Ο “καλοκαιρινός Μονρόε” φέρνει στο προσκήνιο την πραγματική, υποβλητική πλευρά μιας θρυλικής προσωπικότητας, πέρα από τις στερεοτυπικές αναπαραστάσεις της ως sex symbol ή τραγικής φιγούρας. Η Μαίρηλυν Μονρόε, τιμάται φέτος στο Λονδίνο με αφορμή τα 100 χρόνια από τη γέννησή της, αναδεικνύεται όχι μόνο ως ηθοποιός με οξεία κωμική ευφυΐα, αλλά και ως μια ευφυής αρχιτέκτονας της εικόνας της, που αναμόρφωσε τις δυνατότητες του γυναικείου σταρ στο κινηματογραφικό πανί.
Το Βρετανικό Ινστιτούτο Κινηματογράφου (BFI) παρουσιάζει μια εκτεταμένη, δίμηνη σεζόν που θα επανεξετάσει τη φιλμογραφία της, ενώ παράλληλα, η Εθνική Πινακοθήκη Πορτρέτων (National Portrait Gallery) φιλοξενεί μια μνημειώδη έκθεση, επικεντρωμένη στην οικοδόμηση της δημόσιας εικόνας της.
“Η Μονρόε ήταν ενδεχομένως η μεγαλύτερη σταρ που είδε και θα δει ποτέ ο κινηματογράφος,” δήλωσε η Kimberley Sheehan, επικεφαλής προγραμματίστρια του BFI και επιμελήτρια της σεζόν. “Ήταν η πρωτότυπη ‘triple threat’ και αξίζει μεγάλη αναγνώριση για τη δημιουργία της δικής της εικόνας και της καριέρας της.”
Η έκθεση “Marilyn Monroe: Self Made Star”, που ξεκίνησε 1 Ιουνίου και θα διαρκέσει έως το τέλος Ιουλίου, συγκεντρώνει τις πιο εμβληματικές ερμηνείες της Μονρόε, κατανεμημένες σε τρεις θεματικές ενότητες: “Star Attractions” (μιούζικαλ και κωμωδίες), “Dramatic Turns” (δραματικοί ρόλοι) και “Scene Stealers” (μικρότερες αλλά καίριες εμφανίσεις).
“Ελπίζω το κοινό να ανακαλύψει ή να επανεκτιμήσει την εκρηκτική παρουσία που προσφέρει σε ταινίες όπως ‘Τα Χρυσα τριαντάφυλλα’ (Gentlemen Prefer Blondes) και ‘Πώς να Παντρευτείς έναν Εκατομμυριούχο’ (How to Marry a Millionaire), καθώς και τη συγκινητική εμβάθυνση στο ‘Ο σημαδεμένος’ (The Misfits),” πρόσθεσε η Sheehan. “Ακόμη και μικρότεροι ρόλοι, με εμφανίσεις που έκλεβαν την παράσταση σε ‘Συζητήσεις στην παραλία’ (Clash by Night) και ‘Όλα για την Εύα’ (All About Eve), αποκαλύπτουν το εύρος και την ευαισθησία που διέθετε.”
Από τον πρώτο της σημαντικό ρόλο στο “Ladies of the Chorus” (1948) έως το τελευταίο, ημιτελές έργο της “Something’s Got To Give” (1962), η Μονρόε συνεργάστηκε με τους κορυφαίους σκηνοθέτες και ηθοποιούς του Χόλιγουντ, χτίζοντας μια καριέρα που κινούνταν ανάμεσα στην αέρινη κωμωδία και την ολοένα και πιο σύνθετη δραματική δουλειά.
Το BFI προσκαλεί το κοινό να κοιτάξει πέρα από τον μύθο και να επανεκτιμήσει τη Μονρόε ως μια πρωτοποριακή δημιουργική δύναμη: μια δυναμική ερμηνεύτρια που αμφισβήτησε το σύστημα των στούντιο, διαμαρτυρήθηκε για σενάρια χαμηλής ποιότητας και έγινε η πρώτη γυναίκα από την εποχή του βωβού κινηματογράφου που ίδρυσε δική της εταιρεία παραγωγής.
Κεντρικό σημείο του εορτασμού αποτελεί η επανέκδοση του “Ο σημαδεμένος” (The Misfits) (1961), της τελευταίας ολοκληρωμένης ταινίας της Μονρόε, σε αίθουσες σε όλο το Ηνωμένο Βασίλειο και την Ιρλανδία. Η ταινία, σε σκηνοθεσία John Huston και σενάριο του Arthur Miller, τότε συζύγου της Μονρόε, αφηγείται την ιστορία περιπλανώμενων καουμπόι και σπασμένων σχέσεων στην έρημο της Νεβάδα. Η Μονρόε πρωταγωνιστεί δίπλα στον Clark Gable ως μια πρόσφατα διαζευγμένη γυναίκα που ερωτεύεται έναν απογοητευμένο καουμπόι.
