Χιλιάδες Ισραηλινοί διαδήλωσαν χθες βράδυ έξω από την κατοικία του Προέδρου Ισαάκ Χέρτσογκ στο Τελ Αβίβ, εκφράζοντας την οργή τους για το αίτημα του Πρωθυπουργού Μπέντζαμιν Νετανιάχου να λάβει πλήρη χάρη για τις κατηγορίες διαφθοράς που αντιμετωπίζει.
Το Σαββατιάτικο συλλαλητήριο πραγματοποιήθηκε λίγες ώρες αφότου ο 76χρονος Νετανιάχου υπέβαλε επίσημα αίτημα στον πρόεδρο για χάρη, χωρίς να παραδεχθεί ενοχή ή να εκφράσει μεταμέλεια. Βουλευτές της αντιπολίτευσης, μαζί με δεκάδες ακτιβιστές, συγκεντρώθηκαν έξω από την ιδιωτική κατοικία του Χέρτσογκ, απαιτώντας την απόρριψη του αιτήματος.
Στο πλαίσιο της διαμαρτυρίας, ένας διαδηλωτής εμφανίστηκε ντυμένος ως ο Νετανιάχου, φορώντας πορτοκαλί φόρμα φυλακής, ενώ άλλοι κρατούσαν ένα μεγάλο σωρό από μπανάνες και μια πινακίδα με τη λέξη “χάρη”.
Η Σίκμα Μπρέσλερ, γνωστή ακτιβίστρια κατά της κυβέρνησης, δήλωσε χαρακτηριστικά: «Ζητάει να ακυρωθεί πλήρως η δίκη του χωρίς να αναλάβει καμία ευθύνη, χωρίς να πληρώσει το τίμημα για το πώς έχει διαλύσει αυτή τη χώρα». Πρόσθεσε δε ότι «ο λαός του Ισραήλ καταλαβαίνει τι διακυβεύεται, και αυτό είναι πραγματικά το μέλλον της χώρας μας».
Ο Μπέντζαμιν Νετανιάχου, ο μακροβιότερος πρωθυπουργός της χώρας, βρίσκεται σε δίκη εδώ και πέντε χρόνια για τρεις διαφορετικές υποθέσεις διαφθοράς, συμπεριλαμβανομένων κατηγοριών για δωροδοκία, απάτη και κατάχρηση εμπιστοσύνης. Σε μία από τις περιπτώσεις, ο ίδιος και η σύζυγός του, Σάρα, κατηγορούνται ότι δέχτηκαν δώρα αξίας άνω των 260.000 δολαρίων, όπως πούρα, κοσμήματα και σαμπάνια, από δισεκατομμυριούχους με αντάλλαγμα πολιτικές χάρες. Κατηγορείται επίσης ότι επιχείρησε να διαπραγματευτεί πιο ευνοϊκή κάλυψη από δύο ισραηλινά μέσα ενημέρωσης σε άλλες δύο υποθέσεις.
Ο Νετανιάχου αρνείται τις κατηγορίες, και οι δικηγόροι του δήλωσαν σε επιστολή 111 σελίδων προς το γραφείο του προέδρου ότι ο πρωθυπουργός εξακολουθεί να πιστεύει ότι η νομική διαδικασία θα οδηγήσει σε πλήρη αθώωση. Σε σύντομη βιντεοσκοπημένη δήλωσή του, ο Νετανιάχου ανέφερε ότι ήθελε να δει τη διαδικασία να ολοκληρώνεται, «αλλά η κατάσταση ασφαλείας και η πολιτική πραγματικότητα – το εθνικό συμφέρον – υπαγορεύουν διαφορετικά». «Η συνέχιση της δίκης μας διχάζει εσωτερικά, προκαλεί σφοδρές διαιρέσεις, εντείνει τα χάσματα», πρόσθεσε.
Το γραφείο του προέδρου Χέρτσογκ επιβεβαίωσε τη λήψη του αιτήματος του Νετανιάχου, χαρακτηρίζοντάς το «ένα εξαιρετικό αίτημα, που φέρει μαζί του σημαντικές προεκτάσεις». Ο πρόεδρος, αφού λάβει όλες τις σχετικές γνωματεύσεις, θα εξετάσει το αίτημα «υπεύθυνα και ειλικρινά».
Εκτός από τις εσωτερικές κατηγορίες, ο Νετανιάχου φέρεται να καταζητείται και από το Διεθνές Ποινικό Δικαστήριο (ICC) στη Χάγη. Τον Νοέμβριο του 2024, το ICC εξέδωσε εντάλματα σύλληψης για τον Νετανιάχου και τον πρώην Υπουργό Άμυνας Γιόαβ Γκαλάντ για εγκλήματα πολέμου και εγκλήματα κατά της ανθρωπότητας στον «γενοκτονικό πόλεμο στη Γάζα». Ο πόλεμος του Ισραήλ κατά της παλαιστινιακής περιοχής έχει προκαλέσει τον θάνατο περισσότερων από 70.000 ανθρώπων, κυρίως γυναικών και παιδιών, και έχει τραυματίσει σχεδόν 171.000.
