Ο πρόεδρος των Ηνωμένων Πολιτειών, Ντόναλντ Τραμπ, επέκρινε έντονα το ΝΑΤΟ για την απροθυμία του να συμμετάσχει στην πολεμική προσπάθεια της Ουάσινγκτον κατά του Ιράν, ενώ επανέφερε την απειλή για την Γροιλανδία, μετά από συνάντηση με τον γενικό γραμματέα της Συμμαχίας.
Σε ανάρτησή του στην πλατφόρμα TruthSocial, ο Τραμπ έγραψε με κεφαλαία γράμματα: «Το ΝΑΤΟ δεν ήταν εκεί όταν το χρειαζόμασταν, και δεν θα είναι εκεί αν το χρειαστούμε ξανά». Οι δηλώσεις αυτές έγιναν μετά από μια δίωρη συνάντηση με τον γενικό γραμματέα του ΝΑΤΟ, Μαρκ Ρούτε, στον Λευκό Οίκο, μία ημέρα μετά τη συμφωνία κατάπαυσης του πυρός μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν.
Νωρίτερα, η εκπρόσωπος του Λευκού Οίκου, Καρολίν Λιβίτ, είχε δηλώσει ότι τα κράτη-μέλη «γύρισαν την πλάτη στο αμερικανικό λαό», ο οποίος χρηματοδοτεί την άμυνα των εθνών τους. Ανέφερε ότι ο Τραμπ θα είχε μια «πολύ ειλικρινή και ξεκάθαρη συζήτηση» με τον γενικό γραμματέα του ΝΑΤΟ, παραθέτοντας τα λόγια του προέδρου των ΗΠΑ: «Τους δοκίμασαν, και απέτυχαν».
Αυτή η ρητορική προκαλεί ανησυχίες στη Δύση ότι ο Τραμπ θα μπορούσε να αποσύρει τις ΗΠΑ από τη διατλαντική συμμαχία, την οποία έχει επανειλημμένα αποκαλέσει «χάρτινη τίγρη». Αρκετά μέλη του ΝΑΤΟ αρνήθηκαν να ανοίξουν τον εναέριο χώρο τους σε αμερικανικά στρατιωτικά αεροσκάφη ή να στείλουν ναυτικές δυνάμεις για να βοηθήσουν στο άνοιγμα του Στενού του Ορμούζ, μιας ζωτικής σημασίας ενεργειακής οδού που το Ιράν είχε ουσιαστικά κλείσει.
Μετά τη συνάντησή του με τον Ρούτε, ο Τραμπ φάνηκε επίσης να επανέρχεται στην απειλή του να διεκδικήσει την Γροιλανδία από τη Δανία, μέλος του ΝΑΤΟ – μια κίνηση που είχε ταράξει τη Συμμαχία πριν από την έναρξη του πολέμου κατά του Ιράν. «Θυμηθείτε την Γροιλανδία, αυτό το μεγάλο, κακοδιαχειριζόμενο κομμάτι πάγου!!!», έγραψε.
Ο Ρούτε, γνωστός στην Ευρώπη ως ο «οδηγός του Τραμπ» για την ικανότητά του να διατηρεί παραγωγική σχέση με τον πρόεδρο των ΗΠΑ, δήλωσε στο CNN ότι ο Τραμπ ήταν «σαφώς απογοητευμένος με πολλούς συμμάχους του ΝΑΤΟ». Ο Ρούτε είπε ότι είχε «πολύ ειλικρινείς» και «πολύ ανοιχτές» συζητήσεις με τον Τραμπ κατά τη διάρκεια της συνάντησης, και ότι ενώ κατανοούσε τις απογοητεύσεις του Αμερικανού προέδρου, είχε αντικρούσει ορισμένες από τις ευρύτερες επικρίσεις.
