Έναν χρόνο μετά την ορκωμοσία του, ο πρόεδρος Donald Trump αντιμετωπίζει ένα ενεργειακό δίλημμα, καθώς η σύγκρουση στο Ιράν έχει προκαλέσει αναταραχή στις παγκόσμιες προμήθειες πετρελαίου και αύξηση των τιμών στις Ηνωμένες Πολιτείες. Τον Ιανουάριο του 2025, ο Trump είχε διακηρύξει “εθνική ενεργειακή κατάσταση έκτακτης ανάγκης” και είχε δεσμευτεί να αναπληρώσει τα στρατηγικά αποθέματα πετρελαίου της χώρας “μέχρι την κορυφή”. Ωστόσο, η υπόσχεση αυτή φαντάζει μακρινή, καθώς τα αποθέματα παραμένουν πολύ κάτω από τη μέγιστη χωρητικότητα.
Σύμφωνα με την τελευταία έκθεση του Υπουργείου Ενέργειας, το Στρατηγικό Απόθεμα Πετρελαίου (SPR) διαθέτει αυτή τη στιγμή 416 εκατομμύρια βαρέλια αργού πετρελαίου, ενώ η μέγιστη χωρητικότητα ανέρχεται στα 714 εκατομμύρια βαρέλια, δηλαδή περίπου στο 58%. Από την έναρξη της δεύτερης θητείας του Trump, ο όγκος του αποθέματος έχει αυξηθεί μόλις κατά 5%.
Η κατάσταση αυτή έρχεται σε μια περίοδο έντονων γεωπολιτικών εντάσεων. Η στρατιωτική εκστρατεία στο Ιράν έχει ουσιαστικά διακόψει τις εξαγωγές πετρελαίου από τη Μέση Ανατολή, καθώς η κρίσιμη θαλάσσια οδός του Στενού του Ορμούζ, μέσω της οποίας διέρχεται περίπου το 20% της παγκόσμιας προσφοράς υγρού πετρελαίου, έχει αποκλειστεί. Παραγωγοί πετρελαίου της περιοχής, όπως το Ιράκ, το Κουβέιτ και τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, έχουν αναγκαστεί να μειώσουν την παραγωγή τους, οδηγώντας την τιμή του Brent πάνω από τα 100 δολάρια το βαρέλι για πρώτη φορά από το 2022. Αναλυτές προειδοποιούν ότι οι τιμές ενδέχεται να συνεχίσουν να αυξάνονται.
Στο εσωτερικό, οι Αμερικανοί αισθάνονται ήδη τις επιπτώσεις στα πρατήρια καυσίμων, με τις μέσες τιμές βενζίνης να έχουν ανέβει στα 3,41 δολάρια το γαλόνι. Παρόλο που η κυβέρνηση Trump εμφανίζεται καθησυχαστική, χαρακτηρίζοντας την άνοδο των τιμών ως “προσωρινό φαινόμενο”, η πραγματικότητα είναι ότι το στρατηγικό απόθεμα βρίσκεται σε χαμηλά επίπεδα.
Το SPR ιδρύθηκε το 1975 από τον πρόεδρο Gerald Ford, μετά την πετρελαϊκή κρίση της δεκαετίας του 1970. Εξυπηρετούσε ως “μαξιλάρι” για την αντιμετώπιση απροσδόκητων διαταραχών στην προσφορά και απότομων αυξήσεων των τιμών. Η σημερινή κατάσταση μοιάζει να επαναλαμβάνει την ιστορία.
Ο πρώην πρόεδρος Joe Biden είχε εξουσιοδοτήσει μια σημαντική μείωση του αποθέματος κατά σχεδόν 50% από το 2022, αντιμετωπίζοντας την κρίση της Ουκρανίας και τις κυρώσεις κατά της Ρωσίας. Συνολικά, διέθεσε σχεδόν 300 εκατομμύρια βαρέλια, φτάνοντας το απόθεμα στο χαμηλότερο σημείο του από τις αρχές της δεκαετίας του 1980. Ο Trump είχε τότε επικρίνει τον Biden για τη διαχείριση του αποθέματος.
Εάν ο πόλεμος στο Ιράν παραταθεί και οι τιμές της βενζίνης παραμείνουν υψηλές, ο Trump ενδέχεται να αναγκαστεί να ακολουθήσει την πορεία του Biden. Πληροφορίες αναφέρουν ότι ο Λευκός Οίκος συζητά την πιθανότητα διάθεσης πετρελαίου από το SPR, ενώ και οι σύμμαχοι της G7 εξετάζουν μια συντονισμένη απελευθέρωση αποθεμάτων.
Ωστόσο, ακόμα και αν αποφασιστεί η απελευθέρωση, η αναπλήρωση του αποθέματος, όπως υποσχέθηκε ο Trump, αναμένεται να είναι μια μακρά και δαπανηρή διαδικασία. Μια έκθεση του 2016 έδειξε ότι το 70% της υποδομής του αποθέματος ήταν “εκτός λειτουργίας”, και οι πρόσφατες αναφορές κάνουν λόγο για κόστος άνω των 100 εκατομμυρίων δολαρίων για την επισκευή και την επαναφορά του στην πλήρη χωρητικότητα.
