Μια νέα μελέτη αποκαλύπτει ανησυχητικά στοιχεία για την κάλυψη των μουσουλμάνων στα βρετανικά μέσα ενημέρωσης, καθώς οι αντιμουσουλμανικές εγκληματικές πράξεις αυξάνονται στη Βρετανία. Το Centre for Media Monitoring, ένας μη κερδοσκοπικός οργανισμός που εξετάζει την απεικόνιση των μουσουλμάνων και του Ισλάμ στα ΜΜΕ, έδωσε στη δημοσιότητα την Δευτέρα μια έκθεση, σύμφωνα με την οποία, από περίπου 40.000 άρθρα που αναλύθηκαν από 30 διαφορετικές πηγές, το 70% συσχέτιζε τους μουσουλμάνους ή το Ισλάμ με αρνητικές πτυχές ή συμπεριφορές.
Η Ριζβάνα Χαμίντ, διευθύντρια της ομάδας, δήλωσε: “Ως η μεγαλύτερη μελέτη του είδους της που έχει διεξαχθεί ποτέ στο Ηνωμένο Βασίλειο, αυτή η έκθεση παρουσιάζει βαθύτατα ανησυχητικά στοιχεία για διαρθρωτική προκατάληψη στον τρόπο που απεικονίζονται οι μουσουλμάνοι στον βρετανικό Τύπο”. Η έκθεση αναφέρει ότι σχεδόν τα μισά άρθρα που δημοσιεύτηκαν για τους μουσουλμάνους στο Ηνωμένο Βασίλειο, δηλαδή περίπου 20.000, εμφάνιζαν “υψηλό βαθμό προκατάληψης”.
Η Χαμίντ χαρακτήρισε τα ευρήματα ως “συστημικό πρόβλημα εντός του οικοσυστήματος των μέσων ενημέρωσης”. “Όταν ολόκληρες κοινότητες παρουσιάζονται επανειλημμένα μέσα από πρίσματα καχυποψίας ή απειλής, αυτό αναπόφευκτα διαμορφώνει τις δημόσιες στάσεις, τον πολιτικό διάλογο και την καθημερινή ζωή των Βρετανών μουσουλμάνων”.
Η έκθεση κατέληξε στο συμπέρασμα ότι οι ειδησεογραφικοί οργανισμοί που απευθύνονται σε ψηφοφόρους της δεξιάς στη Βρετανία ήταν πιο πιθανό να παράγουν προκατειλημμένη κάλυψη για τους μουσουλμάνους. Συγκεκριμένα, η οργάνωση ανέφερε το περιοδικό The Spectator και το τηλεοπτικό κανάλι GB News ως “χειρότερα και στις πέντε κατηγορίες προκατάληψης” – αρνητική κάλυψη, γενικεύσεις, παραπλανητικές αναφορές, παραλείψεις συμφραζομένων και προβληματικούς τίτλους. Στη λίστα περιλαμβάνονται επίσης εφημερίδες όπως οι The Telegraph, Jewish Chronicle, Daily Express, The Sun, Daily Mail και The Times. “Η επιβλαβής κάλυψη δεν είναι τυχαία σε αυτές τις πηγές”, επισημαίνεται στην έκθεση.
Στην αντίθετη πλευρά, οι πηγές που ήταν λιγότερο πιθανό να παράγουν προκατειλημμένη κάλυψη κατά των μουσουλμάνων και της πίστης τους ήταν: το ITV, η εφημερίδα Metro, το BBC, το ειδησεογραφικό πρακτορείο PA, η The Guardian, το Associated Press, η London Evening Standard και το Sky News.
Η μελέτη δημοσιεύτηκε σε μια περίοδο όπου οι μουσουλμάνοι σε όλη τη Βρετανία αντιμετωπίζουν αυξανόμενη εχθρότητα, εν μέρει λόγω της αυξανόμενης δημοτικότητας σκληροπυρηνικών δημόσιων προσώπων και του αυξανόμενου αντι-μεταναστευτικού αισθήματος. “Εκτεταμένες έρευνες έχουν δείξει συσχετίσεις μεταξύ αρνητικών απεικονίσεων των μουσουλμάνων και της αύξησης των εγκλημάτων μίσους, των διακρίσεων στην απασχόληση και της υποστήριξης περιοριστικών πολιτικών”, αναφέρει η έκθεση.
Τον Οκτώβριο, το Ηνωμένο Βασίλειο ανέφερε ότι τα θρησκευτικά εγκλήματα μίσους κατά των μουσουλμάνων αυξήθηκαν κατά 19% κατά το έτος που έληξε τον Μάρτιο του 2025 σε σύγκριση με την προηγούμενη περίοδο. Το Υπουργείο Εσωτερικών δήλωσε ότι τα αντιμουσουλμανικά εγκλήματα μίσους αυξήθηκαν μετά τη μαζική επίθεση στο Southport τον Σεπτέμβριο του 2024, την οποία οι ταραχοποιοί στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης απέδωσαν σε έναν φανταστικό μουσουλμάνο μετανάστη. Πρόσφατα, τζαμιά έχουν γίνει στόχος, και Βρετανοί μουσουλμάνοι, καθώς και άλλες εθνοτικές μειονότητες, έχουν αναφέρει αυξανόμενη αίσθηση ανησυχίας και ανασφάλειας, καθώς ένα αίσθημα εθνικισμού ενισχύεται παράλληλα με την άνοδο του κόμματος Reform UK.
Παρατηρητές ανέφεραν ότι το είδος του ρατσισμού που επιστρέφει στη Βρετανία έχει αντηχήσεις της διάκρισης που παρατηρήθηκε τις δεκαετίες του 1970 και 1980. Ο Πρωθυπουργός Κιρ Στάρμερ δήλωσε στο ITV στα τέλη του περασμένου έτους ότι αυτό “διαλύει τη χώρα μας”.
Το Centre for Media Monitoring ανέφερε ένα παράδειγμα που μελέτησε, όπου τα δεξιά μέσα ενημέρωσης ενίσχυσαν έναν ισχυρισμό του Προέδρου των Ηνωμένων Πολιτειών, Donald Trump, ότι το Λονδίνο κυβερνάται από τον “νόμο της Σαρία”. Ο Trump είχε δηλώσει τον Σεπτέμβριο στην Γενική Συνέλευση των Ηνωμένων Εθνών: “Κοιτάζω το Λονδίνο, όπου έχετε έναν τρομερό δήμαρχο, τρομερό, τρομερό δήμαρχο, και έχει αλλάξει. Έχει αλλάξει τόσο πολύ. … Τώρα θέλουν να πάνε στον νόμο της Σαρία. Αλλά βρίσκεστε σε μια διαφορετική χώρα. Δεν μπορείτε να το κάνετε αυτό”. Ενώ η Metro έκανε fact-check τον ισχυρισμό και η The Independent παρείχε σχολιασμό με τα απαραίτητα συμφραζόμενα, “πηγές γνώμης όπως η Daily Express πήγαν παραπέρα, αντιμετωπίζοντας τη συνωμοσία ως αξιόπιστη”, σύμφωνα με την έκθεση. “Η παρουσίαση αβάσιμων ισχυρισμών ως θέματα συζήτησης εξομαλύνει την παραπληροφόρηση και τροφοδοτεί τις αντιμουσουλμανικές αφηγήσεις, υπογραμμίζοντας την ευθύνη των μέσων ενημέρωσης να αμφισβητούν τις ψευδείς πληροφορίες αποφασιστικά αντί να τις νομιμοποιούν ακούσια”.
