Η τάση των παράλληλων εργασιών, ή “side hustles”, κατέλαβε την Priscilla Tina ήδη από τα φοιτητικά της χρόνια. Ξεκίνησε ως φωτογράφος αποφοιτήσεων, ενώ σήμερα, στα 28 της, ως tech product manager, αφιερώνει 20 ώρες την εβδομάδα στη δημιουργία περιεχομένου στη San Francisco. Η τελευταία της “vibe-coded” εφαρμογή, ονομάζεται “Postcard Press” και επιτρέπει στους χρήστες να στέλνουν τις φωτογραφίες τους ως καρτ ποστάλ.
Η ιδέα για την “Postcard Press” προέκυψε από την ανάγκη της Tina να παρουσιάσει κάτι σε ένα networking event τον Νοέμβριο. Μέσα σε μόλις τέσσερις ώρες, αξιοποιώντας το Claude της Anthropic, δημιούργησε ένα πρωτότυπο της εφαρμογής. Λίγο πριν το τέλος του 2025, η εφαρμογή τέθηκε σε λειτουργία, με χρέωση 2$ ανά αποσταλμένη καρτ ποστάλ. Τους τελευταίους τρεις μήνες, περίπου 100 άτομα την έχουν χρησιμοποιήσει, ενώ ένα viral Instagram reel της σχετικά με την εφαρμογή έχει ξεπεράσει τις 80.000 προβολές.
«Ζούμε σε μια απίστευτη καμπή όπου οι μη προγραμματιστές μπορούν να φέρουν προϊόντα στη ζωή τους σε τόσο σύντομο χρονικό διάστημα, με ελάχιστη καμπύλη εκμάθησης, πράγμα που είναι εξαιρετικά συναρπαστικό», δηλώνει η Tina.
Το “vibe coding” αναφέρεται στη χρήση απλής αγγλικής γλώσσας για την καθοδήγηση εργαλείων Τεχνητής Νοημοσύνης (AI) στη δημιουργία κώδικα. Το φαινόμενο έχει σαρώσει τον τεχνολογικό κόσμο από τότε που ο Andrej Karpathy επινόησε τον όρο πέρυσι, προτρέποντας τους προγραμματιστές να “αφεθούν πλήρως στο vibe”.
Η δημιουργία εφαρμογών πριν από την έλευση της ΤΝ απαιτούσε βασικές γνώσεις προγραμματισμού και ανάπτυξης λογισμικού. Τώρα, είναι τόσο εύκολο όσο η πληκτρολόγηση ενός prompt σε πλατφόρμες όπως οι Lovable, Claude ή Base44, οι οποίες παράγουν χρησιμοποιήσιμα προϊόντα μέσα σε λίγα λεπτά.
Το “κλειδί” είναι ότι η δημιουργικότητα και η πρωτοτυπία έχουν γίνει οι «μεγάλοι εξισωτές». Σε ένα περιβάλλον που κινείται ταχύτατα, με περιορισμένο “μερίδιο” και εύκολη πρόσβαση σε εργαλεία, η ύπαρξη μιας έξυπνης, πρωτότυπης ιδέας είναι πιο σημαντική από ποτέ.
«Ένας μη τεχνικός χρήστης μπορεί, για ένα απλό προϊόν, να μεταβεί από το prompt στην ενεργή εφαρμογή μέσα σε λίγες μόνο ώρες», λέει ο Alexandre Pesant, επικεφαλής προϊόντος της Lovable. «Ένα πιο εξελιγμένο, έτοιμο προς διάθεση προϊόν, με αυθεντικοποίηση, βάση δεδομένων και πληρωμές – το οποίο κανονικά θα χρειαζόταν εβδομάδες για να αναπτυχθεί – μπορεί να ολοκληρωθεί μέσα σε ένα Σαββατοκύριακο».
