Κρυμμένο κάτω από τις αλμυρές σπηλιές και τα δάση μαγγροβίων του νησιού Qeshm, στην περιοχή του Στενού του Ορμούζ, αποκαλύπτεται μια νέα πραγματικότητα. Ενώ στο παρελθόν προσελκύει τουρίστες για τις γεωλογικές του ομορφιές, σήμερα το Qeshm μετατρέπεται σε ένα στρατηγικό προπύργιο, την “υπόγεια πυραυλική του πόλη”, στο πλαίσιο του πολέμου Ηνωμένων Πολιτειών-Ισραήλ εναντίον του Ιράν. Η μεγαλύτερη νησίδα του Περσικού Κόλπου, με έκταση περίπου 1.445 τετραγωνικά χιλιόμετρα, έχει γίνει ο άμεσος στόχος και το κλειδί για την κυριαρχία στο Στενό του Ορμούζ.
Οι 148.000 κάτοικοί του, κυρίως Σουνίτες μουσουλμάνοι, ζουν πλέον στο επίκεντρο των σύγχρονων στρατιωτικών εντάσεων. Μια εβδομάδα μετά την έναρξη του πολέμου, οι αμερικανικές αεροπορικές επιδρομές έπληξαν κρίσιμη μονάδα αφαλάτωσης, διακόπτοντας την παροχή νερού σε 30 γύρω χωριά. Ως απάντηση, το Ισλαμικό Επαναστατικό Σώμα της Φρουράς (IRGC) εξαπέλυσε επιθέσεις κατά αμερικανικών δυνάμεων στο Μπαχρέιν, υποστηρίζοντας ότι το πλήγμα στο Qeshm προήλθε από γειτονικό κράτος του Κόλπου.
Το νησί, που από το 1989 λειτουργεί ως Ζώνη Ελεύθερου Εμπορίου-Βιομηχανίας, είναι πλέον γνωστό ως το “αβύθιστο αεροπλανοφόρο” του Ιράν. Η στρατηγική του θέση, 22 χιλιόμετρα νότια του λιμανιού Bandar Abbas, του επιτρέπει να ελέγχει πλήρως το Στενό του Ορμούζ. Αναλυτές εκτιμούν ότι οι υπόγειες εγκαταστάσεις φιλοξενούν “εκρηκτικές ιρανικές δυνατότητες”, σχεδιασμένες να κλείσουν ή να ελέγξουν τη ναυσιπλοΐα. Πράγματι, η κίνηση των πλοίων στο στενό έχει ουσιαστικά διακοπεί, ενώ μόνο ένας περιορισμένος αριθμός πλοίων με ζωτικής σημασίας πετρέλαιο και αέριο επιτρέπεται να διέλθει, καθώς οι χώρες προσπαθούν να διαπραγματευτούν συμφωνίες και οι ΗΠΑ υπό τον πρόεδρο Donald Trump επιδιώκουν να δημιουργήσουν ναυτική συνοδεία.
Η ιστορία του Qeshm είναι πλούσια και πολυτάραχη. Γνωστό στην αραβική γλώσσα ως Jazira-al-Ṭawila (το Μακρύ Νησί), πέρασε από την κυριαρχία διαφόρων αυτοκρατοριών. Αναφέρεται από τον Έλληνα εξερευνητή Nearchus ως Oaracta, με τον θρύλο του τάφου του Erythras. Τον 14ο αιώνα, οι ηγεμόνες του Hormuz μετέφεραν την πρωτεύουσά τους εκεί για να ξεφύγουν από τις επιθέσεις των Τατάρων. Για αιώνες, υπήρξε ο “βαρελότοπος” της περιοχής, παρέχοντας πόσιμο νερό. Η πλούσια ιστορία του περιλαμβάνει την κατάληψη από τους Πορτογάλους, οι οποίοι έχτισαν ένα φρούριο το 1621, και την επακόλουθη απέλασή τους από μια κοινή περσική και αγγλική δύναμη. Στον 19ο αιώνα, οι Βρετανοί εγκατέστησαν ναυτική βάση, η οποία παρέμεινε ενεργή έως το 1863.
Πέρα από τη στρατιωτική του σημασία, το Qeshm παραμένει ένα από τα πιο οικολογικά ποικιλόμορφα μέρη της Μέσης Ανατολής. Φιλοξενεί το Δάσος των Μαγκροβίων Hara, σημαντικό βιότοπο για μεταναστευτικά πτηνά, και το Qeshm Geopark, αναγνωρισμένο από την UNESCO. Το νησί διαθέτει επίσης το “Valley of Stars”, ένα δίκτυο φαραγγιών που πιστεύεται ότι δημιουργήθηκε από πτώση αστεριού, την άλατη σπηλιά Namakdan, μία από τις μακρύτερες στον κόσμο, και το φαράγγι Chahkooh, με τους κάθετους βράχους του να δημιουργούν μια φυσική “καθεδρική” αίθουσα.
