Το εθνικό χρέος των Ηνωμένων Πολιτειών, που αυτή τη στιγμή ανέρχεται σε σχεδόν 39 τρισεκατομμύρια δολάρια, ενδέχεται να είναι στην πραγματικότητα τρεις φορές μεγαλύτερο, φτάνοντας τα 100 τρισεκατομμύρια δολάρια. Αυτό υποστηρίζει ο Kent Smetters, καθηγητής και διευθυντής του Penn Wharton Budget Model, ο οποίος θεωρείται ένας από τους πιο έγκριτους οικονομολόγους σε θέματα δημοσιονομικής πολιτικής. Σύμφωνα με τον Smetters, οι επίσημοι λογιστικοί κανόνες που ακολουθεί η Ουάσινγκτον είναι σχεδιασμένοι για να αποκρύπτουν την αληθινή εικόνα, διαχωρίζοντας τις άμεσες, νομικά δεσμευτικές υποχρεώσεις από τις έμμεσες, “pay-as-you-go” υποχρεώσεις, οι οποίες, αν και δεν είναι νομικά δεσμευτικές, φέρουν σημαντικό πολιτικό βάρος.
Ο Smetters επισημαίνει ότι αν οι ΗΠΑ εφάρμοζαν τους ίδιους λογιστικούς κανόνες με μια εισηγμένη εταιρεία, η αναλογία χρέους προς ΑΕΠ (Debt-to-GDP ratio) δεν θα ήταν το τρέχον 100%, αλλά θα προσέγγιζε το 300%. Αυτή η τεράστια διαφορά, σύμφωνα με τον ίδιο, δεν είναι απλή ανακρίβεια, αλλά αποτέλεσμα ενός σκόπιμου σχεδιασμού των ομοσπονδιακών λογιστικών προτύπων.
Ο χαρακτηρισμός “shell game” (παιχνίδι με τα κελύφη) που χρησιμοποιεί ο Smetters για να περιγράψει τη διαχείριση των εθνικών οικονομικών, αντί για “Ponzi scheme” (σχήμα Πόντσι), τονίζει τη διαφορά μεταξύ απάτης και μιας συστηματικής, αν και παραπλανητικής, λογιστικής τακτικής. Οι ομοσπονδιακοί δημοσιονομικοί κανόνες, που έχουν τις ρίζες τους σε νομοθεσία του 1985, όπως ο Gramm-Rudman-Hollings Balanced Budget Act, επιτρέπουν μεταφορές υποχρεώσεων από το “ενεργητικό” του ομοσπονδιακού χρέους σε “παθητικές” έμμεσες υποχρεώσεις, οι οποίες δεν καταγράφονται επίσημα.
Αυτό έχει σοβαρές πολιτικές συνέπειες, καθώς επιτρέπει στους νομοθέτες να παρουσιάζουν νομοσχέδια “μεταρρύθμισης” για προγράμματα όπως η Κοινωνική Ασφάλιση, τα οποία εμφανίζονται στα χαρτιά ως επιλύσεις του δημοσιονομικού προβλήματος, ενώ στην πραγματικότητα μπορεί να επιδεινώνουν μακροπρόθεσμα την κατάσταση. Ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι το Social Security 2100 Act, το οποίο, σύμφωνα με τον Smetters, αύξησε το έμμεσο χρέος κατά περισσότερο από 1 δολάριο για κάθε 1 δολάριο μείωσης του άμεσου χρέους.
Η Υπηρεσία Προϋπολογισμού του Κογκρέσου (CBO) είναι υποχρεωμένη από τον νόμο να αναλύει την Κοινωνική Ασφάλιση με βάση τα “προγραμματισμένα οφέλη”, υποθέτοντας ότι το πρόγραμμα θα καταβάλει πλήρως τις υποσχεθείσες παροχές, ακόμη και μετά την εξάντληση του αποθεματικού. Ωστόσο, ο νόμος προβλέπει αυτόματη μείωση των παροχών μόλις το ταμείο εξαντληθεί, κάτι που η CBO δεν επιτρέπεται να μοντελοποιήσει. Επιπλέον, οι περιορισμοί στη “δυναμική προβολή” (dynamic scoring) εμποδίζουν την αξιολόγηση των οικονομικών επιπτώσεων πολιτικών που επηρεάζουν λιγότερους από ένα εκατομμύριο ανθρώπους, αποκρύπτοντας έτσι πιθανά έσοδα από φόρους, ιδιαίτερα από υψηλά ειδικευμένους μετανάστες.
Η προοπτική εξάντλησης του αποθεματικού της Κοινωνικής Ασφάλισης το 2032, ένα χρόνο νωρίτερα από τις προηγούμενες εκτιμήσεις, καθιστά την ανάγκη για ουσιαστικές μεταρρυθμίσεις επιτακτική. Ωστόσο, η χρόνια χρήση “πομφολυγών” για κρίσεις και η κυνικότητα των νομοθετών, σε συνδυασμό με τους παραπλανητικούς λογιστικούς κανόνες, καθιστούν τη λήψη ουσιαστικών αποφάσεων ολοένα και πιο δύσκολη. Ο Smetters τονίζει ότι η καθυστέρηση αυξάνει το πραγματικό κόστος της επίλυσης του προβλήματος, μετατρέποντας τις σταδιακές προσαρμογές σε δυνητικά απότομες και πολιτικά επώδυνες λύσεις.
