Η NASA σηματοδότησε την έναρξη μιας νέας εποχής στην εξερεύνηση του διαστήματος με την επιτυχή εκτόξευση της αποστολής Άρτεμις ΙΙ, της πρώτης επανδρωμένης σεληνιακής πτήσης εδώ και πάνω από μισό αιώνα. Η αποστολή, που ξεκίνησε την Τετάρτη από το Διαστημικό Κέντρο Kennedy στη Φλόριντα, σηματοδοτεί την αρχή μιας νέας εποχής ανταγωνισμού στο διάστημα.
Η Άρτεμις ΙΙ αποτελεί το δεύτερο σκέλος του προγράμματος Άρτεμις της NASA, το οποίο φιλοδοξεί να προσεδαφίσει ανθρώπους στην επιφάνεια της Σελήνης το 2028 και να εγκαθιδρύσει μια μόνιμη βάση εκεί τις δεκαετίες του 2030. Η Άρτεμις ΙΙ είναι η πρώτη επανδρωμένη αποστολή του προγράμματος, τέσσερα χρόνια μετά την Άρτεμις Ι, μια μη επανδρωμένη αποστολή που δοκίμασε την κάψουλα Orion, κατασκευής Lockheed Martin.
Στη σύνθεση της Άρτεμις ΙΙ συμμετέχουν οι Αμερικανοί αστροναύτες Reid Wiseman, Victor Glover και Christina Koch, μαζί με τον Καναδό Jeremy Hansen. Το πλήρωμα θα τεθεί σε τροχιά γύρω από τη Γη, θα περιφερθεί γύρω από τη Σελήνη και στη συνέχεια θα επιστρέψει στη Γη με ρεκόρ ταχύτητας επανεισόδου, 40.000 χλμ/ώρα. Σε ένα σημείο της αποστολής, το πλήρωμα θα βρίσκεται πιο μακριά από τη Γη από οποιονδήποτε άνθρωπο έχει βρεθεί ποτέ, ξεπερνώντας το ρεκόρ των 400.171 χλμ που κατείχε η αποστολή Apollo 13 από το 1970.
Η εκτόξευση του πυραύλου Space Launch System (SLS) της NASA πραγματοποιήθηκε στις 18:35 της Τετάρτης, επιταχύνοντας το σκάφος Orion σε περίπου 27.360 χλμ/ώρα εντός οκτώ λεπτών πτήσης. Ένα τεχνικό πρόβλημα στο Σύστημα Τερματισμού Πτήσης (FTS) του πυραύλου απείλησε να καθυστερήσει την εκτόξευση, ωστόσο οι τεχνικοί της NASA κατάφεραν να επιλύσουν το πρόβλημα μία ώρα πριν την προθεσμία. Το σύστημα FTS επιτρέπει στους μηχανικούς πτήσης να ενεργοποιήσουν την αυτοκαταστροφή του πυραύλου σε περίπτωση απόκλισης από την πορεία του που θα απειλούσε ζωές στο έδαφος.
Το διαστημόπλοιο θα παραμείνει για 24 ώρες σε υψηλή γήινη τροχιά, περίπου 74.000 χλμ πάνω από την επιφάνεια του πλανήτη, πραγματοποιώντας δοκιμές συστημάτων, πριν οι κινητήρες της Orion ενεργοποιηθούν το βράδυ της Πέμπτης, θέτοντας το σκάφος σε τροχιά προς τη Σελήνη. Η Orion θα εισέλθει στην τροχιακή σφαίρα βαρύτητας της Σελήνης τη Δευτέρα, και θα ξεκινήσει την περιφορά της γύρω από αυτήν αργότερα την ίδια ημέρα. Κατά τη διάρκεια αυτής της φάσης, το πλήρωμα της Άρτεμις ΙΙ θα γίνει το πρώτο που θα αντικρίσει την αθέατη πλευρά της Σελήνης. Στη συνέχεια, η βαρύτητα της Σελήνης θα κατευθύνει την Orion πίσω προς τη Γη, και μετά την επανείσοδο, η κάψουλα του πληρώματος θα διαχωριστεί από το σκάφος για μια προσθαλάσσωση στον Ειρηνικό Ωκεανό την Παρασκευή, 10 Απριλίου, με υποβοήθηση αλεξίπτωτου.