Η Sheehan τόνισε ότι η πολιτιστική υπερ-έκθεση της Μονρόε συχνά επισκίαζε το έργο της. “Για πολλούς θεατές, η Μονρόε είναι πρώτα απ’ όλα ένα εικονίδιο και μετά ερμηνεύτρια,” είπε. “Γνωρίζουν την εικόνα, τις φήμες, τις τραγωδίες, αλλά μπορεί να μη γνωρίζουν τις ταινίες.”
“Πιστεύω ότι είναι πολύ σημαντικό να τις επανεξετάσουμε, ειδικά τώρα, που η εικόνα της εμπορευματοποιείται αδιάκοπα – χρησιμοποιείται ακόμη και ως ένα από τα πιο συχνά prompts σε εικόνες που παράγονται από AI. Όταν επιστρέφεις στις ταινίες, βλέπεις την πραγματική ανθρώπινη ερμηνεύτρια.”
Εν τω μεταξύ, η έκθεση “Marilyn Monroe: A Portrait” φιλοξενείται στην National Portrait Gallery από τον Ιούνιο έως τον Σεπτέμβριο, φέρνοντας κοντά έργα από μερικούς από τους πιο αναγνωρισμένους καλλιτέχνες και φωτογράφους του 20ού και 21ου αιώνα, συμπεριλαμβανομένων των Andy Warhol, Pauline Boty και Richard Avedon.
Η έκθεση εξερευνά τον ρόλο της Μονρόε στην οικοδόμηση της εικόνας της και τη διαρκή της επίδραση στην οπτική κουλτούρα. Περιλαμβάνει επίσης, για πρώτη φορά, αδημοσίευτες φωτογραφίες από το περιοδικό Life – οικείες φωτογραφίες που τράβηξε ο Allan Grant στο σπίτι της Μονρόε στο Brentwood, στο Λος Άντζελες, την ημέρα πριν τον θάνατό της τον Αύγουστο του 1962.
Γεννημένη την 1η Ιουνίου 1926, η Μονρόε παραμένει μια καθοριστική παρουσία στην ποπ κουλτούρα. Από τις πρώτες φωτογραφίες pin-up που τραβήχτηκαν όταν ήταν νεαρό μοντέλο με το όνομα Norma Jeane, έως τις τελευταίες εικόνες της το 1962, ήταν ένα από τα πιο πολυφωτογραφημένα άτομα στον κόσμο.
Η έκθεση αναδεικνύει την συνεργατική της προσέγγιση στη δημιουργία εικόνας και τον δημιουργικό έλεγχό της – όχι μόνο ερμήνευε μπροστά στην κάμερα, αλλά σκηνοθετούσε λήψεις και έκανε veto σε εικόνες που δεν της άρεσαν.
“Ένα από τα σπουδαιότερα πράγματα που έκανε ήταν να δημιουργήσει την περσόνα της ‘Marilyn Monroe’,” είπε η Sheehan, “αλλά ήταν και μία από τις μεγαλύτερες προκλήσεις της, γιατί πέρασε μεγάλο μέρος της ύστερης καριέρας της προσπαθώντας να αποδεσμευτεί από αυτήν. Ήθελε να ανανεώσει τον εαυτό της – κάτι που δεν γινόταν τη δεκαετία του 1950.”
Συγκρίνοντάς την με σύγχρονες σταρ, συνέχισε: “Τώρα υπάρχουν φιγούρες όπως η Taylor Swift, που έχει τις ‘εποχές’ της, ή η Madonna, που ήταν πρωτοπόρος στην ανανέωση. Η Marilyn προσπάθησε κάτι παρόμοιο όταν ίδρυσε την εταιρεία παραγωγής της, αλλά ο κόσμος δεν το καταλάβαινε, την κορόιδευε.”
“Έχουμε προχωρήσει πολύ, αλλά υπάρχει ακόμη δρόμος,” συμπλήρωσε η Sheehan. “Αν η Marilyn ζούσε σήμερα, θα μπορούσε να είναι μια Margot Robbie – κάποια με τεράστια δυναμική στην εικόνα της, αλλά και μια τρομερή ερμηνεύτρια και μια έξυπνη, ενεργή παραγωγός. Θα ήθελα να πιστεύω ότι, αν είχε ζήσει περισσότερο, θα είχε περισσότερες ευκαιρίες.”
