Σοβαρές ανησυχίες εκφράζονται από εμπειρογνώμονες σχετικά με την επιβολή χρεώσεων χιλιάδων δολαρίων για τις εμπορικές μεταφορές προς την Υεμένη. Αυτή η εξέλιξη, που αναφέρεται ότι αποφασίστηκε από διεθνείς ναυτιλιακές εταιρείες, εγείρει φόβους για αύξηση της τιμής εισαγόμενων αγαθών και τροφίμων στην εμπόλεμη χώρα, η οποία ήδη βιώνει τις οικονομικές επιπτώσεις της σύγκρουσης μεταξύ Ηνωμένων Πολιτειών και Ισραήλ με το Ιράν.
Τοπικοί έμποροι και αξιωματούχοι έχουν ενημερωθεί νωρίτερα αυτό το μήνα από τις διεθνείς ναυτιλιακές εταιρείες για την επιβολή νέων χρεώσεων, ύψους περίπου 3.000 δολαρίων ανά εμπορευματοκιβώτιο για προορισμό την Υεμένη. Αυτές οι χρεώσεις χαρακτηρίζονται ως “αμοιβές κινδύνου πολέμου” και η αιφνιδιαστική αυτή κίνηση έχει ωθήσει την κυβέρνηση να εξετάσει άμεσα τις πιθανές επιπτώσεις.
Δεδομένου ότι η Υεμένη εισάγει περίπου το 90% των τροφίμων και άλλων απαραίτητων αγαθών της, οικονομολόγοι και ανθρωπιστικές οργανώσεις προειδοποιούν ότι η αύξηση του κόστους μεταφορών και ασφάλισης θα μεταφραστεί γρήγορα σε υψηλότερες τιμές καυσίμων, τροφίμων και άλλων προϊόντων, επιδεινώνοντας περαιτέρω μια ήδη δεινή ανθρωπιστική κατάσταση.
Ο Μοχσέν αλ-Αμρί, υπουργός Μεταφορών της διεθνώς αναγνωρισμένης κυβέρνησης της Υεμένης, με έδρα τη νότια πόλη Άντεν, δήλωσε ότι έχει δώσει εντολή να μην πληρωθούν οι εν λόγω χρεώσεις από πλοία που βρίσκονται ήδη στα λιμάνια της Υεμένης ή πλέουν προς τη χώρα, επιμένοντας ότι τα λιμάνια παραμένουν ασφαλή. “Τα λιμάνια μας απέχουν από τις περιοχές γεωπολιτικής έντασης στον Κόλπο και τα Στενά του Ορμούζ, καθιστώντας την επιβολή χρεώσεων “κινδύνου” σε αποστολές σε αυτές τις σχετικά ασφαλείς περιοχές αδικαιολόγητη τόσο από επιχειρησιακή όσο και από άποψη ασφάλειας”, ανέφερε σε ανάρτησή του στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης.
Για περισσότερο από μια δεκαετία, η Υεμένη μαστίζεται από έναν αιματηρό πόλεμο μεταξύ της υποστηριζόμενης από τη Σαουδική Αραβία κυβέρνησης, με έδρα το Άντεν, και του συμμαχικού με το Ιράν κινήματος Χούθι, που ελέγχει την πρωτεύουσα Σαναά. Η σύγκρουση έχει προκαλέσει χιλιάδες θανάτους και τραυματισμούς, ενώ έχει εκτοπίσει εκατομμύρια ανθρώπους, δημιουργώντας αυτό που ο Οργανισμός Ηνωμένων Εθνών είχε χαρακτηρίσει ως την “χειρότερη ανθρωπιστική κρίση στον κόσμο”. Οι εχθροπραξίες έχουν σημαντικά μειωθεί από τον Απρίλιο του 2022, όταν οι εμπόλεμες παρατάξεις συμφώνησαν σε μια προσωρινή κατάπαυση του πυρός που μεσολάβησε ο ΟΗΕ.
