Η τεχνολογική βιομηχανία στρέφει το βλέμμα της προς το διάστημα, με τα “κέντρα δεδομένων στο διάστημα” να αναδεικνύονται σε ένα από τα πιο καυτά θέματα συζήτησης. Από το επερχόμενο IPO της SpaceX μέχρι τη δραστηριοποίηση της Nvidia στον χώρο του διαστημικού υπολογιστικού νέφους, οι επενδύσεις και οι φιλοδοξίες για την αξιοποίηση του διαστήματος φαίνεται να εκτοξεύονται.
Η παγκόσμια οικονομία του διαστήματος αναμένεται να φτάσει τα 1,8 τρισεκατομμύρια δολάρια έως το 2035, σύμφωνα με την συμβουλευτική εταιρεία McKinsey and Company. Ενώ μεγάλες εταιρείες ετοιμάζονται να δαπανήσουν δισεκατομμύρια για την εκτόξευση δορυφόρων με επεξεργαστές GPU, δεν είναι όλοι στη Γη πλήρως πεπεισμένοι.
Ηγέτες της τεχνολογίας, όπως ο CEO της SpaceX, Elon Musk, ο ιδρυτής της Amazon, Jeff Bezos, και ο CEO της Google, Sundar Pichai, προβάλλουν τα κέντρα δεδομένων στο διάστημα ως μια οικονομικά αποδοτική λύση για την αδηφάγητη όρεξη της Τεχνητής Νοημοσύνης (AI) για πόρους, όπως γη και ενέργεια. Ο Musk, σε ανάρτησή του τον Φεβρουάριο, τόνισε ότι η παγκόσμια ζήτηση ηλεκτρικής ενέργειας για AI δεν μπορεί να καλυφθεί από επίγειες λύσεις, χωρίς να επιβαρυνθούν κοινότητες και το περιβάλλον.
Οι υποστηρικτές της ιδέας παρουσιάζουν ένα απλό επιχείρημα: τα διαστημικά κέντρα δεδομένων μπορούν να αντλήσουν δωρεάν ενέργεια από τον ήλιο και δεν χρειάζεται να πληρώσουν για γη, πόρους που είναι απεριόριστοι.
Ωστόσο, οι επικριτές εκφράζουν σοβαρές επιφυλάξεις, υποστηρίζοντας ότι το εγχείρημα είναι πολύ πιο τεχνικά περίπλοκο, δαπανηρό και δύσκολο απ’ ό,τι φαίνεται. Ο CEO της OpenAI, Sam Altman, χαρακτήρισε την ιδέα “γελοία”.
«Είναι μια πολύ τρελή ιδέα», δήλωσε η Kathleen Curlee, αναλύτρια έρευνας οικονομίας του διαστήματος στο Κέντρο Ασφάλειας και Αναδυόμενης Τεχνολογίας του Georgetown. Ο Matthew Buckley, θεωρητικός φυσικός και αναπληρωτής καθηγητής στο τμήμα φυσικής και αστρονομίας του Rutgers University, παραδέχτηκε ότι «θα μπορούσε κανείς να τοποθετήσει ένα κέντρο δεδομένων στο διάστημα. Δεν είναι φυσικά αδύνατο», πρόσθεσε όμως, «απλώς δεν βλέπω τον λόγο να το κάνει».
Ο Musk δεν είναι ο μόνος με όνειρα για τροχιακά κέντρα δεδομένων. Το “Project Suncatcher” της Google στοχεύει στην ανάπτυξη ενός κέντρου δεδομένων AI σε χαμηλή γήινη τροχιά έως το 2027. Η Blue Origin, εταιρεία διαστημικής τεχνολογίας του Bezos, ζήτησε άδεια από την ομοσπονδιακή κυβέρνηση για την εκτόξευση ενός δικτύου 50.000 δορυφόρων-κέντρων δεδομένων που θα τροφοδοτούνται από ηλιακή ενέργεια. Η Blue Origin υποστηρίζει ότι η μεταφορά κέντρων δεδομένων στο διάστημα θα ανακουφίσει τις αμερικανικές κοινότητες από την πίεση των ενεργοβόρων και υδροβόρων υπολογιστικών συστημάτων.
Νωρίτερα αυτό το μήνα, η Nvidia παρουσίασε υλικό για κέντρα δεδομένων στο διάστημα, με τον CEO Jensen Huang να δηλώνει τον Φεβρουάριο ότι η οικονομία τους «θα βελτιωθεί». Οι επενδυτές φαίνεται να «διψούν» για αυτήν την αγορά. Η startup Starcloud, με έδρα το Σιάτλ, ανακοίνωσε ότι έφτασε αποτίμηση 1,1 δισεκατομμυρίων δολαρίων, ενώ η Aetherflux, εταιρεία ηλιακής ενέργειας για το διάστημα που ίδρυσε ο συνιδρυτής του Robinhood, Baiju Bhatt, συγκεντρώνει νέα χρηματοδότηση με αποτίμηση 2 δισεκατομμυρίων δολαρίων.
Παρόλα αυτά, οι επιστήμονες επισημαίνουν μια σειρά από εμπόδια. Ο Buckley εκτιμά ότι κάθε κέντρο δεδομένων στο διάστημα θα χρειαζόταν 450 γήπεδα ποδοσφαίρου σε ηλιακά πάνελ για την τροφοδοσία του, κοστολογώντας μόνο αυτό 10 δισεκατομμύρια δολάρια, συν άλλα 10 δισεκατομμύρια για την εκτόξευσή του, χωρίς να υπολογίζονται τα έξοδα συντήρησης. Η συντήρηση στο διάστημα είναι πολύ πιο περίπλοκη, με την απειλή διαστημικών απορριμμάτων, ενώ η διάρκεια ζωής τους εκτιμάται σε το πολύ πέντε χρόνια. «Στο τέλος της ημέρας, το κόστος για την μεταφορά κέντρων δεδομένων στο διάστημα δεν δικαιολογείται», καταλήγει η Curlee, θεωρώντας το ως έναν μακροπρόθεσμο στόχο που παρουσιάζεται ως κάτι εφικτό σε λίγα χρόνια.