Πριν από την άνοδο των εργαλείων “vibe coding”, τα ελάχιστα βιώσιμα προϊόντα (MVPs) «κόστιζαν χιλιάδες δολάρια και εβδομάδες χρόνου προγραμματιστή», προσθέτει ο Pesant. Ο Mukund Jha, CEO της Emergent, επισημαίνει ότι το κόστος ανάπτυξης έχει μειωθεί δραστικά. Η παραδοσιακή ανάπτυξη μπορεί να κοστίσει από 15.000$ έως πάνω από 50.000$, ενώ οι συνδρομές της Emergent κυμαίνονται από 20$ έως 200$ τον μήνα. Το πρόγραμμα Pro της Lovable ξεκινά από 25$ τον μήνα, παρέχοντας στους δημιουργούς επαρκείς πιστώσεις και εργαλεία για την παράδοση και την επανάληψη σε παράλληλα έργα.
Ορισμένοι χρήστες ήδη μετατρέπουν τις “vibe-coded” εφαρμογές σε σοβαρά έσοδα. Ο Jacob Klug, ιδρυτής πρακτορείου “vibe coding”, κέρδισε πάνω από 170.000$ σε έναν μόνο μήνα, δημιουργώντας και πωλώντας εφαρμογές Lovable. Ο Σουηδός Henrik Fasth, μετέτρεψε ένα εργαλείο εικονικής δοκιμής σε μια πλατφόρμα μόδας AI, η οποία πλέον παράγει πάνω από 800.000$ ετήσιων επαναλαμβανόμενων εσόδων μέσα σε εννέα μήνες.
Η ταχύτητα και η απλότητα είναι τα κλειδιά αυτών των εφαρμογών. Οι χρήστες μπορούν να περάσουν από την ιδέα σε ένα προϊόν έτοιμο για παραγωγή, χωρίς προετοιμασία ή εναλλαγή εργαλείων, τονίζει ο Pesant. Ο Jha της Emergent αναφέρει ότι βλέπει ένα ευρύ φάσμα παράλληλων εργασιών, από μουσικούς που δημιουργούν αγορές για κλείσιμο συναυλιών, μέχρι ιδιοκτήτες επιχειρήσεων κηπουρικής που φτιάχνουν μια εφαρμογή «Google για Κηπουρούς». «Βλέπουμε επίσης εσωτερικές ομάδες να δημιουργούν εργαλεία όταν η διαθεσιμότητα μηχανικών είναι περιορισμένη. Ομάδες πωλήσεων, HR και influencers δημιουργούν προσαρμοσμένα συστήματα», προσθέτει.
Η Tina, η product manager πίσω από την “Postcard Press”, σπούδασε μηχανολόγος μηχανικός και δεν είχε προηγούμενη εμπειρία προγραμματισμού. «Δεν ήξερα πώς να στήσω ένα σύστημα πληρωμών Stripe και δεν ήθελα να το κάνω πολύ περίπλοκο», λέει. «Αλλά ένας φίλος μου με προκάλεσε, λέγοντας: “Πιστεύω ότι μπορείς να ενσωματώσεις το Stripe για πιστωτικές πληρωμές σε 30 λεπτά.”». Δέχτηκε την πρόκληση και κατάφερε να τα έχει όλα λειτουργικά μέσα σε 30 λεπτά. «Αυτό είναι απίστευτο, γιατί κανονικά θα χρειαζόμουν έναν προγραμματιστή να με βοηθήσει, αλλά απλά ζήτησα από το Claude να διαβάσει όλη την τεκμηρίωση του API του Stripe», συμπληρώνει.
Όλοι μπορούν να δημιουργήσουν. Δεν έχουν όλοι μια καλή ιδέα.
Όλοι μπορούν να δημιουργήσουν εφαρμογές και να ξεκινήσουν παράλληλες εργασίες από τις 5 έως τις 9, με λιγότερο από 200$. Αυτό δεν σημαίνει ότι θα βγάλουν όλοι πολλά χρήματα.