Ο Αμπντουλράμπ αλ-Χουλακί, αναπληρωτής πρόεδρος της Υπηρεσίας Λιμένων του Κόλπου της Υεμένης, ανέφερε ότι τα λιμάνια της Υεμένης έχουν εδώ και καιρό χαρακτηριστεί ως υψηλού κινδύνου, οδηγώντας τις ναυτιλιακές εταιρείες να επιβάλλουν επιπρόσθετες χρεώσεις κινδύνου πολέμου. Αυτές μπορούν να φτάσουν περίπου τα 500 δολάρια ανά εμπορευματοκιβώτιο 20 ποδιών και 1.000 δολάρια ανά εμπορευματοκιβώτιο 40 ποδιών, επιπλέον του κανονικού κόστους μεταφοράς. Ο αλ-Χουλακί δήλωσε ότι η τρέχουσα απαίτηση των 3.000 δολαρίων είναι “πολύ υψηλή και ασυνήθιστη”, αλλά δικαιολογείται από τις ναυτιλιακές εταιρείες, καθώς θεωρούν τα λιμάνια της Υεμένης ανασφαλή, παρά την απόστασή τους από το Ιράν.
Παρόλο που οι Χούθι είναι σύμμαχοι του Ιράν και έχουν επιτεθεί στο παρελθόν σε πλοία στην Ερυθρά Θάλασσα μετά τον πόλεμο του Ισραήλ στη Γάζα, η υεμενίτικη ομάδα δεν έχει ακόμη επέμβει στη σύγκρουση ΗΠΑ-Ισραήλ-Ιράν. Άλλα υεμενίτικα μέρη επίσης δεν εμπλέκονται, καθιστώντας την Υεμένη μία από τις λίγες περιφερειακές χώρες που δεν έχουν βιώσει βία σχετική με τις μάχες.
Εκτός από την απαγόρευση πληρωμής των νέων χρεώσεων από τους τοπικούς εμπόρους, η κυβέρνηση της Υεμένης εξετάζει και άλλα μέτρα για να πιέσει τις ναυτιλιακές εταιρείες να ακυρώσουν τις χρεώσεις, συμπεριλαμβανομένης της απειλής να απαγορεύσει την προσέγγιση πλοίων που ανήκουν σε αυτές τις εταιρείες στα λιμάνια της Υεμένης. Οι αρχές ενδέχεται επίσης να επιτρέψουν στους εμπόρους να επικοινωνήσουν απευθείας με τους εξαγωγείς στις χώρες προέλευσης για να διαπραγματευτούν τυχόν πρόσθετες χρεώσεις.
Αυτές οι νέες επιπρόσθετες χρεώσεις έρχονται καθώς ο ΟΗΕ κρούει ξανά τον κώδωνα του κινδύνου για την επιδεινούμενη ανθρωπιστική κατάσταση της Υεμένης, αναφέροντας ότι σχεδόν το 65,4% του πληθυσμού – περίπου 23,1 εκατομμύρια άνθρωποι – θα χρειαστεί επείγουσα ανθρωπιστική βοήθεια και προστασία φέτος. Αυτό σηματοδοτεί αύξηση περίπου 3,5 εκατομμυρίων ανθρώπων σε σύγκριση με το 2025. “Η Υεμένη συνεχίζει να αντιμετωπίζει μια κλιμακούμενη κρίση επισιτιστικής ασφάλειας εισερχόμενη στο 2026”, ανέφερε το Πρόγραμμα Επισιτιστικής Βοήθειας του ΟΗΕ στην Ενημέρωση για την Επισιτιστική Ασφάλεια στην Υεμένη, που δημοσιεύθηκε στις 5 Μαρτίου. “Δεδομένα Ιανουαρίου αποκάλυψαν ότι το 63% των νοικοκυριών σε εθνικό επίπεδο δυσκολεύεται να καλύψει τις ελάχιστες ανάγκες διατροφής, συμπεριλαμβανομένου του 36% που αντιμετωπίζει σοβαρή στέρηση τροφής”.
Εκτός από τις αυξανόμενες χρεώσεις ασφάλισης για τις αποστολές προς την Υεμένη, ο πόλεμος στο Ιράν και οι πιθανές διαταραχές στα Στενά του Ορμούζ θα μπορούσαν να διακόψουν ζωτικές γραμμές ανεφοδιασμού από περιφερειακούς κόμβους όπως το Jebel Ali στα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα. Ο Μουσταφά Νασρ, επικεφαλής του Κέντρου Μελετών και Οικονομικών Μέσων, δήλωσε ότι οι ναυτιλιακές εταιρείες ενδέχεται να αναζητήσουν εναλλακτικούς κόμβους λιμένων για να παραδώσουν αγαθά στην Υεμένη, κάτι που θα αύξανε το κόστος και θα προκαλούσε καθυστερήσεις.
