Η διευθύντρια της Εθνικής Υπηρεσίας Πληροφοριών των ΗΠΑ, Τούλσι Γκάμπαρντ, δήλωσε ότι η κοινότητα των αμερικανικών πληροφοριών εκτιμά πως το Ιράν δεν ανακατασκεύαζε τις πυρηνικές του δυνατότητες μετά τις επιθέσεις ΗΠΑ και Ισραήλ πέρυσι. Η αποκάλυψη αυτή, την Τετάρτη, φαίνεται να υπονομεύει μία από τις βασικές δικαιολογίες που είχε δώσει ο πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ για την έναρξη του τελευταίου πολέμου κατά του Ιράν.
Ο Τραμπ και οι ανώτεροι αξιωματούχοι του έχουν επικαλεστεί επανειλημμένα τις πυρηνικές φιλοδοξίες του Ιράν ως έναν από τους κύριους λόγους για την εγκατάλειψη των συνεχιζόμενων διπλωματικών συνομιλιών υπέρ της στρατιωτικής δράσης. «Ως αποτέλεσμα της Επιχείρησης Midnight Hammer», δήλωσε η Γκάμπαρντ σε γραπτή κατάθεση στην επιτροπή πληροφοριών της Γερουσίας, αναφερόμενη στις αμερικανικές επιθέσεις στις πυρηνικές εγκαταστάσεις του Ιράν τον Ιούνιο του 2025, «το πυρηνικό πρόγραμμα εμπλουτισμού του Ιράν καταστράφηκε ολοσχερώς». «Δεν υπήρξαν προσπάθειες από τότε για την ανακατασκευή της δυνατότητας εμπλουτισμού τους», πρόσθεσε η Γκάμπαρντ στην γραπτή κατάθεση.
Αξίζει να σημειωθεί ότι η Γκάμπαρντ δεν διάβασε αυτό το μέρος της κατάθεσής της, το οποίο παραδόθηκε στα μέλη της επιτροπής, κατά τη διάρκεια της δημόσια τηλεοπτικής προφορικής της κατάθεσης. Όταν ρωτήθηκε για την παράλειψή του, η Γκάμπαρντ απάντησε απλώς ότι δεν είχε αρκετό χρόνο. Δεν διέψευσε την εκτίμηση. «Επιλέξατε να παραλείψετε τα μέρη που αντικρούουν τον Τραμπ», απάντησε ο γερουσιαστής Μαρκ Γουόρνερ, Δημοκρατικός.
Ο Τραμπ έχει δηλώσει επανειλημμένα ότι οι επιθέσεις του Ιουνίου 2025, οι οποίες έγιναν στο τέλος ενός 12ήμερου πολέμου μεταξύ Ισραήλ και Ιράν, είχαν «καταστρέψει» την πυρηνική ικανότητα του Ιράν, ενώ παράλληλα προειδοποιούσε ότι οι φερόμενες πυρηνικές φιλοδοξίες του Ιράν αποτελούσαν άμεση απειλή για τις ΗΠΑ. Η Τεχεράνη αρνείται εδώ και χρόνια ότι επιδιώκει πυρηνικό όπλο. Παρατηρητές πυρηνικών και όπλων έχουν διατηρήσει ότι ακόμη και αν η Τεχεράνη επεδίωκε πυρηνικό όπλο, δεν αποτελούσε απειλή βραχυπρόθεσμα ή μεσοπρόθεσμα.
Ο υπουργός Εξωτερικών του Ομάν, ο οποίος είχε μεσολαβήσει στους τελευταίους έμμεσους πυρηνικούς διαλόγους ΗΠΑ-Ιράν πριν από τον πόλεμο, έχει διαψεύσει τους ισχυρισμούς αξιωματούχων του Τραμπ ότι οι πιο πρόσφατες διαπραγματεύσεις δεν απέφεραν κανένα αποτέλεσμα. Η εφημερίδα The Guardian ανέφερε επίσης αυτή την εβδομάδα ότι ο σύμβουλος εθνικής ασφάλειας του Ηνωμένου Βασιλείου, Τζόναθαν Πάουελ, είχε παραστεί στην τελική συνεδρίαση των συνομιλιών και εκτίμησε ότι η ιρανική θέση δεν δικαιολογούσε άμεση βιασύνη σε πόλεμο, επικαλούμενος πηγές που γνωρίζουν την κατάσταση.
Η κυβέρνηση δεν έχει καταλήξει σε μία ενιαία δικαιολογία για την έναρξη του πολέμου, αναφέροντας επίσης τις βαλλιστικές ικανότητες του Ιράν, την πιθανή απειλή του για το Ισραήλ και τις αμερικανικές δυνάμεις στη Μέση Ανατολή, καθώς και το σύνολο των ενεργειών της ιρανικής κυβέρνησης από την Ισλαμική Επανάσταση του 1979. Η έννοια της «άμεσης απειλής» είναι σημαντική για τον προσδιορισμό της νομιμότητας της απόφασης του Τραμπ να χτυπήσει μια κυρίαρχη χώρα σύμφωνα με το διεθνές δίκαιο. Είναι επίσης σημαντική για το εσωτερικό δίκαιο των ΗΠΑ, βάσει του οποίου οι πρόεδροι μπορούν να αναπτύξουν τον στρατό μόνο σε περιπτώσεις άμεσης αυτοάμυνας. Μόνο το Κογκρέσο μπορεί να κηρύξει επίσημα πόλεμο ή να εξουσιοδοτήσει εκτεταμένες στρατιωτικές εκστρατείες.