Η Priyanshi Bansal, product manager στην Ινδία, δημιούργησε με “vibe coding” μια εφαρμογή στο Claude που βοηθά τους ανθρώπους να επιλέγουν δώρα για τα αγαπημένα τους πρόσωπα. Πειραματίστηκε με το σχεδιασμό, επιμελήθηκε μια λίστα δώρων, πρόσθεσε συνδέσμους συνεργατών της Amazon για τη δημιουργία εσόδων και δημιούργησε μια χρησιμοποιήσιμη εφαρμογή σε λιγότερο από τρεις εβδομάδες. Διέθεσε την δωρεάν online στις αρχές Δεκεμβρίου.
Ωστόσο, αρκετοί χρήστες ανέφεραν ότι η λογική των προτάσεων στην εφαρμογή της ήταν εσφαλμένη – ένας χρήστης δήλωσε ότι του προτάθηκαν αξεσουάρ για σκύλους για μια φίλη που αγαπά τις γάτες. Η Bansal προσέλαβε έναν προγραμματιστή λογισμικού για να την βοηθήσει να διορθώσει αυτό το πρόβλημα. «Συνειδητοποίησα ότι αν πρόκειται να γίνει ένα πλήρες επαγγελματικό προϊόν, πρέπει να έχει μια καλή αρχιτεκτονική κώδικα. Θα ήταν καλύτερο αν είχα έναν μηχανικό να με βοηθήσει στη δημιουργία μιας αρχιτεκτονικής κατάλληλης για την κλιμάκωση αυτής της εφαρμογής», λέει η Bansal, 27 ετών.
Ο Siddarth Natarajan, καθηγητής επιχειρηματικότητας στο Nanyang Technological University της Σιγκαπούρης, αναφέρει ότι το “vibe coding” καθιστά το ισχυρό επιχειρηματικό μοντέλο βασικό. Οι άνθρωποι μπορούν πλέον να παράγουν προϊόντα εύκολα, αλλά δεν θα είναι τα πιο πρωτότυπα, επισημαίνει. «Εκεί έρχεται η δημιουργικότητα, εκεί έρχεται η επιχειρηματική οξυδέρκεια, και εκεί μετράει η αντίληψή σας για το τι θέλουν και χρειάζονται οι γύρω σας», λέει.
Ο Ramanathan Vythilingam, καθηγητής μάρκετινγκ στο NTU, δηλώνει ότι η αναγνώριση ενός άξιου προβλήματος και η επίλυσή του είναι «θεμελιωδώς ανθρώπινη ένστικτο». «Το “Vibe coding” μπορεί να είναι ένα μέσο για να φτάσεις στην αγορά γρηγορότερα, αλλά δεν θα αναδείξει ένα πρόβλημα άξιο επίλυσης», προσθέτει ο Vythilingam.
Όχι όλα τα εμπόδια πέφτουν τόσο εύκολα.
Το “Vibe coding” επιλύει ορισμένα τεχνολογικά εμπόδια, αλλά όχι τα άλλα εμπόδια για την έναρξη μιας επιχείρησης.
Για τον Haris Rana, 34χρονο γιατρό γενικής ιατρικής στην Καλιφόρνια, το “αγκάθι” είναι η ρύθμιση. Ο Rana δημιούργησε με “vibe coding” ένα dashboard για να βοηθήσει τους γιατρούς να οργανώνουν ιατρικά αρχεία και να εξετάζουν ασθενείς ταχύτερα, μειώνοντας τον χρόνο από «την είσοδο έως την έξοδο». Το πρωτότυπο dashboard του Rana, φτιαγμένο με το Claude, περιέχει αναγνωριστικά ασθενών και παθήσεις, και τον βοηθά να βλέπει μια λίστα ειδικών στους οποίους μπορεί να τους κατευθύνει.
