Στην Καλιφόρνια, δύο σημαντικές προτάσεις αποκτούν δυναμική: ένας φόρος 5% επί της περιουσίας των δισεκατομμυριούχων και αύξηση του κατώτατου ωρομισθίου στα 30 δολάρια. Αυτές οι κινήσεις, αν και διακριτές, συνδέονται στενά από τους υποστηρικτές τους, οι οποίοι υποστηρίζουν ότι οι πλουσιότεροι πολίτες πρέπει να συνεισφέρουν περισσότερο στην κοινωνία, ενώ παράλληλα οι εργαζόμενοι πρέπει να λαμβάνουν έναν μισθό που να τους επιτρέπει να ζουν αξιοπρεπώς.

Σύμφωνα με εκτιμήσεις, στις Ηνωμένες Πολιτείες υπάρχουν περίπου 938 δισεκατομμυριούχοι. Το ερώτημα του πώς αυτοί οι πολίτες συμβάλλουν στην οικονομία και την κοινωνία τίθεται ολοένα και πιο έντονα. Δύο ξεχωριστές προτάσεις για φορολόγηση των δισεκατομμυριούχων κερδίζουν έδαφος, μία σε εθνικό επίπεδο και μία ειδικά για την Καλιφόρνια. Έρευνα από το Ινστιτούτο Κυβερνητικών Σπουδών του UC Berkeley, σε συνεργασία με τους Los Angeles Times, καταδεικνύει ότι ο μέσος Αμερικανός πιστεύει πως οι πλούσιοι οφείλουν να πληρώνουν περισσότερους φόρους.

Η δημοσκόπηση αυτή αποκάλυψε ότι το 52% των εγγεγραμμένων ψηφοφόρων της Καλιφόρνια υποστηρίζει την προτεινόμενη εφάπαξ φορολόγηση 5% επί της καθαρής περιουσίας των περίπου 200 δισεκατομμυριούχων της πολιτείας, ενώ το 33% αντιτίθεται. Οι αντιδράσεις διαφέρουν ανάλογα με την πολιτική τοποθέτηση: το 72% των Δημοκρατικών και το 51% των ψηφοφόρων χωρίς κομματική προτίμηση τάσσονται υπέρ του φόρου, ενώ η πλειοψηφία των Ρεπουμπλικανών και των συντηρητικών ψηφοφόρων τον απορρίπτει.

Η πρωτοβουλία “California Billionaire Tax Act” προέρχεται από συνδικάτο, συγκεκριμένα την SEIU-United Healthcare Workers West, που εκπροσωπεί 120.000 εργαζομένους στον τομέα της υγείας. Η πρωτοβουλία κατατέθηκε τον Οκτώβριο του 2025, με σκοπό την αντιμετώπιση των περικοπών στο πρόγραμμα Medicaid που απειλούν να στερήσουν την υγειονομική περίθαλψη από πάνω από 3 εκατομμύρια πολίτες της Καλιφόρνια. Ο οικονομολόγος Emmanuel Saez του UC Berkeley, που συμμετείχε στο σχεδιασμό του φόρου, υπολόγισε ότι οι Αμερικανοί δισεκατομμυριούχοι σήμερα πληρώνουν μόλις 1,3% της περιουσίας τους σε φόρους, ποσοστό σημαντικά μειωμένο σε σχέση με το 3,1% επί προεδρίας Ronald Reagan.

Το νομοσχέδιο προβλέπει έναν εφάπαξ φόρο 5% επί της παγκόσμιας καθαρής περιουσίας ατόμων με περιουσία άνω του 1 δισεκατομμυρίου δολαρίων, οι οποίοι διέμεναν στην Καλιφόρνια την 1η Ιανουαρίου 2026. Ο φόρος θα καταβάλλεται σε ετήσιες δόσεις 1% για πέντε χρόνια, με την ημερομηνία “κοπής” την 1η Ιανουαρίου να έχει θεσπιστεί για να αποτρέψει την αποδημία πλουσίων, όπως είχε γίνει στο παρελθόν από τουλάχιστον έξι δισεκατομμυριούχους. Τα προβλεπόμενα έσοδα ανέρχονται σε 100 δισεκατομμύρια δολάρια για πέντε χρόνια, με το 90% να κατευθύνεται στην υγειονομική περίθαλψη και το υπόλοιπο 10% στην εκπαίδευση και την επισιτιστική βοήθεια. Η πρωτοβουλία απαιτεί ακόμη σχεδόν 875.000 υπογραφές έως τις 24 Ιουνίου για να συμπεριληφθεί στο ψηφοδέλτιο του Νοεμβρίου.

