Για δεκαετίες, η εικόνα των ακινήτων στη χώρα μας παρέμενε κατακερματισμένη. Εκατομμύρια ιδιοκτήτες καλούνταν συνεχώς να υποβάλλουν πολλαπλές δηλώσεις για την ίδια περιουσία: στην εφορία (Ε9, Ε2, myProperty), στο Υποθηκοφυλακείο ή Κτηματολόγιο για μεταγραφές, ακόμα και στον δήμο για οικοδομικές άδειες. Αγροτικά και βιομηχανικά ακίνητα δηλώνονταν επίσης σε διάφορους φορείς, δημιουργώντας ένα πολύπλοκο δίκτυο ασύνδετων συστημάτων, όπου συχνά υπήρχαν πολλαπλές και ασύμφωνες «εικόνες» για το ίδιο ακίνητο.
Αυτό αλλάζει ριζικά σύντομα. Μέσα στις επόμενες ημέρες και έως τα τέλη Μαρτίου, η Ανεξάρτητη Αρχή Δημοσίων Εσόδων (ΑΑΔΕ) αναμένεται να θέσει σε λειτουργία το Μητρώο Ιδιοκτησίας και Διαχείρισης Ακινήτων (ΜΙΔΑ). Η νέα ψηφιακή πλατφόρμα θα συγκεντρώνει και θα ενοποιεί σε ένα ενιαίο σημείο όλες τις δηλώσεις που έχουν υποβάλει κατά καιρούς οι ιδιοκτήτες σε διάφορους φορείς. Στόχος είναι να δίνεται η δυνατότητα στους πολίτες να ελέγξουν, να επιβεβαιώσουν και, αν χρειαστεί, να διορθώσουν την εικόνα της περιουσίας τους.
Το ΜΙΔΑ δεν αποτελεί απλώς μια ακόμη δηλωτική υποχρέωση, αλλά ένα κρίσιμο εργαλείο. Για πρώτη φορά, το κράτος θα αποκτήσει μια πλήρη και διαρκή εικόνα του κτιριακού αποθέματος της χώρας, η οποία θα αξιοποιηθεί για τη χάραξη πολιτικής σε θέματα φορολογίας, στέγασης και ανάπτυξης. Είναι πιθανό, παράλληλα, να αποκαλυφθούν και ακίνητα που δεν είχαν ποτέ δηλωθεί.
**Τι θα βλέπουν οι πολίτες στην οθόνη τους**
Με την έναρξη λειτουργίας του ΜΙΔΑ, πάνω από 7,1 εκατομμύρια ιδιοκτήτες (φυσικά και νομικά πρόσωπα) θα κληθούν να συνδεθούν στη νέα ενοποιημένη βάση δεδομένων. Χρησιμοποιώντας τους προσωπικούς τους κωδικούς πρόσβασης στο myAADE, θα βλέπουν αυτόματα όλα τα ακίνητά τους.
Για κάθε ακίνητο, θα εμφανίζονται τρεις ξεχωριστές καρτέλες, προσυμπληρωμένες με στοιχεία που αφορούν τον ιδιοκτήτη, τα οποία θα πρέπει να ελεγχθούν και να επιβεβαιωθούν:
* **Φορολογικά στοιχεία:** Στοιχεία και χρήση ακινήτων όπως έχουν δηλωθεί στην εφορία (ΑΤΑΚ, επιφάνεια, χρήση, ηλεκτροδότηση).
* **Στοιχεία Κτηματολογίου:** Εικόνα βάσει Κτηματολογίου (ΚΑΕΚ, εμβαδόν, δικαιώματα).
* **Δεδομένα από άλλες πηγές:** Πληροφορίες που αντλεί η ΑΑΔΕ από άλλους φορείς, με σκοπό τη συνεχή εμπλούτιση μέσω διασύνδεσης.
Κάθε ακίνητο θα εμφανίζεται ξεχωριστά, και οι ιδιοκτήτες θα καλούνται να συσχετίσουν τον Αριθμό Ταυτότητας Ακινήτου (ΑΤΑΚ) με τον Κωδικό Αριθμό Εθνικού Κτηματολογίου (ΚΑΕΚ). Η πλατφόρμα θα επισημαίνει τυχόν αποκλίσεις, και ο ιδιοκτήτης θα επιλέγει ποια στοιχεία είναι τα ορθά, καταχωρίζοντας τη διόρθωση.
**Τι πρέπει να δηλωθεί**
Είναι απαραίτητο να επιβεβαιωθούν η ταυτότητα του ακινήτου, η διεύθυνση, το ποσοστό και το είδος του δικαιώματος (πλήρης κυριότητα, ψιλή κυριότητα, επικαρπία), καθώς και τα βασικά τεχνικά χαρακτηριστικά του (κατηγορία, επιφάνεια, τεχνικά στοιχεία).
Ιδιαίτερη προσοχή απαιτείται στα τετραγωνικά μέτρα, καθώς το ΜΙΔΑ αναμένεται να αποκαλύψει διαφορές από προηγούμενες δηλώσεις (Ε9/ΕΝΦΙΑ, Κτηματολόγιο, ρυθμίσεις τακτοποίησης, δήμους κ.λπ.). Θα χρειαστεί επίσης έλεγχος στοιχείων από άλλους δημόσιους φορείς, όπως αριθμοί παροχής ηλεκτροδότησης από ΔΕΔΔΗΕ.