Ωστόσο, δεν μπορεί να διαθέσει το προϊόν λόγω του νόμου HIPAA (Health Insurance Portability and Accountability Act) των ΗΠΑ, ο οποίος προστατεύει την ιδιωτικότητα και τα δεδομένα των ασθενών. «Για να εγκριθεί θα χρειαζόταν να “τραβήξεις” πολλά “νήματα” από πολύ σημαντικά πρόσωπα», λέει ο Rana. «Αυτό δεν είναι δυνατό για έναν τυχαίο γιατρό. Χρειάζεσαι μια ολόκληρη επιχείρηση.» Έτσι, προς το παρόν, η δημιουργία του dashboard και η δημοσίευσή του στο διαδίκτυο είναι ο τρόπος του να τραβήξει την προσοχή στο πρόβλημα των μεγάλων χρόνων αναμονής των ασθενών.
Και ενώ το “vibe coding” είναι πιο οικονομικό από την πρόσληψη ενός μηχανικού λογισμικού, δεν είναι ακόμα φθηνό. Ο Justine Chang, ο οποίος άφησε τη μηχανική λογισμικού για να ξεκινήσει μια επιχείρηση διδασκαλίας με τη σύζυγό του στη Σιγκαπούρη στα τέλη του 2024, δημιούργησε ένα απλό εσωτερικό εργαλείο για να αποφύγει την πληρωμή για εξωτερικές συνδρομές. Διαχειρίζεται πλέον τιμολόγια, επικοινωνία με φοιτητές και γονείς, και ανατροφοδότηση από φοιτητές. Και έχει εξελιχθεί από ένα προσωπικό εργαλείο σε κάτι που πιστεύει ότι μπορεί να χρησιμοποιηθεί από άλλα κέντρα.
Εκτιμά ότι ξοδεύει περίπου 300 δολάρια Σιγκαπούρης (ή 232$) τον μήνα σε “tokens” για το Amp, ένα εργαλείο κωδικοποίησης AI. Τα tokens είναι τα μικρά κομμάτια κειμένου που επεξεργάζονται και χρεώνουν τα μοντέλα AI. «Κανείς δεν θέλει να καίει 1.000 SGD κάθε μήνα σε tokens. Αλλά πιστεύω ότι είναι πολύ σημαντικό να καταλάβεις πώς λειτουργεί η AI και πώς σκέφτεται η AI», λέει ο Chang.
Και με όλους να ξεκινούν επιχειρήσεις “vibe-coded”, η ανάγκη για μάρκετινγκ έχει γίνει πιο σημαντική από ποτέ. Ο Jong Yeob Kim, αναπληρωτής καθηγητής μάρκετινγκ στο NTU, δηλώνει: «Όταν η ανάπτυξη προϊόντων γίνεται κοινοκτησία, η προσοχή γίνεται ο σπάνιος πόρος». Ο Kim προσθέτει: «Οι νεοσύστατες επιχειρήσεις που μπορούν να αποσπάσουν αποτελεσματικά την προσοχή, μέσω κοινωνικών μέσων, κοινοτήτων ή influencers, έχουν ένα δυσανάλογο πλεονέκτημα».
Το “Vibe coding” παρέχει ένα ασφαλές πεδίο δοκιμών για ιδέες.
Ο Natarajan δηλώνει ότι το “vibe coding” βοηθά στον πειραματισμό, επιτρέποντας στους ανθρώπους να δοκιμάζουν ιδέες και να απορρίπτουν έργα που δεν είναι βιώσιμα – με όρια. «Μπορείς να πειραματιστείς και να επαναλάβεις πολύ συχνά, αλλά από κάθε αποτυχία, ποια είναι η μάθηση που αποκομίζεις;» λέει. «Αν συνεχίσεις το vibe coding, πετώντας σκουπίδια, και χωρίς να μαθαίνεις από κάθε προϊόν ή κάθε αποτυχία, αυτό δεν είναι πολύ χρήσιμο.»
Για την Tina, η δημιουργία της εφαρμογής καρτ ποστάλ υπήρξε μια μαθησιακή εμπειρία, ακόμη και αν έμαθε ότι δεν θα την κάνει πλούσια. «Σκέφτομαι πώς οι startups αποτυγχάνουν στο 90% των περιπτώσεων, και ουσιαστικά αυτό που αποκομίζεις από κάθε πείραμα είναι όλες οι γνώσεις που αποκτάς», λέει.
