Η στρατιωτική δύναμη των Ηνωμένων Πολιτειών αναλαμβάνει δράση για την εξουδετέρωση ναρκών που τοποθετήθηκαν από το Ιράν στο Στενό του Ορμούζ, μια κίνηση που σηματοδοτεί την κλιμάκωση της έντασης στην περιοχή. Το διοικητικό κέντρο (CENTCOM), υπεύθυνο για τις αμερικανικές στρατιωτικές επιχειρήσεις στη Μέση Ανατολή, ανακοίνωσε ότι τα αντιτορπιλικά USS Frank E. Peterson και USS Michael Murphy θα διεξάγουν αποστολή για τη δημιουργία μιας “ασφαλούς διόδου” που θα διασφαλίζει την ελεύθερη ροή του παγκόσμιου εμπορίου. Η επιχείρηση αυτή έρχεται μετά την σχεδόν ολική παύση της ναυσιπλοΐας από το Ιράν, από την έναρξη του πολέμου μεταξύ ΗΠΑ και Ισραήλ κατά του Ιράν στις 28 Φεβρουαρίου.
Μετά την ανακοίνωση μιας διερευνητικής εκεχειρίας δύο εβδομάδων για τη διευκόλυνση συνομιλιών μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν, το Ιρανικό Σώμα Φρουρών της Ισλαμικής Επανάστασης (IRGC) δημοσίευσε χάρτη του Στενού του Ορμούζ, υποδεικνύοντας μια ασφαλή διαδρομή για τα πλοία. Η προτεινόμενη πορεία φαίνεται να κατευθύνει τα πλοία βορειότερα, πλησιέστερα στην ιρανική ακτή, απομακρύνοντάς τα από την παραδοσιακή διαδρομή κοντά στην ακτή του Ομάν. Το IRGC προειδοποίησε ότι όλα τα σκάφη πρέπει να χρησιμοποιούν τον νέο χάρτη λόγω “της πιθανότητας ύπαρξης διαφόρων τύπων αντιαεροπορικών ναρκών στη ζώνη κύριας κυκλοφορίας”.
Οι συνέπειες αυτής της κατάστασης είναι ιδιαίτερα σοβαρές, καθώς πριν τον πόλεμο, ένα πέμπτο των παγκόσμιων προμηθειών πετρελαίου και υγροποιημένου φυσικού αερίου (LNG) διακινούνταν μέσω του Στενού του Ορμούζ. Ακόμη και μία μόνο νάρκη, σύμφωνα με ειδικούς, είναι ικανή να ωθήσει τους φορείς εκμετάλλευσης να υποθέσουν ευρύτερη απειλή, καθιστώντας άκυρη την ασφάλιση και διακόπτοντας τη χρήση του υδάτινου περάσματος.
Οι θαλάσσιες νάρκες έχουν περιγραφεί ως τα πιο οικονομικά αποδοτικά όπλα στον σύγχρονο πόλεμο. Σύμφωνα με ανάλυση του Foreign Policy Research Institute (FPRI), εξελιγμένες σύγχρονες νάρκες μπορούν να κατασκευαστούν με δεκάδες χιλιάδες δολάρια, ενώ προκαλούν οικονομικό και στρατηγικό κόστος πολλαπλάσιo. Το ιρανικό απόθεμα εκτιμάται από αναλυτές ότι ανέρχεται σε 2.000 έως 6.000 νάρκες, με σημαντικό ποσοστό να παράγεται εγχώρια. Αυτά τα όπλα κατηγοριοποιούνται κυρίως σε τρεις τύπους: νάρκες επαφής, νάρκες πυθμένα (επιρροής) και “έξυπνες” νάρκες/πυραυλικές νάρκες.
Η ακριβής τοποθεσία των ναρκών στο στενό παραμένει αδιευκρίνιστη, καθώς οι ιρανικές αρχές δεν έχουν αποκαλύψει επίσημα εάν και πού τις έχουν τοποθετήσει. Ωστόσο, η στρατηγική τοποθέτησή τους, σύμφωνα με αναλυτές, πιθανότατα στοχεύει στην εκμετάλλευση της γεωγραφίας του Κόλπου, εξαναγκάζοντας τη διεθνή κυκλοφορία σε στενά και ευάλωτα κανάλια. Ο Alexanru Cristian Hudisteanu, συνταξιούχος Ρουμάνος ναύαρχος, εξηγεί ότι η συστηματική ναρκοθέτηση χρησιμοποιείται για την άρνηση πρόσβασης σε συγκεκριμένους θαλάσσιους χώρους. Ωστόσο, τονίζει ότι η φυσική τοποθεσία των ναρκών υπολείπεται σε σημασία του ψυχολογικού αντίκτυπου που προκαλούν, καθιστώντας την απειλή “πανταχού παρούσα” στο μυαλό όσων πρέπει να διασχίσουν την περιοχή.
Οι πολιτικές εντάσεις γύρω από το Στενό του Ορμούζ έχουν φτάσει σε οριακό σημείο. Ο πρόεδρος των ΗΠΑ, Donald Trump, έχει δηλώσει ότι οι αμερικανικές δυνάμεις έχουν καταστρέψει “όλα” τα ιρανικά σκάφη ναρκοθέτησης, προειδοποιώντας για συνέπειες “σε επίπεδο που δεν έχει ξαναζήσει ποτέ κανείς”. Παρόλο που το CENTCOM επιβεβαίωσε την προσβολή 16 ιρανικών σκαφών, η καταστροφή ολόκληρου του στόλου ναρκοθέτησης παραμένει ανεπιβεβαίωτη από ανεξάρτητες πηγές.
Η διαδικασία εξουδετέρωσης ναρκών, γνωστή ως “αντιμέτρα ναρκών” (MCM), είναι αργή, μεθοδική και υψηλού κινδύνου. Η αμερικανική ναυτική δύναμη αντιμετωπίζει ένα “κενό ναρκών”, καθώς εγκατέλειψε πρόσφατα τα εξειδικευμένα πλοία MCM, όπως και τα ελικόπτερα MH-53E Sea Dragon. Η τρέχουσα στρατηγική βασίζεται σε μικρά πολεμικά πλοία, αλλά μόνο ένα από αυτά είναι διαθέσιμο στην περιοχή. Αυτά τα πλοία, ενώ αποτελεσματικά στο έργο τους, είναι εξαιρετικά ευάλωτα σε επιθέσεις, καθιστώντας αναγκαία μια ισχυρή προστατευτική ομπρέλα καταστροφέων και αεροσκαφών.
