Η Τσενγκ Λι-γουν, πρόεδρος του Kuomintang (KMT), του μεγαλύτερου αντιπολιτευόμενου κόμματος της Ταϊβάν, συναντήθηκε στο Πεκίνο με τον Κινέζο Πρόεδρο Σι Τζινπίνγκ. Και οι δύο ηγέτες εξέφρασαν την αντίθεσή τους στην ανεξαρτησία της Ταϊβάν και την επιθυμία για “ειρηνική” επίλυση της μακροχρόνιας διαμάχης για το μέλλον του νησιού.
Η συνάντηση, που έλαβε χώρα στην Αίθουσα του Λαού, περιλάμβανε ανταλλαγή δημόσιων δηλώσεων και κατ’ ιδίαν συνομιλίες. Η Τσενγκ Λι-γουν είναι ο υψηλότερα ιστάμενος Ταϊβανέζος αξιωματούχος που συναντά τον Σι από το 2015, όταν ο τότε Πρόεδρος Μα Γινγκ-τζέου είχε συναντηθεί με τον Κινέζο ηγέτη στη Σιγκαπούρη.
Κατά τη διάρκεια των δημόσιων ομιλιών της, η Τσενγκ τόνισε την ανάγκη οι ηγέτες της Κίνας και της Ταϊβάν να “υπερβούν την πολιτική αντιπαράθεση και την αμοιβαία εχθρότητα”. “Μέσω των αδιάκοπων προσπαθειών των δύο κομμάτων μας, ελπίζουμε ότι το Στενό της Ταϊβάν δεν θα γίνει πλέον πιθανό σημείο ανάφλεξης συγκρούσεων, ούτε σκακιέρα ξένων δυνάμεων”, δήλωσε η Τσενγκ, προσθέτοντας ότι “θα πρέπει να γίνει ένα στενό που θα συνδέει οικογενειακούς δεσμούς, πολιτισμό και ελπίδα – ένα σύμβολο ειρήνης που θα διαφυλάσσεται από κοινού από τους Κινέζους πολίτες και στις δύο πλευρές”.
Οι δηλώσεις της Τσενγκ περιλάμβαναν αναφορές σε βασικά σημεία της Κινεζικής Κομμουνιστικής Εταιρείας, επαινώντας την επιτυχία της στην εξάλειψη της απόλυτης φτώχειας και στον στόχο της επίτευξης της “μεγάλης αναζωογόνησης του κινεζικού έθνους”.
Ο Σι Τζινπίνγκ, από την πλευρά του, τόνισε την κοινή ιστορία και τον πολιτισμό της Ταϊβάν και της Κίνας, δηλώνοντας ότι “άνθρωποι όλων των εθνοτικών ομάδων, συμπεριλαμβανομένων των συμπατριωτών της Ταϊβάν”, είχαν “συν-γράψει την ένδοξη ιστορία της Κίνας”. “Όλοι οι γιοι και οι κόρες της Κίνας μοιράζονται τις ίδιες κινεζικές ρίζες και το ίδιο κινεζικό πνεύμα. Αυτό πηγάζει από δεσμούς αίματος και είναι βαθιά ενσωματωμένο στην ιστορία μας – δεν μπορεί να ξεχαστεί και δεν μπορεί να διαγραφεί”, ανέφερε ο Σι.
Και οι δύο ηγέτες δήλωσαν ότι αντιτίθενται στην “ξένη ανάμιξη” στις σχέσεις Ταϊβάν-Κίνας, με αναφορά στην αμερικανική παρέμβαση. Η Τσενγκ υπαινίχθηκε ότι θα επιβραδύνει τη στρατιωτική ενίσχυση της Ταϊβάν, σύμφωνα με τον Γουέν-τι Σουνγκ, ερευνητή στο Global China Hub του Atlantic Council. “Η Τσενγκ μίλησε για την ‘θεσμική ρύθμιση για την πρόληψη του πολέμου’, που ήταν ένας ευφημισμός για να πει ότι υπό την ηγεσία της, το KMT δεν θα επεδίωκε μια προσέγγιση προσανατολισμένη στην άμυνα και την αποτροπή για την πρόληψη του πολέμου”, δήλωσε ο Σουνγκ. Το μήνυμα, εν συντομία, ήταν ότι “η Ταϊβάν θα έπρεπε να επιβραδύνει την αμυντική της ενίσχυση και την αγορά αμερικανικών όπλων”.