Κρίσιμη είναι η ορθή δήλωση της πραγματικής χρήσης του ακινήτου, επιλέγοντας από πάνω από 60 διαφορετικές κατηγορίες (βιομηχανικές, αγροτικές, οικιστικές κ.ά.). Κάθε ακίνητο θα πρέπει να χαρακτηριστεί ρητά ως ιδιοκατοικούμενο, ενοικιαζόμενο (μακροχρόνια ή βραχυχρόνια μίσθωση), κενό, δωρεάν παραχωρούμενο, επαγγελματικός χώρος, καλλιεργούμενη έκταση κ.λπ.
Στην περίπτωση μισθωμένων ακινήτων, θα πρέπει να καταγραφούν τα στοιχεία του μισθωτή, το ποσό του μισθώματος, η διάρκεια και το είδος της μίσθωσης. Τυχόν ασυμφωνίες με φορολογικά δεδομένα θα επισημαίνονται αυτόματα. Ωστόσο, προβλέπεται ευελιξία, ειδικά κατά την αρχική περίοδο, καθώς παράλληλα τρέχουν και άλλες φορολογικές υποχρεώσεις, όπως οι δηλώσεις εισοδημάτων για το 2025.
**Αποκλίσεις, όχι απαραίτητα παράβαση**
Το οικονομικό επιτελείο γνωρίζει ότι η ενοποίηση παρωχημένων βάσεων δεδομένων θα αναδείξει αναπόφευκτα αποκλίσεις. Αυτές, όμως, δεν συνιστούν κατ’ ανάγκη αδήλωτη περιουσία, αλλά αποτελούν «κληρονομιά» δεκαετιών λειτουργίας ασύνδετων ή χειρόγραφων συστημάτων. Το Ψηφιακό Μητρώο Ακινήτων δημιουργείται ακριβώς για να επιτρέψει στους ιδιοκτήτες να διορθώσουν «με μία κίνηση» ό,τι έχει αναγραφεί λανθασμένα σε διαφορετικές υπηρεσίες.
Ιδιαίτερα προβληματική αναμένεται η εικόνα που θα αποκαλυφθεί στα αγροτεμάχια, όπου σε πολλές περιοχές η «δια λόγου» παραχώρηση ή άτυπη ανταλλαγή εκτάσεων χωρίς επίσημες δηλώσεις και τίτλους είναι συχνή πρακτική. Τα στοιχεία των αγροτεμαχίων μέσω του ΜΙΔΑ θα χρησιμοποιηθούν στον υπολογισμό αγροτικών επιδοτήσεων και στον σχεδιασμό του νέου ηλεκτρονικού συστήματος ΟΣΔΕ/AGRI SNAP.
**Επαρκής χρόνος για τους περισσότερους, με μία εξαίρεση**
Το Υπουργείο Εθνικής Οικονομίας έχει δηλώσει ότι σκοπός του ΜΙΔΑ είναι η ορθή αποτύπωση των ακινήτων και όχι η δημιουργία μιας νέας γραφειοκρατικής υποχρέωσης με αυστηρές προθεσμίες και πρόστιμα. Μετά την επίσημη έναρξη, οι ιδιοκτήτες θα λάβουν ειδοποίηση και θα τους δοθεί εύλογος χρόνος για διορθώσεις, με δυνατότητα παράτασης αν κριθεί αναγκαίο.
Ωστόσο, υπάρχει μια ειδική και άμεση υποχρέωση δήλωσης στο ΜΙΔΑ, ακόμη και πριν από την πάροδο της γενικής προθεσμίας: κάθε νέα μίσθωση ακινήτου ή αγροτεμαχίου, καθώς και μεταβολές χρήσης (π.χ. μετάβαση σε ιδιοκατοίκηση, κένωση, παραχώρηση), θα πρέπει να καταχωρίζονται με πλήρη στοιχεία από τον Απρίλιο.
**Πώς θα χρησιμοποιηθούν τα στοιχεία**
Τα δεδομένα του ΜΙΔΑ θα επικαιροποιούνται διαρκώς και θα αξιοποιηθούν για διάφορους σκοπούς:
* Έλεγχοι αδήλωτων εισοδημάτων από ενοίκια.
* Αυτόματη προσυμπλήρωση φορολογικών δηλώσεων.
* Εντοπισμός κενών και αναξιοποίητων ακινήτων.
* Χάραξη νέας στεγαστικής και φορολογικής πολιτικής.
Για τους συνεπείς ιδιοκτήτες, το σύστημα θα αποτελέσει ευκαιρία τακτοποίησης σφαλμάτων δεκαετιών. Αντίθετα, όσοι αγνοήσουν τις οδηγίες, θα αντιμετωπίσουν αναπόφευκτες φορολογικές και διοικητικές συνέπειες, καθώς ο στόχος του ΜΙΔΑ είναι η πρώτη πραγματική καταγραφή του συνόλου της ακίνητης περιουσίας της χώρας.
Πηγή: ΑΠΕ
