Η ταχεία εξέλιξη της τεχνητής νοημοσύνης (AI) έχει προκαλέσει ανησυχία στους ερευνητές της αγοράς εργασίας, με νέες προβλέψεις να κάνουν λόγο για πρωτοφανή κύματα διαταραχών. Η Cognizant, μια εταιρεία παροχής επαγγελματικών υπηρεσιών που κατέχει την 217η θέση στη λίστα Fortune 500 του 2026, αναθεώρησε τις αρχικές της εκτιμήσεις που χρονολογούνται από το 2023. Έπειτα από ανάλυση 18.000 εργασιών και σχεδόν 1.000 θέσεων εργασίας, η εταιρεία εκτιμά πλέον ότι το 93% των θέσεων εργασίας ενδέχεται να επηρεαστεί από την τεχνολογία AI.
Η αρχική πρόβλεψη της Cognizant, η οποία βασίστηκε σε δεδομένα του Υπουργείου Εργασίας των ΗΠΑ, έκανε λόγο για σημαντικό αντίκτυπο. Ωστόσο, η νέα αναθεώρηση αποκαλύπτει ότι ο κίνδυνος έχει αυξηθεί δραματικά. Συγκεκριμένα, το 30% των θέσεων εργασίας αντιμετωπίζει πλέον υπαρξιακή απειλή από την AI, ποσοστό αυξημένο κατά 15 ποσοστιαίες μονάδες σε σχέση με την αρχική αξιολόγηση. Συνολικά, η έκθεση εκτιμά ότι οι διαταραχές που θα προκληθούν από την AI θα οδηγήσουν στη μετατόπιση περίπου 4,5 τρισεκατομμυρίων δολαρίων σε εργασία από ανθρώπους σε μηχανές.
«Υποτιμήσαμε τον αντίκτυπο της τεχνολογίας», αναφέρεται στην έκθεση. «Αυτό που προβλέπαμε ότι θα ξεδιπλωνόταν μέχρι το 2032, συμβαίνει τώρα μπροστά στα μάτια μας».
Ένας αυξανόμενος αριθμός ηγετών επιχειρήσεων και αναλυτών κρούει τον κώδωνα του κινδύνου για την επερχόμενη απειλή που θέτει η AI στο εργατικό δυναμικό, ιδίως σε θέσεις γραφείου. Αυτές οι προβλέψεις γίνονται σταδιακά πραγματικότητα, καθώς εταιρείες, κυρίως τεχνολογικοί κολοσσοί, έχουν αρχίσει να μειώνουν σημαντικά το προσωπικό τους, αποδίδοντας τις απολύσεις στην AI. Η Block του Jack Dorsey μείωσε σχεδόν το ήμισυ του εργατικού της δυναμικού χάρη στην αυτοματοποίηση μέσω AI. Η αυστραλο-αμερικανική τεχνολογική εταιρεία Atlassian μείωσε το 10% του προσωπικού της για να χρηματοδοτήσει επενδύσεις σε AI. Και τώρα, η Meta φέρεται να σχεδιάζει τη μείωση του 20% του εργατικού της δυναμικού, περίπου 79.000 ατόμων, κάτι που ο αναλυτής τεχνολογίας Mark Shmulik προειδοποίησε ότι θα μπορούσε να οδηγήσει σε «μια καταιγίδα βιαστικών αλλαγών, ημιτελών στρατηγικών και αντιδραστικών αναδιαρθρώσεων σε ολόκληρο το οικοσύστημα» καθώς οι εταιρείες αγωνίζονται να παραμείνουν ανταγωνιστικές στην εποχή της AI.
«Σήμερα – έξι χρόνια νωρίτερα από το αναμενόμενο – το 93% των θέσεων εργασίας θα μπορούσε να επηρεαστεί με κάποιον τρόπο από την AI», σημειώνει η έκθεση. «Η τεχνολογία, εν ολίγοις, επηρεάζει περισσότερες θέσεις εργασίας, ταχύτερα και σε μεγαλύτερο βαθμό από ό,τι είχαμε προβλέψει».