Η Άρτεμις ΙΙ σηματοδοτεί την πρώτη επανδρωμένη σεληνιακή αποστολή της NASA μετά την Apollo 17, κατά την οποία οι αστροναύτες Gene Cernan και Harrison Schmitt περπάτησαν στην επιφάνεια της Σελήνης. Οι αποστολές Apollo πραγματοποιήθηκαν στο απόγειο του Ψυχρού Πολέμου, με τις ΗΠΑ να δαπανούν 4% του ομοσπονδιακού τους προϋπολογισμού στη NASA κατά τη δεκαετία του 1960, σε μια προσπάθεια να φτάσουν στη Σελήνη πριν την ΕΣΣΔ. Ωστόσο, μετά την πρώτη επιτυχημένη σεληνιακή προσσελήνωση το 1969, ο προϋπολογισμός της υπηρεσίας συρρικνώθηκε εν μέσω μειωμένου δημόσιου ενδιαφέροντος και οικονομικής αναταραχής.
Μετά την προσσελήνωση του 1969, μια σειρά τραγωδιών περιόρισε περαιτέρω το αμερικανικό διαστημικό πρόγραμμα. Το διαστημικό λεωφορείο Challenger της NASA διαλύθηκε λιγότερο από δύο λεπτά μετά την δέκατη πτήση του τον Ιανουάριο του 1986, σκοτώνοντας και τα επτά μέλη του πληρώματος. Η καταστροφή μεταδόθηκε ζωντανά από το CNN, με εικόνες της έκρηξης του σκάφους σε πυρκαγιά εν πτήσει και σιωπή από το κέντρο ελέγχου, τις οποίες παρακολούθησαν εκατομμύρια Αμερικανοί. Ερευνα κατέδειξε ότι ελαττωματικοί ελαστικοί δακτύλιοι O-rings προκάλεσαν διαρροή καυτών αερίων από τον προωθητήρα του πυραύλου, οι οποίοι αναφλέχθηκαν από το υπόλοιπο προωθητικό καύσιμο. Η τραγωδία επαναλήφθηκε το 2003, όταν ένα άλλο διαστημικό λεωφορείο, το Columbia, διαλύθηκε κατά την επανείσοδό του στην ατμόσφαιρα της Γης, σκοτώνοντας και τα επτά αστροναύτες. Η μοίρα του Columbia αποφασίστηκε κατά την εκτόξευση, όταν ένα κομμάτι μονωτικού αφρού αποκολλήθηκε και προκάλεσε διάτρηση στα πλακίδια προστασίας από τη θερμότητα της πτέρυγας του σκάφους. Αυτή η ζημιά προκάλεσε την αποκόλληση της πτέρυγας κατά την επανείσοδο.
Την αμερικανική επανεκκίνηση του σεληνιακού προγράμματος προώθησε ο Πρόεδρος Donald Trump το 2017, υπογράφοντας την Οδηγία Διαστημικής Πολιτικής 1. Αυτή η οδηγία καθιέρωσε το πρόγραμμα Άρτεμις και δήλωσε ότι “οι Ηνωμένες Πολιτείες θα ηγηθούν της επιστροφής των ανθρώπων στη Σελήνη για μακροπρόθεσμη εξερεύνηση και αξιοποίηση”. Ο Πρόεδρος Joe Biden διατήρησε το πρόγραμμα Άρτεμις, και μετά την επιστροφή του στον Λευκό Οίκο πέρυσι, ο Trump παρουσίασε μια σειρά νέων διαστημικών στόχων, συμπεριλαμβανομένης της δημιουργίας ενός συστήματος αντιπυραυλικής άμυνας βασισμένου στο διάστημα, της αντικατάστασης του Διεθνούς Διαστημικού Σταθμού και της κατασκευής πυρηνικών αντιδραστήρων στη Σελήνη. Ένα εκτελεστικό διάταγμα που υπέγραψε ο Trump τον Δεκέμβριο δήλωσε ότι “η υπεροχή στο διάστημα αποτελεί μέτρο εθνικού οράματος και θέλησης”. Ο Trump επανέλαβε αυτό το αφήγημα μετά την επιτυχή εκτόξευση της Άρτεμις ΙΙ, γράφοντας στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης ότι “κερδίζουμε στο διάστημα, στη Γη, και όπου αλλού είναι δυνατόν – οικονομικά, στρατιωτικά, και τώρα πέρα από τα αστέρια”.
