Οι αμερικανικές δυνάμεις πραγματοποίησαν πλήγματα σε στρατιωτικές εγκαταστάσεις στο νησί Kharg, ανοιχτά των ακτών του Ιράν, με τον πρόεδρο των ΗΠΑ Donald Trump να προειδοποιεί ότι και ένας σημαντικός πετρελαϊκός τερματικός σταθμός θα μπορούσε να δεχτεί επίθεση εάν η Τεχεράνη συνεχίσει να παρεμποδίζει τα Στενά του Ορμούζ. Ως απάντηση, οι ιρανικές αρχές υποσχέθηκαν να στοχεύσουν πετρελαϊκές υποδομές που συνδέονται με τις ΗΠΑ στον Περσικό Κόλπο, εάν συμβεί κάτι τέτοιο.
Το μικρό αυτό νησί, υπεύθυνο για την επεξεργασία περίπου του 90% των εξαγωγών αργού πετρελαίου του Ιράν, παρέμεινε ανεπηρέαστο κατά τις δύο πρώτες εβδομάδες του πολέμου που κήρυξαν οι ΗΠΑ και το Ισραήλ εναντίον της χώρας, ο οποίος οδήγησε σε παγκόσμια αύξηση των τιμών του πετρελαίου. Την Παρασκευή, ο Trump ανακοίνωσε ότι οι ΗΠΑ έχουν “ολοκληρωτικά συντρίψει κάθε στρατιωτικό στόχο στο κόσμημα του Ιράν, το νησί Kharg”. Ο πρόεδρος ισχυρίστηκε ότι επέλεξε να μην στοχεύσει τις πετρελαϊκές υποδομές αυτή τη φορά, αλλά προειδοποίησε ότι “εάν το Ιράν, ή οποιοδήποτε άλλο μέρος, κάνει οτιδήποτε για να εμποδίσει την Ελεύθερη και Ασφαλή Διάβαση των Πλοίων μέσω των Στενών του Ορμούζ, θα επανεξετάσω άμεσα αυτή την απόφαση”.
Σύμφωνα με τον αμερικανικό στρατό, πλήχθηκαν περισσότεροι από 90 στόχοι στο νησί Kharg, συμπεριλαμβανομένων εγκαταστάσεων αποθήκευσης ναρκών, αποθηκών πυραύλων και άλλων στρατιωτικών θέσεων. Το ιρανικό κρατικό μέσο ενημέρωσης, ωστόσο, ανέφερε 15 εκρήξεις στο νησί, με τα πλήγματα να στοχεύουν συστήματα αεράμυνας, ναυτική βάση, πύργο ελέγχου αεροδρομίου και υπόστεγο ελικοπτέρων. Ο πετρελαϊκός τερματικός σταθμός, τόνισε, παραμένει ανεπηρέαστος. Το Σάββατο, ο Trump επανέλαβε την απειλή του, λέγοντας στο NBC News ότι “μπορεί να το χτυπήσουμε (το νησί Kharg) μερικές φορές ακόμη, απλά για τη διασκέδαση”.
Κλειδί για την οικονομία του Ιράν
Μια επίθεση στις πετρελαϊκές εγκαταστάσεις θα αντιπροσώπευε μια σημαντική κλιμάκωση. Παρά το μέγεθός του μόλις 20 τετραγωνικών χιλιομέτρων, το νησί Kharg διαδραματίζει ζωτικό ρόλο στην ιρανική οικονομία, διαχειριζόμενο σχεδόν όλες τις εξαγωγές αργού πετρελαίου της χώρας. Αυτά τα πλήγματα απειλούν να βαθύνουν την παγκόσμια ενεργειακή κρίση ακόμη περισσότερο, καθώς, σύμφωνα με το Reuters, το Ιράν προμηθεύει περίπου το 4,5% του παγκόσμιου πετρελαίου. Ο πετρελαϊκός τερματικός σταθμός βρίσκεται σε έναν κοραλλιογενή σχηματισμό, περίπου 25 χιλιόμετρα από την ακτή. Κατασκευάστηκε από την αμερικανική εταιρεία Amoco πριν από την Ισλαμική Επανάσταση του 1979, η οποία δημιούργησε ένα μεγάλο χάσμα μεταξύ των ΗΠΑ και του Ιράν. Η τοποθεσία επιλέχθηκε επειδή τα ρηχά νερά ανοιχτά των ακτών της χώρας καθιστούσαν προβληματική την είσοδο μεγάλων δεξαμενόπλοιων στα λιμάνια της ηπειρωτικής χώρας.
