Οι Ηνωμένες Πολιτείες έφτασαν σε ένα νέο, ζοφερό ορόσημο, καθώς το ακαθάριστο εθνικό χρέος ξεπέρασε την Τρίτη τα 39 τρισεκατομμύρια δολάρια. Αυτό το γεγονός, σύμφωνα με τον εποπτικό φορέα Committee for a Responsible Federal Budget (CRFB), αποτελεί απόδειξη δεκαετιών δημοσιονομικής ανευθυνότητας από αμφότερα τα μεγάλα κόμματα, χωρίς να διαφαίνονται σημάδια αλλαγής πορείας.
«Η υπέρβαση των 39 τρισεκατομμυρίων δολαρίων σε ακαθάριστο χρέος είναι ένα ντροπιαστικό ορόσημο που και τα δύο κόμματα έχουν συμβάλει στη δημιουργία του εδώ και δεκαετίες, και κανένα δεν δείχνει ιδιαίτερο ενδιαφέρον να το αντιμετωπίσει πριν φτάσουμε τα 40 τρισεκατομμύρια», δήλωσε η Maya MacGuineas, πρόεδρος του CRFB.
Το ποσό, το οποίο επιβεβαιώθηκε από το Υπουργείο Οικονομικών των ΗΠΑ, σηματοδοτεί μια ταχεία κλιμάκωση της δημοσιονομικής ολίσθησης της χώρας. Μόλις τον Οκτώβριο του προηγούμενου έτους, το χρέος ανερχόταν στα 38 τρισεκατομμύρια δολάρια, γεγονός που σημαίνει ότι η Ουάσινγκτον πρόσθεσε ένα ολόκληρο τρισ. δολάρια σε ακαθάριστο χρέος σε λιγότερο από έξι μήνες. Παράλληλα, το χρέος που κατέχει το κοινό, η μέτρηση που παρακολουθούν στενότερα οι οικονομολόγοι, έχει ξεπεράσει για πρώτη φορά τα 31 τρισεκατομμύρια δολάρια.
Οι αριθμοί αυτοί απεικονίζουν μια κυβέρνηση που ζει πολύ πέρα από τις δυνατότητές της. Τα ετήσια ελλείμματα πλησιάζουν τα 2 τρισεκατομμύρια δολάρια, και τα ελλείμματα ως ποσοστό της οικονομίας τρέχουν περίπου στο διπλάσιο του στόχου του 3% του ΑΕΠ, τον οποίο οικονομολόγοι και δικομματικοί πολιτικοί έχουν από καιρό αναγνωρίσει ως βιώσιμο σημείο αναφοράς.
«Ανεξάρτητα από το κριτήριο που επιλέγει κανείς για να εξετάσει τη δημοσιονομική μας τροχιά, είναι σαφές ότι κινούμαστε προς τη λάθος κατεύθυνση», τόνισε η MacGuineas.
Το ορόσημο αυτό συμπίπτει με μια ταραγμένη περίοδο για την αμερικανική οικονομία. Η σύγκρουση με το Ιράν έχει προκαλέσει απότομη αύξηση των τιμών του πετρελαίου, και ορισμένοι νομοθέτες έχουν προτείνει παύση στον φόρο καυσίμων ως απάντηση – μια κίνηση που οι αναλυτές του CRFB εκτιμούν ότι θα κοστίσει δισεκατομμύρια δολάρια μηνιαίως και θα διευρύνει περαιτέρω το έλλειμμα. Εν τω μεταξύ, το CRFB προειδοποίησε πρόσφατα ότι μονομερείς εκτελεστικές φορολογικές μειώσεις που εξετάζονται θα μπορούσαν να προσθέσουν εκατοντάδες δισεκατομμύρια στο χρέος.
Η MacGuineas υποστήριξε ότι οι συνέπειες της δημοσιονομικής απόκλισης της χώρας γίνονται ήδη αισθητές και θα επιδεινωθούν. «Το υψηλότερο χρέος επιδεινώνει τις πληθωριστικές πιέσεις, περιορίζει τις επενδύσεις στην οικονομία μας, επιτρέπει στο κόστος των τόκων να κυριαρχεί στις αμυντικές μας δαπάνες, μας αφήνει ευάλωτους σε εκτάσεις και γεωπολιτικές αναταραχές, και θα μπορούσε ακόμη και να προκαλέσει μια δημοσιονομική κρίση», δήλωσε.
Η επικεφαλής του CRFB επισήμανε επίσης τον κίνδυνο της αγοράς ως έναν υποτιμημένο κίνδυνο. «Οι αγορές παρακολουθούν στενά την δημοσιονομική μας κατάσταση, και κάθε φορά που φτάνουμε σε ένα νέο ορόσημο, κινδυνεύουμε να τις τρομάξουμε», προειδοποίησε η MacGuineas. Αυτή η ανησυχία είναι ιδιαίτερα έντονη δεδομένης της γεωπολιτικής αβεβαιότητας που ήδη επιβαρύνει το επενδυτικό κλίμα.
Έχουν προταθεί δικομματικές λύσεις, αλλά δεν έχουν ακόμη κερδίσει έδαφος. Ο νόμος Fiscal Contingency Preparedness Act, που εισήχθη από τους βουλευτές Ben Cline (R-VA) και Jared Golden (D-ME), έχει κερδίσει κάποια δυναμική στη Βουλή, αν και δεν έχει προχωρήσει προς ψήφιση. Ο πρώην γερουσιαστής Mark Udall, Δημοκρατικός από το Κολοράντο, και ο πρώην βουλευτής Bob Beauprez, Ρεπουμπλικανός από το Κολοράντο, έχουν ζητήσει ξεχωριστά δράση για τη φερεγγυότητα της Κοινωνικής Ασφάλισης – έναν από τους βασικούς οδηγούς του μακροπρόθεσμου χρέους.
Η MacGuineas παρουσίασε μια λίστα με συγκεκριμένα βήματα που, σύμφωνα με την ίδια, πρέπει να ακολουθήσει η Ουάσινγκτον: δέσμευση για μηδενικό νέο δανεισμό, υιοθέτηση ενός κανόνα Super PAYGO που απαιτεί νέα κόστη να πληρώνονται διπλά, δημιουργία μιας δημοσιονομικής επιτροπής για τη διαμεσολάβηση μιας δικομματικής συμφωνίας για το χρέος, και ενίσχυση των υποχρηματοδοτούμενων ταμείων εμπιστοσύνης της χώρας. Κάλεσε επίσης για ένα σχέδιο έκτακτης ανάγκης “Break Glass” που θα τεθεί σε εφαρμογή σε περίπτωση που χτυπήσει μια χρηματοοικονομική κρίση πριν δράσουν οι νομοθέτες, όπως έχει συστήσει πρόσφατα το CRFB.
Προς το παρόν, τα 40 τρισεκατομμύρια δολάρια –κάτι που κάποτε θεωρούνταν αδιανόητο– πλησιάζουν. Με τον τρέχοντα ρυθμό δανεισμού, ο χρόνος που απομένει μπορεί να μην είναι πολύς.