«Μπόρεσα επίσης να επισημάνω το γεγονός ότι η συντριπτική πλειοψηφία των ευρωπαϊκών εθνών ήταν πρόθυμα να βοηθήσουν, με βάσεις, με εφοδιασμό, με υπερπτήσεις, διασφαλίζοντας ότι τηρούν τις δεσμεύσεις τους», δήλωσε ο Ρούτε. «Αυτό που έκαναν οι ΗΠΑ με το Ιράν, το μπόρεσαν επειδή πολλές ευρωπαϊκές χώρες τήρησαν αυτές τις δεσμεύσεις. Όχι όλες, και καταλαβαίνω απόλυτα την απογοήτευσή του γι’ αυτό, αλλά η εικόνα είναι επομένως πιο σύνθετη», πρόσθεσε.
Ο Ρούτε απέρριψε επίσης την άποψη ότι τα μέλη του ΝΑΤΟ θεωρούσαν τον πόλεμο κατά του Ιράν «παράνομο», υποστηρίζοντας ότι υπήρχε ευρεία υποστήριξη στην Ευρώπη για την υποβάθμιση των πυρηνικών και βαλλιστικών πυραυλικών δυνατοτήτων του Ιράν. Είπε επίσης ότι η παρατεταμένη διπλωματία κινδύνευε να οδηγήσει σε ένα «βορειοκορεατικό σενάριο» – όπου οι συνομιλίες θα παρατείνουν μέχρι μια χώρα να αποκτήσει πυρηνική ικανότητα και να είναι πλέον πολύ αργά για να δράσουμε.
Ο επικεφαλής του ΝΑΤΟ αρνήθηκε να απαντήσει ευθέως όταν ρωτήθηκε πολλές φορές αν ο Τραμπ είχε δηλώσει ότι θα αποχωρούσε από τη συμμαχία. Το ΝΑΤΟ, που περιλαμβάνει ευρωπαϊκές χώρες, τις ΗΠΑ και τον Καναδά, ιδρύθηκε το 1949 για να αντιμετωπίσει τη Σοβιετική Ένωση και υπήρξε θεμέλιος λίθος της ασφάλειας της Δύσης έκτοτε. Η Συμμαχία έχει ενεργοποιήσει τη ρήτρα αμοιβαίας άμυνας μόνο μία φορά, μετά τις επιθέσεις της 11ης Σεπτεμβρίου 2001 στο Παγκόσμιο Κέντρο Εμπορίου στις ΗΠΑ.
Δεν ήταν σαφές ποιον ρόλο περίμενε ο Τραμπ να παίξει η Συμμαχία στη Μέση Ανατολή. Εν τω μεταξύ, η Wall Street Journal ανέφερε ότι ο Τραμπ εξετάζει το ενδεχόμενο τιμωρίας ορισμένων μελών του ΝΑΤΟ που πίστευε ότι δεν ήταν χρήσιμα κατά τη διάρκεια της σύγκρουσης, αποσύροντας αμερικανικά στρατεύματα από τις χώρες τους. Το σχέδιο, όπως ανέφερε η Wall Street Journal, θα υπολείπεται των υπαινικτικών απειλών του Τραμπ να αποσύρει τις ΗΠΑ από το ΝΑΤΟ εξ ολοκλήρου – μια κίνηση για την οποία θα χρειαζόταν την έγκριση του Κογκρέσου των ΗΠΑ.
Ο Ρούτε δεν απάντησε ευθέως όταν ρωτήθηκε για αυτό το δημοσίευμα. «Η συντριπτική πλειοψηφία, συμπεριλαμβανομένης της Γαλλίας, των ευρωπαϊκών εθνών, έκανε ό,τι είχε δεσμευτεί πριν το κάνει σε μια τέτοια περίπτωση», δήλωσε αντ’ αυτού. «Έτσι, η Ευρώπη, ως πλατφόρμα προβολής ισχύος για τις Ηνωμένες Πολιτείες, ήταν σε πλήρη λειτουργία τις τελευταίες έξι εβδομάδες».
