Μια νέα έκθεση του Προγράμματος Ανάπτυξης των Ηνωμένων Εθνών (UNDP) αποκαλύπτει τις ζοφερές προοπτικές που διανοίγονται για την παγκόσμια οικονομία, καθώς ο πόλεμος μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν, παρά την εύθραυστη εκεχειρία, αναμένεται να ωθήσει έως και 32 εκατομμύρια ανθρώπους κάτω από το όριο της φτώχειας. Οι οικονομικές δονήσεις από τη σύγκρουση αυτή αναμένεται να πλήξουν 162 χώρες, με τις πλέον ευάλωτες να είναι οι χαμηλού εισοδήματος και οι εισαγωγικά εξαρτώμενες οικονομίες. Ο ΟΗΕ προειδοποιεί, μάλιστα, για “σημαντική μακροπρόθεσμη ζημιά σε φτωχότερες χώρες που βρίσκονται μακριά από τις εχθροπραξίες”.
Ο Υπογραμματέας του ΟΗΕ, Alexander De Croo, χαρακτήρισε τη σύρραξη, η οποία διανύει την έκτη εβδομάδα της, ως “ανάπτυξη προς τα πίσω”. “Μια σύγκρουση μπορεί να αναιρέσει σε εβδομάδες ό,τι χώρες έχουν χτίσει μέσα σε χρόνια,” δήλωσε, τονίζοντας πως “το σοκ της κλιμάκωσης της σύγκρουσης στη Μέση Ανατολή δεν περιορίζεται στις άμεσα εμπλεκόμενες χώρες, αλλά πλήττει δυσανάλογα εκείνες με το λιγότερο δημοσιονομικό περιθώριο να απορροφήσουν τις υψηλότερες τιμές ενέργειας και τροφίμων”.
Σύμφωνα με την έκθεση, οι χώρες του Κόλπου, της Ασίας, της Υποσαχάριας Αφρικής και τα Μικρά Αναπτυσσόμενα Νησιωτικά Κράτη είναι οι πιο ευάλωτες στις επιπτώσεις. Η σύγκρουση έχει εισέλθει σε μια “επίμονη” φάση, και όσο παρατείνεται, τόσο μεγαλύτεροι γίνονται οι κίνδυνοι για τις χώρες να βυθιστούν στη φτώχεια.
Το UNDP επισημαίνει ότι η αύξηση των τιμών καυσίμων και τροφίμων αναγκάζει τις κυβερνήσεις σε δύσκολους συμβιβασμούς μεταξύ της σταθεροποίησης των οικονομιών τους και της διατήρησης των δαπανών για υγεία, εκπαίδευση και κοινωνική προστασία. Ο οργανισμός καλεί για στοχευμένες μεταφορές μετρητών για την προστασία των πιο ευάλωτων, εκτιμώντας ότι θα μπορούσαν να απαιτηθούν έως και 6 δισεκατομμύρια δολάρια για την αντιμετώπιση των χειρότερων επιπτώσεων. Ωστόσο, αποτρέπει από τις ευρείες επιδοτήσεις, οι οποίες κρίνονται λιγότερο αποτελεσματικές και δημοσιονομικά μη βιώσιμες.
Στην καρδιά του παγκόσμιου οικονομικού σοκ βρίσκεται τα Στενά του Ορμούζ, ένα κρίσιμο θαλάσσιο πέρασμα από το οποίο διέρχεται περίπου το 20% της παγκόσμιας προσφοράς πετρελαίου. Οι διαταραχές και οι αποκλεισμοί έχουν ωθήσει τις τιμές του πετρελαίου πάνω από τα 100 δολάρια το βαρέλι. Τα στενά αποτελούν επίσης μια βασική αρτηρία για αποστολές λιπασμάτων και φυσικού αερίου, με την de-facto κατάργησή τους να απειλεί την παγκόσμια γεωργία.
Ο πόλεμος έχει ήδη προκαλέσει χιλιάδες θανάτους σε όλη τη Μέση Ανατολή, συμπεριλαμβανομένου του Λιβάνου, όπου το Ισραήλ συνεχίζει τις επιθέσεις του παρά την εκεχειρία μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν. Έχει επίσης οδηγήσει στην εκτόπιση περίπου 3,2 εκατομμυρίων ανθρώπων στο Ιράν και πάνω από ένα εκατομμύριο στον Λίβανο.
