Στη σκιά των ολοένα και πιο ανησυχητικών αναφορών για τις αυξανόμενες απειλές των αμερικανικών ελλειμμάτων και του χρέους, μια επερχόμενη καταστροφή που θα μπορούσε να ανατρέψει τον τρόπο ζωής εκατομμυρίων ηλικιωμένων Αμερικανών παραμελείται. Σε λιγότερο από επτά χρόνια, το Ταμείο Συνταξιοδότησης της Κοινωνικής Ασφάλισης θα καταστεί αφερέγγυο, γεγονός που, σύμφωνα με την ομοσπονδιακή νομοθεσία, θα οδηγήσει αυτόματα σε τεράστιες μειώσεις των παροχών. Σύμφωνα με εκτιμήσεις της ανεξάρτητης Επιτροπής για μια Υπεύθυνη Ομοσπονδιακή Προϋπολογισμό (Committee for a Responsible Federal Budget – CFRB), τα ζευγάρια με χαμηλό και μεσαίο εισόδημα θα αντιμετωπίσουν απώλειες 11.200 και 18.400 δολαρίων ετησίως αντίστοιχα, μειώνοντας τα χρήματα που λαμβάνουν από την Κοινωνική Ασφάλιση κατά περίπου ένα τέταρτο. Για να κατανοήσουμε το μέγεθος αυτού του ξαφνικού πλήγματος: οι Αμερικανοί ηλικιωμένοι, κατά μέσο όρο, εξαρτώνται από αυτό το ενενηντάχρονο πρόγραμμα για πάνω από το ήμισυ της διαβίωσής τους.
Το δημοσιονομικό πρόβλημα της Κοινωνικής Ασφάλισης είναι μακροχρόνιο και χρόνια αγνοημένο από το Κογκρέσο. Από το 2010, το πρόγραμμα άρχισε να λειτουργεί με αρνητικό ταμειακό ροή, δηλαδή οι δαπάνες του ξεπερνούσαν τα φορολογικά του έσοδα. Έκτοτε, χρηματοδοτεί τις παροχές του ανατρέχοντας στα αποθέματα που είχαν συσσωρευτεί όταν η αναλογία εργαζομένων προς συνταξιούχους ήταν πολύ υψηλότερη σε σχέση με τη σημερινή, ραγδαία φθίνουσα αναλογία. Μέχρι το 2033, το αποθεματικό ταμείο θα έχει εξαντληθεί, προκαλώντας αυτή την τεράστια, καθολική μείωση που αναμένεται να πλήξει τους πιο ευάλωτους Αμερικανούς, καταρρίπτοντας ισότιμα όλες τις παροχές ανεξαρτήτως εισοδήματος.
Η πρόκληση είναι επιβλητική: η Κοινωνική Ασφάλιση αντιμετωπίζει εκπληκτικά ελλείμματα ταμειακών ροών της τάξης του 4% ετησίως έως το 2100. Εξάλλου, ο νόμος “One Big Beautiful bill” επιδείνωσε την κατάσταση, παρέχοντας στους ηλικιωμένους μια μεγάλη φοροαπαλλαγή στο εισόδημά τους από την Κοινωνική Ασφάλιση, χρήματα που προηγουμένως βοηθούσαν στην αναπλήρωση του αποθεματικού ταμείου. Τώρα, όμως, η CFRB προτείνει μια λύση που υπόσχεται σημαντική πρόοδο για την εξασφάλιση της αυτάρκειας του προγράμματος.
Πώς ο περιορισμός των παροχών της Κοινωνικής Ασφάλισης σε εύπορους Αμερικανούς θα μπορούσε να σώσει την Κοινωνική Ασφάλιση:
Η CFRB επισημαίνει ότι μια ομάδα ζευγαριών λαμβάνει πλέον παροχές 100.000 δολαρίων ή περισσότερο, και ότι η ομάδα των εξατομικευμένων παροχών θα αυξηθεί ραγδαία τα επόμενα χρόνια, καθώς οι πληρωμές αυξάνονται παράλληλα με τον πληθωρισμό ή και ταχύτερα. Ως πρώτο βήμα, η CFRB προτείνει τον περιορισμό των παροχών που θα λαμβάνουν στο εξής όσοι είχαν στο παρελθόν πολύ υψηλά εισοδήματα και έλαβαν τις μεγαλύτερες πληρωμές.
