία, παρέχοντας στους καινοτόμους και τους δημιουργούς τους πόρους για την προώθηση νέων τεχνολογιών.
Τι θα συνέβαινε λοιπόν αν καταργούσαμε τους δισεκατομμυριούχους και αναδιανέμαμε την περιουσία τους, ή περιορίζαμε τα εισοδήματα κάτω από το ένα δισεκατομμύριο δολάρια; Πώς θα άλλαζε η αντίληψή μας για τον κόσμο; Θα βελτιώνονταν οι θεσμοί μας, ή θα χάναμε τους κορυφαίους δημιουργούς πλούτου και επενδυτές;
**Επιπτώσεις στην Καινοτομία** Η κατάργηση των δισεκατομμυριούχων θεωρείται από πολλούς ως μια παράλογη ιδέα που θα οδηγούσε σε καταστροφή των ανεπτυγμένων οικονομιών. Η πλειονότητα των δισεκατομμυριούχων στη Δύση δημιούργησαν τον πλούτο τους μέσω της προσφοράς προϊόντων και υπηρεσιών που η κοινωνία αγόρασε ελεύθερα. Η περιουσία τους, συχνά με τη μορφή μετοχών, πνευματικής ιδιοκτησίας ή ακινήτων, είναι θεωρητική και εξαρτάται από την απόδοση αυτών των στοιχείων.
Οι δισεκατομμυριούχοι έχουν κίνητρο να αυξάνουν την περιουσία τους, προωθώντας παραγωγικές και κερδοφόρες εταιρείες που επιλύουν προβλήματα. Εταιρείες όπως η Nvidia, που πρωτοπορεί στην τεχνητή νοημοσύνη, ή η SpaceX, που έχει επεκτείνει την επικοινωνία μέσω δορυφόρων, αποτελούν παραδείγματα. Αν καταργούνταν οι δισεκατομμυριούχοι, θα χανόταν το κίνητρο για την επίλυση αυτών των σύνθετων προβλημάτων, ωφελώντας τη κοινωνία.
**Δίκαιη Κατανομή Πλούτου** Από την οπτική γωνία του Παγκόσμιου Νότου, η φορολόγηση των δισεκατομμυριούχων εγείρει το ερώτημα του πού θα έπρεπε να καταλήγουν τα φορολογικά έσοδα. Η περιουσία δεν παράγεται μόνο από επενδύσεις, αλλά και από πόρους και εργασία, συχνά προερχόμενους από τον Παγκόσμιο Νότο. Επομένως, τα φορολογικά έσοδα θα έπρεπε να επιστρέφουν στις περιοχές από όπου προέρχεται ο πλούτος.
Στην Αμβέρσα, η ευημερία βασίζεται σε διαμάντια από το Κονγκό, όπου τα βιοτικά επίπεδα παραμένουν στάσιμα. Η ανισότητα έχει αυξηθεί δραματικά τις τελευταίες δεκαετίες. Στις αρχές του 20ου αιώνα, οι υψηλοί οριακοί φορολογικοί συντελεστές, που έφταναν έως και 97-98%, υποδήλωναν μια παγκόσμια συναίνεση ότι τέτοιες συγκεντρώσεις πλούτου ήταν ανθυγιεινές. Σήμερα, κατά τη διάρκεια οικονομικών κρίσεων, οι κυβερνήσεις συχνά επιβάλλουν μέτρα λιτότητας, μεταθέτοντας το βάρος στους φτωχούς και τη μεσαία τάξη.
Απαιτείται δομική αλλαγή, όχι απλώς νέοι φόροι στους δισεκατομμυριούχους, για να αντιμετωπιστεί το υπαρξιακό πρόβλημα της απόδοσης εξουσίας σε άτομα περισσότερο από ό,τι σε πολλές κυβερνήσεις. Η ακραία περιουσία συγκεντρώνεται, γίνεται πολιτική δύναμη και εδραιώνει ένα ολιγαρχικό σύστημα παγκοσμίως. Η διανομή πλούτου πρέπει να αλλάζει δομές, όχι μόνο να μεταφέρει χρήματα.
**Αναθεώρηση Κανονισμών** Η ύπαρξη δισεκατομμυριούχων θεωρείται ως αποτέλεσμα αποτυχίας πολιτικής, καθώς το σύστημα είναι σχεδιασμένο να επιτρέπει αυτή τη συγκέντρωση πλούτου, εξυπηρετώντας τα συμφέροντα των δισεκατομμυριούχων αντί της ισότητας, της βιωσιμότητας ή της περιβαλλοντικής δικαιοσύνης. Η προσπάθεια φορολόγησης των δισεκατομμυριούχων για τη χρηματοδότηση δημόσιων αγαθών, όπως η υγειονομική περίθαλψη ή οι περιβαλλοντικές μεταρρυθμίσεις, μοιάζει με τη φορολόγηση αλκοόλ ή τσιγάρων. Όσο περισσότεροι άνθρωποι καπνίζουν ή πίνουν, τόσο περισσότερα έσοδα προκύπτουν.
