Η υπερβολική αισιοδοξία γύρω από την τεχνητή νοημοσύνη (ΤΝ) ενδέχεται να προκαλεί πληθωριστικές πιέσεις στην οικονομία, ακόμη και πριν η τεχνολογία αυτή προσφέρει τα αναμενόμενα οφέλη. Οικονομολόγοι της Ομοσπονδιακής Τράπεζας των ΗΠΑ (Fed) υποστηρίζουν σε πρόσφατη ανάλυσή τους ότι η “υπερθέρμανση” της οικονομίας από το “buzz” γύρω από την ΤΝ μπορεί να επηρεάσει αρνητικά την παραγωγικότητα και τη λήψη αποφάσεων από νοικοκυριά και επιχειρήσεις.
Σύμφωνα με τους οικονομολόγους Miguel Faria-e-Castro και Serdar Ozkan, η υιοθέτηση της ΤΝ εκλαμβάνεται από τα νοικοκυριά ως σημάδι μελλοντικών αυξήσεων μισθών, οδηγώντας σε αύξηση των τρεχουσών δαπανών. Παρόμοια, οι επιχειρήσεις, προσδοκώντας καινοτόμες λύσεις που θα μειώσουν το κόστος εργασίας και θα αυξήσουν την παραγωγικότητα, αυξάνουν τις επενδύσεις τους. Αυτή η αυξημένη ζήτηση, η οποία υπερβαίνει την προσφορά, έχει ως αποτέλεσμα τον πληθωρισμό βραχυπρόθεσμα.
Η αισιοδοξία αυτή είναι διάχυτη, από αναρτήσεις στο διαδίκτυο που συγκρίνουν την εξέλιξη της ΤΝ με την περίοδο πριν από την πανδημία COVID-19, μέχρι τις δηλώσεις ηγετών της τεχνολογίας. Η ΤΝ αρχίζει να διεισδύει σε τομείς όπως νομικά γραφεία, startups και εταιρείες συμβούλων.
Παρά τη σταθεροποίηση των τιμών καταναλωτή από τα υψηλά του Ιουνίου 2022, ο πληθωρισμός παραμένει πάνω από τα προ-πανδημικά επίπεδα. Οι ερευνητές της Fed επισημαίνουν ότι, ενώ είναι δύσκολο να απομονωθεί η ακριβής επίδραση της ΤΝ, η τεχνολογία αυτή μπορεί να συμβάλλει στην αύξηση των τιμών. Ωστόσο, τονίζουν ότι η εκτίμησή τους είναι ποιοτική και δεν μπορούν να προβλέψουν με ακρίβεια το ύψος της αύξησης του πληθωρισμού.
Οι οικονομολόγοι συγκρίνουν την τρέχουσα φρενίτιδα γύρω από την ΤΝ με την αισιοδοξία που περιέβαλλε την τεχνολογία dot-com στις αρχές του αιώνα. Όπως τότε, παρατηρείται μια απόκλιση μεταξύ της τεχνολογικής αισιοδοξίας και των πραγματικών οικονομικών δεδομένων. Στην εποχή των dot-com, η οικονομία κατέγραψε αποτυχία στην απόδοση των επενδύσεων, οδηγώντας στο σκάσιμο της “φούσκας”.
Ενώ η ΤΝ φαίνεται πανταχού παρούσα και θα μπορούσε εύλογα να υποτεθεί ότι τροφοδοτεί την οικονομική ανάπτυξη, τα απτά αποτελέσματα στην παραγωγικότητα δεν έχουν ακόμη φανεί. Η αύξηση της συνολικής παραγωγικότητας των συντελεστών (TFP) κατά μέσο όρο 1.11% ετησίως από την κυκλοφορία του ChatGPT το 2022, είναι χαμηλότερη από τον ιστορικό μέσο όρο.
Οι ερευνητές περιγράφουν δύο πιθανά σενάρια για την επίδραση της ΤΝ στην οικονομία, ανάλογα με το αν η πραγματικότητα θα ανταποκριθεί στις προσδοκίες. Εάν οι αναμενόμενες αποδόσεις υλοποιηθούν, η οικονομία θα γνωρίσει ισχυρότερη αύξηση της παραγωγής και μείωση του πληθωρισμού. Αντίθετα, εάν οι προσδοκίες δεν εκπληρωθούν, η οικονομία κινδυνεύει να εισέλθει σε μια “παρατεταμένη περίοδο αδύναμης ανάπτυξης και επίμονα αυξημένου πληθωρισμού”.
Σημειώνεται ότι υπάρχουν σημαντικές διαφορές σε σχέση με τους κύκλους hype του παρελθόντος. Για παράδειγμα, στην εποχή των dot-com, η υποδομή που χτίστηκε παρέμενε σε μεγάλο βαθμό υποαξιοποιημένη. Σήμερα, υπάρχει υψηλή ζήτηση για κρίσιμες υποδομές ΤΝ, όπως τα data centers, με χαμηλά ποσοστά κενών. Ωστόσο, η αβεβαιότητα σχετικά με την τελική απόδοση της ΤΝ παραμένει υψηλή, καθώς παραμένει άγνωστο πότε και αν θα υλοποιηθούν οι αναμενόμενες αυξήσεις παραγωγικότητας.