Το σχέδιο, που ονομάστηκε “Έξι Φιγούρες Όριο” (Six Figure Limit – SFL), θα θέσει ένα ανώτατο όριο 100.000 δολαρίων για ζευγάρια που λαμβάνουν ήδη τις υψηλότερες παροχές. Το όριο θα προσαρμόζεται ανάλογα με την οικογενειακή κατάσταση και την ηλικία λήψης. Ένα άτομο δεν θα μπορούσε να λάβει πάνω από 50.000 δολάρια, και ένα ζευγάρι, αν και οι δύο έφυγαν από την αγορά εργασίας στα 62, θα λάμβαναν ανώτατο όριο 70.000 δολαρίων. Όσον αφορά την τιμαριθμική αναπροσαρμογή; Η CFRB παρουσιάζει δύο κύριες επιλογές. Στην πρώτη, οι παροχές θα αυξάνονταν από το SFL με τον ρυθμό του πληθωρισμού. Αυτή η προσέγγιση θα εξαλείψει το ένα πέμπτο του ελλείμματος φερεγγυότητας για τα επόμενα 75 χρόνια και θα εξοικονομήσει 100 δισεκατομμύρια δολάρια μέχρι το 2036. Σε ένα εναλλακτικό σενάριο, το όριο θα παρέμενε σταθερό σε ονομαστικούς όρους δολαρίου, για παράδειγμα στα 100.000 ή 70.000 δολάρια χωρίς προσαρμογές με τον Δείκτη Τιμών Καταναλωτή (CPI), για 20 ή 30 χρόνια, και μετά από αυτά τα διαστήματα θα αυξανόταν παράλληλα με τους μισθούς. Αυτή η λύση εξαλείφει το ένα τέταρτο των ελλειμμάτων και εξοικονομεί 190 δισεκατομμύρια δολάρια την επόμενη δεκαετία. Θα καθυστερούσε, από μόνη της, την αφερεγγυότητα κατά επτά χρόνια.
Η CFRB υποστηρίζει ότι αυτές οι “υψηλές παροχές υπερβαίνουν κατά πολύ ό,τι είναι απαραίτητο για τη διατήρηση ενός επαρκούς επιπέδου εισοδήματος, ειδικά αν ληφθεί υπόψη ότι η Κοινωνική Ασφάλιση αντιπροσωπεύει μόνο το ένα έβδομο του εισοδήματος όσων ανήκουν στο κορυφαίο πεμπτημόριο [όλων των δικαιούχων].”
Βεβαίως, οι αποταμιεύσεις του προγράμματος καλύπτουν πολύ λιγότερο από το ήμισυ των μελλοντικών ελλειμμάτων της Κοινωνικής Ασφάλισης. Θα χρειαστούν πρόσθετες, ήπιες και πιο ριζοσπαστικές λύσεις για να γεφυρωθούν τα τεράστια χάσματα. Η Jessica Riedl, ανώτερο μέλος του συντηρητικού think tank Manhattan Institute, υποστηρίζει την εξομάλυνση των παροχών καθώς αυξάνεται η κλίμακα εισοδήματος. Το σχέδιο Riedl θα αύξανε τις παροχές για τους χαμηλοεισοδηματίες στα 25.000 δολάρια ετησίως, και θα έφερνε τους υψηλοεισοδηματίες πιο κοντά στα ίδια 25.000 δολάρια. “Οι παροχές δεν θα ήταν εντελώς ομοιόμορφες, αλλά θα πήγαιναν προς αυτή την κατεύθυνση,” δήλωσε η Riedl στο Fortune. “Αυτός ο τύπος θα έφερνε τα έσοδα και τις παροχές σε ετήσια ισορροπία μέσα σε μερικές δεκαετίες. Ο κύριος ρόλος θα επέστρεφε στη διατήρηση των ηλικιωμένων εκτός φτώχειας, αντί στην προσφορά αντικατάστασης μισθού για υψηλά εισοδήματα.”
Ο Πρόεδρος Franklin Roosevelt, ο πατέρας της Κοινωνικής Ασφάλισης, εκθείαζε το πρόγραμμα ως τον εγγυητή “κάποιου μέτρου προστασίας για τον μέσο πολίτη… εναντίον μιας ζωής γηρατειών γεμάτης φτώχεια.” Το πρότυπο της CFRB θα βοηθούσε να κατευθυνθεί η Κοινωνική Ασφάλιση από αυτό που σε ένα βαθμό είναι “μπόνους” για τους ευκατάστατους προς τον αρχικό της σκοπό ως ουσιαστικό δίχτυ ασφαλείας.