Το πρόγραμμα Άρτεμις έχει αντιμετωπίσει καθυστερήσεις και υπερβάσεις κόστους. Η αποστολή Άρτεμις Ι -πριν ονομαστεί έτσι από τον Trump- αρχικά είχε προγραμματιστεί για το 2016, προτού η ημερομηνία μετατεθεί για το 2021, και στη συνέχεια για το 2022. Όταν ο Trump παρουσίασε σχέδια για την επιστροφή ανθρώπων στη Σελήνη, όρισε αρχικά ημερομηνία προσεδάφισης το 2024, η οποία έκτοτε έχει μετατεθεί για το 2028. Συνολικά, ο πύραυλος SLS και το σκάφος Orion έχουν κοστίσει πάνω από 44 δισεκατομμύρια δολάρια για την ανάπτυξή τους. Πέρυσι, το έργο SLS παρουσίαζε καθυστέρηση έξι ετών και υπέρβαση 6 δισεκατομμυρίων δολαρίων άνω των αρχικών εκτιμήσεων κόστους, ενώ η Orion έχει κοστίσει 3,2 δισεκατομμύρια δολάρια παραπάνω από ό,τι είχε προβλεφθεί αρχικά. Μια έκθεση του 2021 από την Government Accountability Office τοποθέτησε το συνολικό κόστος του προγράμματος Άρτεμις στα 93 δισεκατομμύρια δολάρια έως το οικονομικό έτος 2025, και το κόστος μιας μεμονωμένης εκτόξευσης SLS/Orion στα 4,1 δισεκατομμύρια δολάρια.
Η NASA ανταγωνίζεται με τη Roscosmos της Ρωσίας και την China National Space Administration (CNSA), οι οποίες εργάζονται για τη δημιουργία μιας κοινής σεληνιακής βάσης έως το 2035. Η Κίνα έχει ήδη ανακτήσει δείγματα από την επιφάνεια της Σελήνης, και τον περασμένο Αύγουστο δοκίμασε το σκάφος προσεδάφισης που το Πεκίνο ελπίζει ότι θα οδηγήσει στην πρώτη προσεδάφιση Κινέζων αστροναυτών στη Σελήνη έως το 2030. Επιπλέον, οι ΗΠΑ και η Κίνα έχουν δημιουργήσει διαστημικά τμήματα των στρατών τους – τη Δύναμη Διαστήματος των ΗΠΑ και την Αεροδιαστημική Δύναμη του Λαϊκού Απελευθερωτικού Στρατού. Και οι δύο έχουν δοκιμάσει αντι-δορυφορικά πυραύλους, και οι δύο έχουν δηλώσει το διάστημα ως πεδίο πολεμικών επιχειρήσεων, και και οι δύο αναπτύσσουν πυραυλοεπιθετικά συστήματα βασισμένα στο διάστημα και μέσα για την αντιμετώπισή τους. Όπως συνέβη κατά τον Ψυχρό Πόλεμο, ο ανταγωνισμός μεταξύ Ουάσινγκτον και Πεκίνου έχει χωρίσει τον κόσμο σε αντίπαλα μπλοκ. Περίπου 61 χώρες έχουν υπογράψει τις Συμφωνίες Άρτεμις, ένα σύνολο μη δεσμευτικών κανόνων που διέπουν την εξερεύνηση και την εμπορική εκμετάλλευση της Σελήνης και του Άρη. Η Ρωσία και η Κίνα έχουν καταδικάσει τις συμφωνίες, με τη Μόσχα να τις περιγράφει ως “κατάφωρη προσπάθεια δημιουργίας διεθνούς διαστημικού δικαίου που ευνοεί τις Ηνωμένες Πολιτείες”. Μαζί με τη Ρωσία και την Κίνα, 11 άλλες χώρες, συμπεριλαμβανομένης της Σερβίας και της Νότιας Αφρικής, συμμετέχουν στην ανάπτυξη του ILRS.
Τον Νοέμβριο του 2015, το Κογκρέσο των ΗΠΑ ψήφισε νόμο που επιτρέπει στις αμερικανικές εταιρείες να κατέχουν και να πωλούν υλικά που εξορύσσουν από τη Σελήνη ή άλλα ουράνια σώματα. Οι Συμφωνίες Άρτεμις επιτρέπουν ρητά την “ασφαλή και βιώσιμη” εξόρυξη πόρων από τη Σελήνη. Η Σελήνη περιέχει σημαντικά αποθέματα σπάνιων γαιών και Ηλίου-3, ενός ισοτόπου με δυνατότητα τροφοδοσίας μελλοντικών αντιδραστήρων σύντηξης. Αυτά τα αποθέματα έχουν κεντρίσει το ενδιαφέρον εμπορικών εταιρειών εξερεύνησης διαστήματος. Οι Astrolab και Interlune σχεδιάζουν να εξορύξουν από κοινού Ήλιο-3 από τη Σελήνη έως το 2029, και έχουν ήδη υπογράψει συμβόλαια με το Υπουργείο Ενέργειας των ΗΠΑ για την πώληση του αερίου. Σύμφωνα με μια ερευνητική εργασία που δημοσιεύθηκε πέρυσι, 6.500 κρατήρες στην επιφάνεια της Σελήνης θα μπορούσαν να περιέχουν πλατίνα, παλλάδιο και ρόδιο αξίας άνω του ενός τρισεκατομμυρίου δολαρίων.