Το αίτημα για χάρη του Νετανιάχου έρχεται λίγες εβδομάδες αφότου ο Πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ προέτρεψε δημοσίως το Ισραήλ να παράσχει χάρη στον Νετανιάχου, απευθυνόμενος στον Χέρτσογκ κατά την ομιλία του στο κοινοβούλιο του Ισραήλ τον περασμένο μήνα. Νωρίτερα αυτόν τον μήνα, ο Τραμπ απέστειλε επίσης επιστολή στον Χέρτσογκ, χαρακτηρίζοντας την υπόθεση διαφθοράς «πολιτική, αδικαιολόγητη δίωξη».
Οι χάρες στο Ισραήλ χορηγούνται συνήθως μόνο μετά την ολοκλήρωση των νομικών διαδικασιών και την καταδίκη του κατηγορουμένου. Το αίτημα του Νετανιάχου προκάλεσε άμεση κατακραυγή. Ο αρχηγός της αντιπολίτευσης, Γιαΐρ Λαπίντ, δήλωσε ότι ο Νετανιάχου δεν πρέπει να λάβει χάρη χωρίς να ομολογήσει την ενοχή του, να εκφράσει μεταμέλεια και να αποχωρήσει αμέσως από την πολιτική ζωή. Ο πολιτικός της αντιπολίτευσης Γιαΐρ Γκόλαν, πρώην υπαρχηγός του στρατού, κάλεσε τον πρωθυπουργό να παραιτηθεί, προτρέποντας τον πρόεδρο να μην χορηγήσει χάρη. «Μόνο οι ένοχοι ζητούν χάρη», είπε ο Γκόλαν.
Το Κίνημα για την Ποιότητα της Κυβέρνησης στο Ισραήλ ανέφερε ότι η χορήγηση χάρη σε έναν πρωθυπουργό που κατηγορείται για σοβαρά αδικήματα απάτης και κατάχρησης εμπιστοσύνης θα έστελνε ένα σαφές μήνυμα ότι υπάρχουν πολίτες που είναι υπεράνω του νόμου.
Εκτός της κατοικίας του Χέρτσογκ, ο διαδηλωτής Αμί Ντρόρ, 52 ετών, δήλωσε ότι η δουλειά του προέδρου είναι «να προστατεύει την ισραηλινή δημοκρατία… και αν γκρεμίσεις την τάξη και τον νόμο, αυτή μπορεί να είναι η τελευταία πράξη της ισραηλινής δημοκρατίας».
Από την άλλη πλευρά, σύμμαχοι του κυβερνητικού συνασπισμού εξέδωσαν δηλώσεις υποστηρίζοντας το αίτημα του Νετανιάχου για χάρη, συμπεριλαμβανομένου του Υπουργού Εθνικής Ασφάλειας Ιταμάρ Μπεν-Γκβιρ και του Υπουργού Οικονομικών Μπετσαλέλ Σμότριτς. Ο Σμότριτς δήλωσε ότι ο Νετανιάχου «διώκεται επί χρόνια από ένα διεφθαρμένο δικαστικό σύστημα που του κατασκεύασε πολιτικές υποθέσεις», ενώ ο Υπουργός Άμυνας Ισραήλ Κατς δήλωσε ότι μια χάρη θα έβαζε τέλος στο «βαθύ χάσμα που συνοδεύει την ισραηλινή κοινωνία εδώ και σχεδόν μια δεκαετία».
Ο ανώτερος πολιτικός αναλυτής του Al Jazeera, Μαρουάν Μπισάρα, αναφέροντας από την Ντόχα, χαρακτήρισε τον Νετανιάχου «επιβαρυντικό παράγοντα για το Ισραήλ». «Το Ισραήλ έχει καυχηθεί για δεκαετίες ότι είναι η μοναδική δημοκρατία στη Μέση Ανατολή. Ναι, είναι μια τυπική δημοκρατία για τους Εβραίους στο Ισραήλ, και ακόμη και αυτή μειώνεται αργά αλλά σταθερά υπό τον Νετανιάχου», είπε. Ο Μπισάρα επεσήμανε την «σταυροφορία» του Νετανιάχου εναντίον του ισραηλινού δικαστικού συστήματος, συμπεριλαμβανομένου του Ανώτατου Δικαστηρίου, πριν από τον πόλεμο στη Γάζα, σημειώνοντας ότι οι κινήσεις αυτές είχαν πυροδοτήσει ευρείες αντικυβερνητικές διαδηλώσεις στο Ισραήλ. «Έτσι, έχει ένα πρόβλημα με τη νομιμότητα και τους θεσμούς και τη φιλελεύθερη δημοκρατία. Και διεθνώς, έχει ήδη απαγγελθεί κατηγορία από το Διεθνές Ποινικό Δικαστήριο για εγκλήματα πολέμου, και οδήγησε το Ισραήλ σε έναν γενοκτονικό πόλεμο, ο οποίος είναι αντικείμενο διαδικασιών στο Διεθνές Δικαστήριο Δικαιοσύνης», ανέφερε ο Μπισάρα. «Ο άνθρωπος είναι παράνομος. Είναι διεθνής φυγάς… Η οικονομία του Ισραήλ δεν θα ανακάμψει όσο είναι πρωθυπουργός. Η κοινωνία του Ισραήλ δεν θα θεραπευτεί, και ο πόλεμος δεν θα τελειώσει όσο είναι πρωθυπουργός», πρόσθεσε ο αναλυτής. «Συνολικά, δεν προμηνύει τίποτα καλό για το Ισραήλ, επειδή είναι όμηρος του ποινικού του παρελθόντος».
