Ανησυχία, σύγχυση και αμηχανία έχουν προκληθεί στην Ιαπωνία μετά την αναφορά του Προέδρου των ΗΠΑ, Donald Trump, στην επίθεση στο Pearl Harbor κατά τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο, για να δικαιολογήσει την απόφασή του να μην ενημερώσει τους συμμάχους για την επικείμενη στρατιωτική επιχείρηση κατά του Ιράν.
Κατά τη διάρκεια συνέντευξης Τύπου στον Λευκό Οίκο, όπου βρισκόταν ο Ιάπωνας Πρωθυπουργός Sanae Takaichi, ο Trump κλήθηκε να απαντήσει από έναν δημοσιογράφο γιατί δεν είχε προειδοποιήσει εκ των προτέρων τους Ευρωπαίους και Ασιάτες συμμάχους για την επίθεση ΗΠΑ-Ισραήλ κατά του Ιράν. Ως απάντηση, ο Trump ανέφερε: «Ποιος γνωρίζει καλύτερα για την αιφνιδιαστική επίθεση από την Ιαπωνία; Γιατί δεν μου είπατε για το Pearl Harbor, εντάξει;».
Οι δηλώσεις αυτές προκάλεσαν έντονες αντιδράσεις στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, με κατηγορίες για άγνοια και αγένεια από την πλευρά του Αμερικανού προέδρου, καθώς και ισχυρισμούς ότι δεν αντιμετωπίζει την Ιαπωνία ως ισότιμο εταίρο. Ακούστηκαν επίσης εκκλήσεις προς την Ιαπωνία να διαμαρτυρηθεί για τα σχόλια του Trump.
Ο Tsuneo Watanabe, ανώτερος ερευνητής στο Sasakawa Peace Foundation, σε άρθρο του στην εφημερίδα Nikkei, χαρακτήρισε τις δηλώσεις ως ένδειξη ότι ο Trump «δεν δεσμεύεται από την υπάρχουσα αμερικανική κοινή λογική». Σύμφωνα με τον Watanabe, η παρατήρηση «φαίνεται να αποσκοπούσε στο να φέρει τον Ιάπωνα δημοσιογράφο ή την κα Takaichi σε θέση συναυτουργίας, ώστε να δικαιολογήσει την ‘αιφνιδιαστική επίθεση’ στο Ιράν κατά τη διάρκεια διπλωματικών διαπραγματεύσεων και χωρίς να ενημερωθούν οι συμμαχικές χώρες».
Παράλληλα, υπάρχει η αίσθηση ότι υπάρχει μια «άτυπη κατανόηση» μεταξύ των ηγετών ΗΠΑ και Ιαπωνίας να είναι προσεκτικοί στο συγκεκριμένο θέμα. Και οι δύο πλευρές αλληλοεξαρτώνται: η Ουάσινγκτον βασίζεται στην Ιαπωνία για τη φιλοξενία 50.000 στρατιωτών και την παρουσία ισχυρών οπλικών συστημάτων, ενώ η Ιαπωνία βασίζεται στην πυρηνική ομπρέλα των ΗΠΑ για να αποτρέψει γειτονικές, πυρηνικά οπλισμένες, εχθρικές δυνάμεις.
Η μεταπολεμική Ιαπωνία, με το σύνταγμά της να απαγορεύει τη χρήση βίας εκτός από την αυτοάμυνα, βλέπει πλέον την πρωθυπουργό Takaichi και άλλους αξιωματούχους να επιδιώκουν την επέκταση του ρόλου των ενόπλων δυνάμεων.
Σχετικά με την αντίδραση της Takaichi, οι αντιδράσεις ήταν ανάμεικτες. Ορισμένοι επαίνεσαν την πρωθυπουργό που δεν αντέδρασε στα σχόλια του Trump, επιτρέποντάς τα να περάσουν αφήνοντάς τα με ένα ρολάρισμα των ματιών και μια ματιά στους υπουργούς της. Στόχος της συνάντησής της ήταν η εμβάθυνση των δεσμών με τον σημαντικότερο σύμμαχο, και η άφιξή της έγινε λίγο αφού ο Trump είχε υπονοήσει ότι η Ιαπωνία δεν ανταποκρίθηκε άμεσα στο κάλεσμά του για προστασία του Στενού του Ορμούζ.
Ωστόσο, άλλοι επέκριναν την Takaichi για την έλλειψη αντίδρασής της. Ο Hitoshi Tanaka, πρώην διπλωμάτης και σύμβουλος στο Japan Research Institute, έγραψε στο X ότι νιώθει ντροπή που είδε την Takaichi να κολακεύει τον Trump. «Ως εθνικοί ηγέτες, είναι ίσοι… Το να έχεις μια ισότιμη σχέση δεν σημαίνει να κολακεύεις», ανέφερε. «Το να κάνεις απλώς ό,τι αρέσει στον Trump και να το αποκαλείς επιτυχία αν δεν πληγεί κανείς, είναι λυπηρό».
Αρχικά, τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης απέδωσαν μέρος της ευθύνης στον Ιάπωνα δημοσιογράφο που έθεσε την ερώτηση που προκάλεσε το σχόλιο του Trump για το Pearl Harbor. Ο δημοσιογράφος, Morio Chijiiwa από το TV Asahi, δήλωσε αργότερα σε εκπομπή ότι έθεσε την ερώτηση για να εκφράσει τα συναισθήματα των Ιαπώνων που δεν είναι ευχαριστημένοι με την μονόπλευρη επίθεση του Trump στο Ιράν, και επειδή άλλες χώρες, συμπεριλαμβανομένης της Ιαπωνίας, καλούνται τώρα να βοηθήσουν μετά την έναρξη του πολέμου από τις ΗΠΑ και το Ισραήλ. «Γι’ αυτό έκανα την ερώτηση. Ήθελα να πω, ‘Γιατί δεν μας ενημερώσατε, γιατί μας βάζετε σε μπελάδες;’», εξήγησε. «Τότε ο Πρόεδρος Trump αντέδρασε με την επίθεση στο Pearl Harbor… Το βρήκα εξαιρετικά άβολο που άλλαξε θέμα».