Παρομοίως, όσο περισσότερο πλούτο επιτρέπουμε στους δισεκατομμυριούχους να συσσωρεύουν, τόσο μεγαλύτερο “μικρό κομμάτι” φόρου εξαρτόμαστε. Για να εξαλειφθούν οι δισεκατομμυριούχοι, απαιτείται ρύθμιση. Πολλοί αντιμονοπωλιακοί νόμοι είναι ξεπερασμένοι και επιτρέπουν στους δισεκατομμυριούχους να ευδοκιμούν. Χρειάζονται σύγχρονοι κανονισμοί και διαχωρισμός των αποφάσεων δαπανών από τη ρύθμιση και τη φορολογία, προκειμένου να οικοδομηθεί μια δίκαιη και συμπεριληπτική κοινωνία.
**Επίδραση στα Μέσα Ενημέρωσης** Η ιδιοκτησία των μέσων ενημέρωσης από δισεκατομμυριούχους είναι πραγματικότητα. Άτομα όπως ο Jeff Bezos ή ο Elon Musk μπορούν να αγοράσουν ολόκληρες πλατφόρμες μέσων ενημέρωσης, επηρεάζοντας την πληροφορία που λαμβάνουμε και ποιος την καθορίζει. Αν και ισχυρίζονται ότι στηρίζουν τη δημοσιογραφία, η δέσμευσή τους διαρκεί όσο τα συμφέροντά τους δεν αμφισβητούνται και όσο τα βρίσκουν προσωπικά κερδοφόρα ή χρήσιμα.
Ο Musk, για παράδειγμα, φέρεται να έχει διαφθείρει την πλατφόρμα X (πρώην Twitter) σύμφωνα με τις πολιτικές του προτιμήσεις. Ο έλεγχος των μέσων ενημέρωσης συνεπάγεται τον έλεγχο της πρόσβασης στην πληροφορία, γι’ αυτό και σπάνια παρατηρείται ουσιαστικός έλεγχος των συμφερόντων των ιδιοκτητών των μέσων ενημέρωσης.
**Δυνατότητα Κατάργησης της Ακραίας Περιουσίας** Σε μεγάλο μέρος της Δύσης, ο πλούτος και η εξουσία συγκεντρώνονται ολοένα και περισσότερο, αν και η εποχή αυτή μπορεί να πλησιάζει στο τέλος της. Οι ακραίες συγκεντρώσεις πλούτου δεν είναι νέες και έχουν περιοριστεί στο παρελθόν. Στη δεκαετία του 1910, οι ΗΠΑ διέλυσαν το κονγκλομεράτο του John D. Rockefeller, ενώ ο Πρόεδρος Franklin D. Roosevelt εισήγαγε έναν ανώτατο φορολογικό συντελεστή 94% για τα ακραία εισοδήματα το 1944, χρηματοδοτώντας το New Deal που βοήθησε τις ΗΠΑ να ξεπεράσουν τη Μεγάλη Ύφεση.
Η αυξανόμενη διαφάνεια τα τελευταία χρόνια έχει τροφοδοτήσει την αντίδραση κατά της ακραίας περιουσίας. Αποκαλύψεις όπως τα Panama Papers και τα LuxLeaks έχουν μειώσει την αδιαφάνεια. Στη Γαλλία, σοβαρές προτάσεις για φορολόγηση των δισεκατομμυριούχων έχουν ευρεία πολιτική υποστήριξη. Στην G20, ο Πρόεδρος Lula da Silva έχει θέσει τη φορολόγηση των υπερπλουσίων στην ατζέντα. Η συζήτηση πλέον δεν είναι αν μπορούν να φορολογηθούν οι υπερ-πλούσιοι, αλλά πότε. Η νίκη σε αυτή τη μάχη θα είναι δύσκολη, αλλά όχι αδύνατη, όπως αποδεικνύεται από την αποδοχή του φόρου εισοδήματος, κάποτε καταδικασμένου ως μαρξιστικό. Η αναδιανομή μέρους του πλούτου των υπερ-πλουσίων θα αποδυναμώσει επίσης πολλές δεξιές εθνικιστικές αφηγήσεις περί σπάνιων πόρων που έχουν διαδοθεί στη Δύση.