Ο Ναμπίλ Αμπντουλάχ Μπιν Αϊφάν, διευθυντής της κρατικής Υπηρεσίας Θαλάσσιων Υποθέσεων στην επαρχία Χαντραμούτ και θαλάσσιος ερευνητής, δήλωσε ότι τα περισσότερα αγαθά που φτάνουν στο λιμάνι της Μουκαλά – το κύριο θαλάσσιο λιμάνι της επαρχίας – μεταφέρονται με ξύλινες βάρκες ντάου από το Ντουμπάι. Αν προκύψουν διαταραχές στα Στενά του Ορμούζ, οι έμποροι ενδέχεται να στραφούν σε εναλλακτικούς περιφερειακούς κόμβους λιμένων όπως η Σαλάλα στο Ομάν ή η Τζέντα στη Σαουδική Αραβία. “Μεγάλα πλοία έρχονται στο Ντουμπάι για να ξεφορτώσουν τα κοντέινερ τους, και οι έμποροι στη συνέχεια ξεφορτώνουν τα αγαθά από τα κοντέινερ και τα φορτώνουν σε αυτά τα πρωτόγονα πλοία, τα οποία δεν έχουν ασφάλιση”, δήλωσε ο Μπιν Αϊφάν.
Προς το παρόν, οι αποστολές σιταριού από την Ουκρανία και τα αγαθά που μεταφέρονται από την Κίνα στην Υεμένη ενδέχεται να δουν αυξήσεις τιμών λόγω της αύξησης του κόστους ασφάλισης, ενώ προϊόντα που εισάγονται από χώρες του Κόλπου ενδέχεται να εξαφανιστούν από την αγορά. Οι ναυτιλιακές γραμμές ενδέχεται επίσης να εξετάσουν τη δρομολόγηση φορτίου μέσω του Ακρωτηρίου της Καλής Ελπίδας αντί του Κόλπου, είπε ο Μπιν Αϊφάν. “Ακόμη και πριν από τις πρόσφατες εξελίξεις που αφορούν το Ιράν, τα λιμάνια στην περιοχή μας θεωρούνταν υψηλού κινδύνου. Ωστόσο, μετά την σχετική ηρεμία που ακολούθησε την παύση των επιθέσεων των Χούθι στην Ερυθρά Θάλασσα, η εμπιστοσύνη σταδιακά επέστρεψε και τα πλοία άρχισαν να ταξιδεύουν ξανά στην περιοχή. Τώρα, ο πόλεμος επανέφερε το πρόβλημα”, δήλωσε.
Όλα αυτά σημαίνουν ότι οι Υεμενίτες, που ήδη αγωνίζονται με τη φτώχεια και την πείνα μετά από χρόνια πολέμου, θα πρέπει πιθανότατα να πληρώσουν περισσότερα για εισαγόμενα τρόφιμα και αγαθά. Ο Αμπντουλάχ αλ-Χαντάντ, Άγγλος δάσκαλος από την πόλη Ταΐζ με 40 χρόνια εμπειρίας στο επάγγελμα, δήλωσε ότι ο μηνιαίος μισθός του – λιγότερο από 80 δολάρια – δεν επαρκεί ήδη για να καλύψει τις βασικές του ανάγκες. Το κρέας και το ψάρι έχουν γίνει πολυτέλεια για την οικογένειά του, και εξακολουθεί να χρωστά σχεδόν ένα εκατομμύριο υεμενιτικά ριάλ (περίπου 670 δολάρια) σε ένα τοπικό παντοπωλείο. Για να τα βγάλει πέρα, εργάζεται ως οδηγός ταξί και σε ένα παντοπωλείο, ενώ τα παιδιά του εργάζονται επίσης μετά το σχολείο για να βοηθήσουν την οικογένεια και να πληρώσουν για φάρμακα του 10χρονου γιου του, ο οποίος έχει αυτισμό. “Αυτό που υποφέρω ως δημόσιος υπάλληλος είναι ο εξαιρετικά χαμηλός μισθός, που δεν καλύπτει ούτε βασικές ανάγκες όπως ψωμί, τσάι, αλάτι και ζάχαρη”, δήλωσε ο αλ-Χαντάντ. “Άλλες τροφές που είναι απαραίτητες για μια υγιεινή διατροφή, όπως το κρέας ή το ψάρι, έχουν γίνει ένα μακρινό όνειρο”.
