Οι διεθνείς ενεργειακές αγορές βιώνουν μια πρωτοφανή ανατροπή, με το αμερικανικό αργό πετρέλαιο να ξεπερνά σε τιμή το ευρωπαϊκό Brent για πρώτη φορά εδώ και σχεδόν μία δεκαετία. Η εξέλιξη αυτή, που αιφνιδιάζει αναλυτές και επενδυτές, εντάσσεται σε ένα ευρύτερο πλαίσιο ακραίας μεταβλητότητας, καθώς και τα δύο βασικά είδη πετρελαίου έχουν εκτιναχθεί στα υψηλότερα επίπεδα από το ξέσπασμα της ουκρανικής κρίσης το 2022.
Η σύγκρουση στη Μέση Ανατολή επιτείνει τις πιέσεις, τροφοδοτώντας ανησυχίες για την επάρκεια της παγκόσμιας προσφοράς και προμηνύοντας μια περίοδο αυξημένης αβεβαιότητας. Το ευρωπαϊκό Brent έχει σκαρφαλώσει στα 109 δολάρια το βαρέλι, καταγράφοντας κέρδη 51% από την αρχή των εχθροπραξιών. Το αμερικανικό αργό φτάνει τα 111 δολάρια, με εκρηκτική άνοδο 71% από την έναρξη του πολέμου.
Ιδιαίτερη ανησυχία προκαλεί η τιμή spot του Brent, η οποία έχει εκτιναχθεί στα 141 δολάρια το βαρέλι, επίπεδα που δεν έχουν παρατηρηθεί από την παγκόσμια χρηματοπιστωτική κρίση του 2008. Οι αναλυτές θεωρούν αυτόν τον δείκτη ως τον πιο “καθαρό” αποτύπωμα της τρέχουσας ζήτησης και προσφοράς. Η εκτίναξη αυτών των δεικτών εντείνει τις ανησυχίες ότι η αγορά πετρελαίου εισέρχεται σε περίοδο αυξημένης αβεβαιότητας, τόσο για τις τιμές όσο και για την ενεργειακή επάρκεια.
Οι ανησυχίες αυτές αποτυπώνονται και στη συνέντευξη του αρμόδιου Επιτρόπου Ενέργειας της Ευρωπαϊκής Ένωσης, Γιόργκενσεν, στους Financial Times, ο οποίος προειδοποιεί για ακόμη χειρότερες συνθήκες τις επόμενες εβδομάδες. Ο Επίτροπος αφήνει ανοιχτά όλα τα ενδεχόμενα, συμπεριλαμβανομένης της περαιτέρω αποδέσμευσης στρατηγικών αποθεμάτων της ΕΕ, ακόμη και της επιβολής δελτίου στα καύσιμα, ανάλογα με τις εξελίξεις στο πεδίο των μαχών. Εκφράζει δε επιφυλάξεις για την περαιτέρω πορεία των τιμών των ενεργειακών προϊόντων.
Η Ευρωπαϊκή Ένωση δεν βρίσκεται ακόμη σε άμεση κρίση επάρκειας, όπως και η ελληνική αγορά, σύμφωνα με παράγοντες των ελληνικών διυλιστηρίων. Ωστόσο, η προετοιμασία για ακραία σενάρια είναι εμφανής.
Στην Ελλάδα, παρατηρούνται συνεχόμενες ανατιμήσεις στις τιμές χονδρικής των καυσίμων. Σήμερα, η αμόλυβδη πωλείται χονδρική στο 1,54€, το πετρέλαιο κίνησης στο 1,50€ και το πετρέλαιο θέρμανσης στο 1,39€. Στις τιμές λιανικής, η αμόλυβδη κυμαίνεται στα 2,06€, το πετρέλαιο κίνησης στα 2,08€ και το πετρέλαιο θέρμανσης στα 1,74€, η υψηλότερη τιμή που έχει καταγραφεί ιστορικά.
Το βασικό συμπέρασμα είναι ότι η οριζόντια επιδότηση 20 λεπτών που χορήγησε το κράτος για το πετρέλαιο κίνησης ροκανίζεται καθημερινά. Οι ειδικοί προειδοποιούν ότι εντός της Μεγάλης Εβδομάδας αναμένονται ακόμη υψηλότερες τιμές. Το διακύβευμα για την ΕΕ είναι διπλό: η διασφάλιση επάρκειας και η αποφυγή μιας νέας βαθιάς οικονομικής επιβράδυνσης.