Πέρα από την εργασία γραφείου: χειρωνακτική εργασία και υγειονομική περίθαλψη βλέπουν τα πρώτα σημάδια διαταραχής.
Η έκθεση κατέληξε στο συμπέρασμα ότι η τρέχουσα δυνατότητα διαταραχής από την AI επεκτείνεται πέρα από τον επαγγελματικό κόσμο. Η τεχνολογία έχει αρχίσει να εισχωρεί στον, κάποτε θεωρούμενο ασφαλή, τομέα των χειρωνακτικών εργασιών. Στις κατασκευές, για παράδειγμα, η τεχνολογία μπορεί πλέον να βοηθήσει στην ερμηνεία σχεδίων. Και στις μεταφορές, μπορεί να επιθεωρεί εμπορεύματα ή να εκτελεί ελέγχους ασφαλείας.
«Εργασίες που κάποτε θεωρούνταν αποκλειστικά χειρωνακτικές, στην πραγματικότητα περιέχουν ενσωματωμένα γνωστικά στοιχεία που η AI μπορεί να ενισχύσει», αναφέρεται στην έκθεση. «Όταν αυτές οι βελτιώσεις συμβαίνουν σε κάθε βάρδια και σε κάθε χώρο, τα κέρδη γίνονται μετασχηματιστικά».
Στην υγειονομική περίθαλψη, επίσης, η AI παρουσιάζει ήδη σημάδια διαταραχής, μεταβαίνοντας από την υποβοήθηση σε μικρές εργασίες στην αυτοματοποίηση σύνθετων. Η μελέτη διαπίστωσε ότι η τεχνολογία έχει βελτιώσει την ακρίβεια των διαγνώσεων και τη φροντίδα των ασθενών.
Η AI έχει ακόμα πολύ δρόμο να διανύσει πριν καθιερωθεί ένα εργατικό δυναμικό που θα είναι πλειοψηφικά μηχανές και μειοψηφικά άνθρωποι, σύμφωνα με τον Matt Sigelman, πρόεδρο του Burning Glass Institute, ενός think tank που αναλύει την αγορά εργασίας. «Ορισμένες από αυτές τις διαταραχές θα χρειαστούν πολύ περισσότερο χρόνο για να ξεδιπλωθούν από ό,τι πιστεύουμε», δήλωσε ο Sigelman στο Fortune. «Ο χρονικός ορίζοντας της διαταραχής θα είναι μεγαλύτερος, η φύση των επιπτώσεων μπορεί να είναι πιο διακριτική».
Η μελέτη διαπίστωσε ότι ενώ η πλειονότητα των σημερινών εργασιών μπορεί να υποβοηθηθεί με κάποιον τρόπο από την AI, μόνο το 10% είναι πλήρως αυτοματοποιήσιμο. Και ενώ οι ερευνητές υπολόγισαν μια μέση έκθεση 39% ανά κλάδο, αρκετοί τομείς με μεγάλο εργατικό δυναμικό, συμπεριλαμβανομένων των μεταφορών και των κατασκευών, απέχουν ακόμη πολύ από το να αντιμετωπίσουν σημαντική έκθεση στην AI.
Ωστόσο, ο Sigelman προσθέτει ότι, ενώ ο χρονικός ορίζοντας μπορεί να διαφέρει από τις προβλέψεις της Cognizant, ο συνολικός αντίκτυπος στο εργατικό δυναμικό θα μπορούσε να είναι εξίσου σημαντικός. Επισήμανε ότι η AI θα επιφέρει απαιτήσεις για ένα εντελώς διαφορετικό σύνολο δεξιοτήτων, το οποίο μπορεί να διαταράξει ακόμη και ορισμένους από τους πιο εδραιωμένους επαγγελματίες, απαιτώντας ενδεχομένως σημαντική επανεκπαίδευση και αναβάθμιση δεξιοτήτων.
«Άνθρωποι που βρίσκονται σε μια δουλειά για δεκαετίες ενδέχεται να μην πληρούν πλέον τις προϋποθέσεις για τη δουλειά που έχει καθορίσει την καριέρα τους.»
