Η κυβέρνηση της Ζιμπάμπουε ανακοίνωσε την επιβολή ποσοστώσεων εξαγωγών σε συμπυκνώματα λιθίου και θέσπιση όρων για την επανεκκίνηση των ανασταλμένων αποστολών, ενισχύοντας τον κρατικό έλεγχο σε ένα ορυκτό ζωτικής σημασίας για την παγκόσμια εφοδιαστική αλυσίδα μπαταριών.
Σύμφωνα με επιστολή του Υπουργείου Ορυχείων προς το Εμπορικό Επιμελητήριο Ορυχείων, η οποία αναφέρθηκε από το Reuters, οι νέοι κανόνες απαιτούν από τους παραγωγούς να δημοσιεύουν ετήσιες οικονομικές καταστάσεις και να πληρούν πρότυπα για την εργασία, την ασφάλεια και το περιβάλλον. “Εγκεκριμένες ποσοστώσεις εξαγωγών συμπυκνωμάτων λιθίου θα κοινοποιούνται σε κάθε παραγωγό”, ανέφερε χαρακτηριστικά το υπουργείο.
Επιπλέον, οι εταιρείες εξόρυξης θα υποχρεούνται να παρέχουν γραπτές δεσμεύσεις και χρονοδιαγράμματα για την κατασκευή εργοστασίων θειικού λιθίου πριν από την 1η Ιανουαρίου 2027, ημερομηνία που τίθεται σε ισχύ η προγραμματισμένη απαγόρευση εξαγωγών συμπυκνωμάτων λιθίου από τη Ζιμπάμπουε. Παράλληλα, θα εξακολουθεί να ισχύει φόρος εξαγωγών 10% επί των αποστολών συμπυκνωμάτων μέχρι εκείνη την ημερομηνία.
Η Ζιμπάμπουε είχε αναστείλει τις εξαγωγές συμπυκνωμάτων λιθίου και άλλων ακατέργαστων ορυκτών στις 26 Φεβρουαρίου, επικαλούμενη την ανάγκη καταπολέμησης κακοδιαχείρισης και διαρροών στον τομέα της εξόρυξης και την επιβολή τοπικής προστιθέμενης αξίας. Η απαγόρευση αφορούσε και ορυκτά που βρίσκονταν καθ’ οδόν. Ήδη από το 2022, η χώρα είχε λάβει μέτρα κατά των εξαγωγών ακατέργαστου λιθίου, περιορίζοντας τις αποστολές λιθούχου μετάλλου και μη επεξεργασμένου λιθίου, εκτός αν υπήρχε ειδική υπουργική άδεια.
Η χώρα αποτελεί τον μεγαλύτερο παραγωγό λιθίου στην Αφρική και τον τέταρτο μεγαλύτερο παγκοσμίως, βασικό συστατικό για τις μπαταρίες ηλεκτρικών οχημάτων και τα συστήματα αποθήκευσης ενέργειας από ανανεώσιμες πηγές. Φέρεται να εξήγαγε πάνω από 1,1 εκατομμύρια μετρικούς τόνους συμπυκνώματος σπανιολίτη λιθίου, κυρίως στην Κίνα, το 2025, αντιπροσωπεύοντας περίπου το 15% των κινεζικών εισαγωγών του υλικού εκείνο το έτος.
Κινεζικές εταιρείες, όπως η Zhejiang Huayou Cobalt, έχουν ήδη κατασκευάσει εργοστάσιο θειικού λιθίου αξίας 400 εκατομμυρίων δολαρίων στη Ζιμπάμπουε, ενώ οι Sinomine και Yahua έχουν επίσης ανακοινώσει σχέδια για την κατασκευή μονάδων επεξεργασίας στα ορυχεία τους.
Την τελευταία δεκαετία, αρκετές αφρικανικές χώρες επιδιώκουν να διατηρήσουν μεγαλύτερο μερίδιο των εσόδων από την εξόρυξη, περιορίζοντας τις εξαγωγές ακατέργαστων ορυκτών και ωθώντας τους επενδυτές σε περαιτέρω τοπική επεξεργασία πόρων. Γειτονική χώρα, το Μαλάουι, επέβαλε απαγόρευση εξαγωγών ανεπεξέργαστων ορυκτών τον περασμένο Οκτώβριο, με στόχο την τόνωση της τοπικής επεξεργασίας, ενώ η Ναμίμπια απαγόρευσε τις μαζικές εξαγωγές ανεπεξέργαστων μεταλλευμάτων το 2023, προωθώντας την εγχώρια προστιθέμενη αξία.