Παράλληλα, υπάρχει και μια ομοσπονδιακή πρόταση για παρόμοιο φόρο 5% επί των δισεκατομμυριούχων. Ο Γερουσιαστής Bernie Sanders (I-Vt.) και ο Βουλευτής Ro Khanna (D-Calif.) έχουν προτείνει τον “Make Billionaires Pay Their Fair Share Act”. Ο φόρος αυτός θα επιβάλλεται ετησίως επί των περιουσιών άνω του 1 δισεκατομμυρίου δολαρίων. Τα έσοδα του πρώτου έτους θα διατεθούν για εφάπαξ επιδόματα 3.000 δολαρίων σε νοικοκυριά με ετήσιο εισόδημα κάτω των 150.000 δολαρίων, καλύπτοντας περίπου τα τρία τέταρτα της χώρας. Όπως και ο φόρος της Καλιφόρνια, το νομοσχέδιο θα αντιμετωπίσει τις περικοπές ύψους 1,1 τρισεκατομμυρίων δολαρίων στο Medicaid και το ACA, θα θέσει ανώτατο όριο στις δαπάνες για παιδική φροντίδα στο 7% του εισοδήματος του νοικοκυριού και θα καθορίσει ελάχιστο μισθό 60.000 δολαρίων για τους δημόσιους δασκάλους.

Ο Elon Musk, ως ο πλουσιότερος άνθρωπος του πλανήτη, έχει αντιτεθεί, υποστηρίζοντας ότι η φορολόγηση όλων των δισεκατομμυριούχων στο 100% μόλις και μετά βίας αγγίζει το εθνικό χρέος των 39 τρισεκατομμυρίων δολαρίων. Ωστόσο, ο στόχος του φόρου δεν είναι η επίλυση του χρέους, αλλά η αντιμετώπιση των περικοπών στην υγειονομική περίθαλψη.

Η πρόταση για κατώτατο ωρομίσθιο 30 δολαρίων κινείται παράλληλα. Η καμπάνια για τον κατώτατο μισθό των 30 δολαρίων ανά ώρα, που συντονίζεται από την οργάνωση One Fair Wage, έχει κερδίσει σημαντική υποστήριξη. Η πρόεδρος της οργάνωσης, Saru Jayaraman, δήλωσε στο Fortune ότι ο αγώνας για τα 15 δολάρια έχει παρέλθει και είναι ώρα για μια νέα αντίληψη για τον μισθό διαβίωσης, η οποία θα βασίζεται στο πραγματικό κόστος διαβίωσης, χωρίς εξαιρέσεις για τους εργαζομένους με φιλοδωρήματα. Έκτοτε, έχουν εισαχθεί νομοσχέδια για μισθό 30 δολαρίων στη Νέα Υόρκη, τη Χαβάη και το Λος Άντζελες, ενώ προχωρούν νομοσχέδια για 25 δολάρια στην Περιφέρεια της Κολούμπια, το Μέριλαντ, την Πενσυλβάνια και σε ομοσπονδιακό επίπεδο. Είκοσι πολιτείες παραμένουν κολλημένες στο ομοσπονδιακό κατώτατο όριο των 7,25 δολαρίων, αμετάβλητο από το 2009.

Οι δύο αυτές προτάσεις, ο φόρος των δισεκατομμυριούχων και ο κατώτατος μισθός των 30 δολαρίων, δεν μοιράζονται μόνο την επικαιρότητα, αλλά και έναν κοινό στόχο. “Αυτά τα δύο πράγματα στην Καλιφόρνια πηγαίνουν χέρι-χέρι”, δήλωσε η Jayaraman. “Είναι δύο μέρη του ίδιου σχεδίου. Οι δισεκατομμυριούχοι πρέπει να πληρώνουν φόρους όπως όλοι οι άλλοι για να συνεισφέρουν στην κοινωνία, και πρέπει να πληρώνουν τους υπαλλήλους τους, από την εργασία των οποίων αποκομίζουν κέρδη, αρκετά για να ζήσουν.” Τόνισε, επίσης, ότι “αυτήν τη στιγμή, οι δισεκατομμυριούχοι δεν πληρώνουν τίποτα. Πρέπει να πληρώσουν το δίκαιο μερίδιό τους.” Η Jayaraman κατέληξε λέγοντας ότι “ο κατώτατος μισθός είναι μακράν το πιο δημοφιλές θέμα αυτή τη στιγμή, αλλά ο φόρος των δισεκατομμυριούχων είναι μια κοντινή δεύτερη.”