Αγωγοί μεταφέρουν αργό πετρέλαιο από τα κοιτάσματα σε όλο το Ιράν στο νησί Kharg, το οποίο συχνά αναφέρεται από το κοινό ως “το απαγορευμένο νησί” λόγω της αυστηρής ασφάλειας γύρω από αυτό. Δορυφορικές εικόνες έχουν δείξει τον τερματικό σταθμό στο νησί να λειτουργεί αδιάκοπα κατά τη διάρκεια της σύγκρουσης, καθώς το Ιράν συνεχίζει να πωλεί πετρέλαιο στην Κίνα, παρά το κλείσιμο των Στενών του Ορμούζ για πλοία από τις περισσότερες άλλες χώρες. Το Ιράν κάποτε εξήγαγε 1,5 εκατομμύριο βαρέλια ημερησίως. Ωστόσο, λόγω των κυρώσεων, οι παραδόσεις αυξήθηκαν πριν από την επίθεση ΗΠΑ-Ισραήλ. Άρχισε να εξάγει περισσότερα από 2 εκατομμύρια βαρέλια ημερησίως και μερικές φορές οι όγκοι έφτασαν τα 3,7 εκατομμύρια βαρέλια, σύμφωνα με στοιχεία από την Kpler trade analyst. Το νησί Kharg φιλοξενεί επίσης μια εγκατάσταση αποθήκευσης πετρελαίου με εκτιμώμενη χωρητικότητα 30 εκατομμύρια λίτρα, η οποία είναι αυτή τη στιγμή περίπου 60% γεμάτη, ανέφερε η Kpler.
Η Τεχεράνη προειδοποιεί για αντίποινα
Μετά την επίθεση της Παρασκευής, το Σώμα των Φρουρών της Ισλαμικής Επανάστασης (IRGC) ορκίστηκε να “βάλει φωτιά” στις πετρελαϊκές και αερίου υποδομές στον Κόλπο εάν δεχτούν πλήγματα ενεργειακές εγκαταστάσεις στο νησί Kharg. Το Σάββατο, ο Ιρανός υπουργός Εξωτερικών Abbas Araghchi δήλωσε στο MS Now ότι “οι ένοπλες δυνάμεις μας έχουν ήδη δηλώσει ότι θα αντεπιτεθούν εάν χτυπηθούν οι πετρελαϊκές και ενεργειακές μας υποδομές. Θα πλήξουν οποιαδήποτε ενεργειακή εγκατάσταση στην περιοχή που ανήκει ή είναι μερικώς ιδιοκτησία αμερικανικής εταιρείας”.
Είναι πιθανή μια αμερικανική χερσαία επιχείρηση;
Τα πλήγματα στο νησί Kharg είναι επίσης πιθανό να περιπλέξουν τα σχέδια του Trump να εγκαταστήσει μια φιλική κυβέρνηση στο Ιράν, ώστε να επωφεληθεί από τον πετρελαϊκό του τομέα, όπως κάνουν οι ΗΠΑ στην Καράκας από την απαγωγή του προέδρου της Βενεζουέλας Nicolas Maduro στις αρχές Ιανουαρίου. Φήμες έχουν αναδυθεί τις τελευταίες ημέρες ότι η Ουάσινγκτον ετοιμάζει μια χερσαία επιχείρηση για την κατάληψη ενεργειακών υποδομών στο νησί, τροφοδοτούμενες από την ανακοίνωση ότι μια μονάδα πεζοναυτών ταχείας αντίδρασης περίπου 2.500 στρατιωτών θα αναπτυχθεί στη Μέση Ανατολή. Ο Αμερικανός πρόεδρος δήλωσε στο Fox News ότι η παρουσία στρατευμάτων στο έδαφος ήταν “ένα από τα πολλά διαφορετικά πράγματα” που εξετάζει η κυβέρνησή του. “Δεν είναι ψηλά στη λίστα, αλλά είναι ένα από τα πολλά διαφορετικά πράγματα, και μπορώ να αλλάξω γνώμη μέσα σε δευτερόλεπτα”, είπε.
Ο Trump είχε μιλήσει για την κατάληψη του νησιού Kharg για πρώτη φορά το 1988. “Θα ήμουν σκληρός με το Ιράν. Μας νικούν ψυχολογικά, μας κάνουν να μοιάζουμε με ένα σωρό ηλιθίους. Μια σφαίρα που θα πυροβολούσε έναν από τους άντρες μας ή τα πλοία μας, και θα έκανα ένα νούμερο στο νησί Kharg. Θα πήγαινα μέσα και θα το έπαιρνα”, δήλωσε τότε. Στρατιωτικοί εμπειρογνώμονες προειδοποιούν ότι η χερσαία επιχείρηση θα ήταν εξαιρετικά επικίνδυνη. Ακόμη κι αν οι πεζοναύτες των ΗΠΑ καταφέρουν να καταλάβουν το νησί, η διατήρησή του θα ήταν προβληματική λόγω της εγγύτητάς του στην ηπειρωτική χώρα και της επίπεδης επιφάνειάς του, η οποία θα παρείχε σχεδόν καθόλου κάλυψη από ιρανικά drones, πυραύλους ή πυροβολικό.