Η στρατιωτική επέκταση της Ταϊβάν αποτελεί αντικείμενο έντονης συζήτησης στη βουλή, όπου το KMT μπλοκάρει επί μήνες έναν ειδικό προϋπολογισμό 40 δισεκατομμυρίων δολαρίων για την αγορά αμερικανικών όπλων, υποστηρίζοντας ότι το νομοσχέδιο άμυνας είναι υπερβολικά μεγάλο και ασαφές.
Ο Πρόεδρος της Ταϊβάν, Λάι Τσινγκ-τε, του Δημοκρατικού Προοδευτικού Κόμματος (DPP), επέκρινε το KMT, αναφέροντας ότι “αποφεύγει σκόπιμα τις διακομματικές διαπραγματεύσεις”, καθυστερώντας την έγκριση του αμυντικού προϋπολογισμού. Ενώ το DPP υποστηρίζει την ειρήνη, ο Λάι ανέφερε ότι δεν υποστηρίζει “μη ρεαλιστικές φαντασιώσεις”, τονίζοντας ότι “η ιστορία διδάσκει ότι ο συμβιβασμός με αυταρχικά καθεστώτα θυσιάζει την κυριαρχία και τη δημοκρατία· δεν θα φέρει ελευθερία, ούτε ειρήνη”.
Το Πεκίνο κατηγορεί την κυβερνώσα DPP για προώθηση ατζέντας “διαίρεσης”, ενώ η DPP υποστηρίζει μια ξεχωριστή ταϊβανέζικη ταυτότητα. Η Κίνα έχει διακόψει τις επίσημες επαφές με την Ταϊπέι από το 2016, αν και συνεχίζει να επικοινωνεί μέσω διαφόρων ομάδων, συμπεριλαμβανομένου του KMT.
Η Τσενγκ απέφυγε να απαντήσει σε ερωτήσεις σχετικά με την υποστήριξή της στην ένωση Ταϊβάν-Κίνας, δηλώνοντας όμως ότι ο κύριος στόχος της ήταν η “συνδιαλλαγή” βάσει κοινής ιστορίας και πολιτισμού.
Η αντιπαράθεση μεταξύ KMT και CCP είναι βαθιά, με τον εμφύλιο πόλεμο του 20ού αιώνα να διακόπτεται μόνο για να αντιμετωπιστεί η ιαπωνική εισβολή. Η κυβέρνηση της Δημοκρατίας της Κίνας, υπό την ηγεσία του KMT, υποχώρησε στην Ταϊβάν στα τέλη της δεκαετίας του 1940, με την υπόσχεση να επιστρέψει κάποια μέρα στην Κίνα. Η CCP συνεχίζει να διεκδικεί την Ταϊβάν ως επαρχία της, δεσμευμένη να την προσαρτήσει, ειρηνικά ή με τη βία.
Το Συμβούλιο Υποθέσεων της Ηπειρωτικής Χώρας της Ταϊβάν έκρινε ότι η δήλωση της Τσενγκ περί “μίας οικογένειας” παραχαρακτηρίζει τη διαμάχη για την κυριαρχία ως εσωτερική διαφωνία, αντί για διακρατική.
Ενώ επίσημα εξακολουθεί να ονομάζεται Δημοκρατία της Κίνας, η Ταϊβάν έχει βιώσει σημαντικές πολιτιστικές και πολιτικές αλλαγές από τη δεκαετία του 1990, με άνοδο του εθνικισμού. Έρευνα του 2025 έδειξε ότι το 62% των ερωτηθέντων αυτοπροσδιορίζεται ως “Ταϊβανέζος”, ενώ μόνο το 2,5% ως “Κινέζος”.
