Ο πρόεδρος των Ηνωμένων Πολιτειών, Donald Trump, εξετάζει την καθυστέρηση μιας κρίσιμης συνάντησης με τον Κινέζο πρόεδρο Xi Jinping «κατά ένα μήνα περίπου», καθώς προσπαθεί να διαχειριστεί την κλιμακούμενη σύγκρουση με το Ιράν. Η συνάντηση, που αρχικά είχε προγραμματιστεί για τις 31 Μαρτίου έως 2 Απριλίου, είχε ως στόχο να συνεχίσει τον διάλογο των δύο ηγετών, ο οποίος είχε ξεκινήσει τον περασμένο Οκτώβριο στη Νότια Κορέα.
Τη Δευτέρα, ο Trump διέψευσε κατηγορηματικά δημοσιεύματα που ήθελαν να εξετάζει την αναβολή της επίσκεψής του με σκοπό την πίεση προς την Κίνα να παρέμβει στο Στενό του Ορμούζ, μια ζωτικής σημασίας στρατηγική υδάτινη οδό που έχει κλείσει από το Ιράν. «Ανυπομονώ να συναντηθώ με τον [Xi]», δήλωσε ο Trump στους δημοσιογράφους στον Λευκό Οίκο στις 16 Μαρτίου. «[Αλλά] είναι απλό, έχουμε έναν πόλεμο σε εξέλιξη, και πιστεύω ότι είναι σημαντικό να βρίσκομαι εδώ».
Ωστόσο, μια αναβολή της συνάντησης σημαίνει ότι ο Trump και ο Xi θα πρέπει να περιμένουν για να συζητήσουν μια σειρά από παράγοντες που επιβαρύνουν τις σχέσεις ΗΠΑ-Κίνας, όπως οι συνεχιζόμενοι εξαγωγικοί έλεγχοι της Κίνας σε κρίσιμα ορυκτά, οι εξαγωγικοί έλεγχοι των ΗΠΑ σε ημιαγωγούς, και οι απαιτήσεις των ΗΠΑ για αυξημένες αγορές γεωργικών προϊόντων από την Κίνα.
Αναλυτές εκτιμούν ότι η απόφαση του Αμερικανού προέδρου οφείλεται κυρίως στη σύγκρουση με το Ιράν – και στην ανάγκη διαχείρισης μιας ταχέως κλιμακούμενης κρίσης και των επιπτώσεων στις αγορές ενέργειας – αντί για μια προσπάθεια πίεσης προς την Κίνα.
«Η καθυστέρηση του Trump φαίνεται να οφείλεται γνήσια στη διαχείριση του πολέμου στο Ιράν», υποστηρίζει ο Kyle Chan, μέλος του Brookings Institution, ενός αμερικανικού think tank. «Ο πόλεμος στο Ιράν έχει κλιμακωθεί δραματικά, και θα είχε νόημα ο αρχηγός των ενόπλων δυνάμεων των ΗΠΑ να του αφιερώσει την πλήρη προσοχή του».
Ο Kevin Chen, συνεργάτης ερευνητής στο Nanyang Technological University (NTU) της Σιγκαπούρης, επίσης πιστεύει ότι η προτεινόμενη αναβολή δεν οφείλεται στην απροθυμία της Κίνας να βοηθήσει τις ΗΠΑ να ξεμπλοκάρουν το Στενό του Ορμούζ, ιδίως δεδομένου ότι ο Υπουργός Οικονομικών των ΗΠΑ Scott Bessent και ο Κινέζος Αντιπρόεδρος He Lifeng «είχαν μια πολύ παραγωγική συνάντηση στο Παρίσι».
Κατά τη διάρκεια της συνάντησης, η Κίνα εξέφρασε την προθυμία της να αγοράσει περισσότερα γεωργικά προϊόντα από τις ΗΠΑ, όπως ανέφερε το Reuters, επικαλούμενο ανώνυμες πηγές. Αμερικανοί αξιωματούχοι δήλωσαν επίσης ότι υπήρξαν συζητήσεις για τη δημιουργία νέων μηχανισμών, όπως ένα «Εμπορικό Επιμελητήριο» ΗΠΑ-Κίνας, για τη διαχείριση της οικονομικής σχέσης μεταξύ των δύο χωρών.
Μια αλλαγή στις προτεραιότητες
Ορισμένοι αξιωματούχοι του Trump είχαν προτείνει την αποχώρηση από ορισμένες διπλωματικές πρωτοβουλίες των ΗΠΑ, όπως η υποστήριξη προς την Ουκρανία, προκειμένου να αφιερωθούν περισσότεροι πόροι και προσοχή στην αντιμετώπιση της Κίνας.
Ωστόσο, τώρα αναλυτές λένε ότι η κίνηση του Trump υποδεικνύει ότι ο πόλεμος στο Ιράν – και ο επακόλουθος αποκλεισμός των εξαγωγών πετρελαίου και LNG από τον Κόλπο – έχει επισκιάσει τις άλλες γεωπολιτικές προτεραιότητες των ΗΠΑ.
«Η κίνηση του Προέδρου Trump να καθυστερήσει την σύνοδο κορυφής στα τέλη Μαρτίου με τον Xi αντανακλά μια αλλαγή προτεραιότητας προς την συνεχιζόμενη στρατιωτική εκστρατεία στο Ιράν», δηλώνει ο Dylan Loh, ειδικός στις διεθνείς σχέσεις από το NTU.
Οι ΗΠΑ πιθανότατα έχουν ένα στενό χρονικό παράθυρο για να διαμορφώσουν τα γεγονότα στο Ιράν. «Οι επόμενες δύο έως τρεις εβδομάδες είναι πιθανότατα η πιο κρίσιμη περίοδος πριν σταθεροποιηθεί η κατάσταση στη Μέση Ανατολή», εξηγεί ο Khuong Minh Vu, καθηγητής δημόσιας πολιτικής από το Εθνικό Πανεπιστήμιο της Σιγκαπούρης, προσθέτοντας ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες και το Ισραήλ θα προσπαθήσουν να αποδυναμώσουν τις στρατηγικές ικανότητες του Ιράν που σχετίζονται με πυρηνικά όπλα και πυραυλικά συστήματα.
Ο Vu προσθέτει ότι ο Trump μπορεί επίσης να θέλει να επιλυθεί η σύγκρουση στο Ιράν πριν από τις διαπραγματεύσεις του με την Κίνα, ώστε να ενισχύσει τη διαπραγματευτική του θέση, ειδικά αν ο Trump καταφέρει να πιέσει επιτυχώς το Ιράν να αποδεχθεί μια διαπραγματευτική συμφωνία.
Η Κίνα δεν έχει ακόμη σχολιάσει την πρόταση του Trump. Ωστόσο, το Πεκίνο μπορεί να είναι ικανοποιημένο με μια καθυστέρηση, καθώς αρχικά είχε ζητήσει μεταγενέστερη ημερομηνία συνάντησης, ώστε οι αξιωματούχοι να έχουν περισσότερο χρόνο για προετοιμασία.
«Δεν νομίζω ότι οι επιπτώσεις θα είναι μεγάλες», λέει ο Loh, από το NTU. «Η Κίνα θα είναι υπομονετική».