Η ιρανική κυβέρνηση «άθικτη αλλά σε μεγάλο βαθμό υποβαθμισμένη»
Ο Λευκός Οίκος δήλωσε νωρίτερα αυτή την εβδομάδα ότι η ικανότητα βαλλιστικών πυραύλων του Ιράν είχε «λειτουργικά καταστραφεί», με το ιρανικό ναυτικό «να έχει ουσιαστικά καταστραφεί» και τις ΗΠΑ και το Ισραήλ να κυριαρχούν στον εναέριο χώρο της χώρας. Εμπειρογνώμονες έχουν εκτιμήσει ότι το Ιράν εξακολουθεί να διατηρεί την στρατιωτική ικανότητα να προκαλέσει σημαντικές ζημιές στην περιοχή, και συνέχισε να ασκεί την στρατιωτική του επιρροή στο Στενό του Ορμούζ.
Εν τω μεταξύ, η Γκάμπαρντ προσέφερε μια πιο συγκρατημένη εκτίμηση από τον Λευκό Οίκο, λέγοντας ότι παρά τους θανάτους του ανώτατου ηγέτη του Ιράν Αγιατολάχ Αλί Χαμενέι, ανώτατων στρατιωτικών αξιωματούχων, και πιο πρόσφατα του επικεφαλής του Ανωτάτου Συμβουλίου Εθνικής Ασφάλειας, Αλί Λαριτζανί, και του υπουργού Πληροφοριών, Εσμαίλ Χατίμπ, «το καθεστώς στο Ιράν φαίνεται να είναι άθικτο αλλά σε μεγάλο βαθμό υποβαθμισμένο από την Επιχείρηση Epic Fury». «Ακόμα και έτσι, το Ιράν και οι πληρεξούσιοί του παραμένουν ικανοί και συνεχίζουν να επιτίθενται στα συμφέροντα των ΗΠΑ και των συμμάχων τους στη Μέση Ανατολή. Εάν επιβιώσει ένα εχθρικό καθεστώς, θα επιδιώξει να ξεκινήσει μια προσπάθεια πολλών ετών για να ξαναχτίσει τους πυραύλους και τα UAV [μη επανδρωμένα αεροσκάφη] του», είπε.
Η Γκάμπαρντ κατέταξε επίσης το Ιράν, μαζί με τη Ρωσία, την Κίνα, τη Βόρεια Κορέα και το Πακιστάν, μεταξύ των χωρών που «ερευνούν και αναπτύσσουν μια σειρά από νέας τεχνολογίας, προηγμένα ή παραδοσιακά συστήματα εκτόξευσης πυραύλων, με πυρηνικές και συμβατικές κεφαλές, που φέρνουν την πατρίδα μας εντός εμβέλειας». Η Ένωση για τον Έλεγχο των Όπλων, με έδρα την Ουάσινγκτον, δήλωσε ότι οι πληροφορίες των ΗΠΑ από το 2025 ανέφεραν ότι μπορεί να χρειαστούν στο Ιράν μέχρι το 2035 ή και περισσότερο για να αναπτύξουν έναν πύραυλο ικανό να πλήξει τις ΗΠΑ, εάν όντως επεδίωκε κάτι τέτοιο.
Υψηλού προφίλ παραίτηση
Η Γκάμπαρντ μίλησε μια μέρα αφότου ένας ανώτερος αξιωματούχος της υπηρεσίας της, ο Τζο Κεντ, διευθυντής του Εθνικού Κέντρου Αντιτρομοκρατίας των ΗΠΑ, παραιτήθηκε σε ένδειξη αντίθεσης στον πόλεμο του Τραμπ κατά του Ιράν. Στην παραίτησή του, ο Κεντ δήλωσε ότι το Ιράν «δεν αποτελούσε άμεση απειλή» για τις ΗΠΑ και ότι η απόφαση του Τραμπ να εισέλθει στον πόλεμο ήταν αντίθετη με τις υποσχέσεις του «America First». Ο Κεντ είναι το πρώτο υψηλού προφίλ μέλος της κυβέρνησης Τραμπ που παραιτείται σε απάντηση του πολέμου.
Η ίδια η Γκάμπαρντ ήταν στο παρελθόν ένθερμη αντίπαλος της αόριστης στρατιωτικής δέσμευσης στη Μέση Ανατολή και του πολέμου με το Ιράν. Ως πρώην μέλος της Βουλής των Αντιπροσώπων των ΗΠΑ από τη Χαβάη, έφυγε από το Δημοκρατικό Κόμμα και υποστήριξε τον Τραμπ, εν μέρει, λόγω των αντιπολεμικών του υποσχέσεων. Ωστόσο, σε ανάρτησή της στο X την Τρίτη, η Γκάμπαρντ υπερασπίστηκε την απόφαση του Τραμπ να πάει στον πόλεμο. «Ως αρχιστράτηγός μας, είναι υπεύθυνος για τον καθορισμό του τι είναι και τι δεν είναι άμεση απειλή, και για το αν θα λάβει μέτρα που κρίνει απαραίτητα για την προστασία της ασφάλειας των στρατευμάτων μας, του αμερικανικού λαού και της χώρας μας», είπε.
Η Γκάμπαρντ δήλωσε ότι ο ρόλος της υπηρεσίας της ήταν να διοχετεύει αμερικανικές πληροφορίες στον Τραμπ. «Αφού εξέτασε προσεκτικά όλες τις πληροφορίες που είχε στη διάθεσή του, ο Πρόεδρος Τραμπ κατέληξε στο συμπέρασμα ότι το τρομοκρατικό ισλαμιστικό καθεστώς στο Ιράν αποτελούσε άμεση απειλή και έλαβε μέτρα βάσει αυτού του συμπεράσματος», δήλωσε.
