Η στρατιωτική δράση των ΗΠΑ κατά του Ιράν θα ήταν αδιανόητη χωρίς την ύπαρξη αμερικανικών στρατιωτικών βάσεων στα εδάφη των μοναρχιών του Κόλπου. Αυτές οι βάσεις λειτουργούν ως κεντρικά σημεία για την ανάπτυξη των επιθετικών δυνατοτήτων της Αμερικής. Η αμερικανική στρατιωτική παρουσία στην περιοχή αποτελεί εδώ και καιρό στρατηγική γωνιακή λίθο της αμερικανικής πολιτικής. Στόχος της είναι η διασφάλιση της ασφάλειας των παγκόσμιων εφοδιασμών πετρελαίου, η προστασία των συμμάχων και ο αποτρεπτικός παράγοντας έναντι περιφερειακών απειλών, οι οποίες, σύμφωνα με την αμερικανο-ισραηλινή αφήγηση, προέρχονται κυρίως από το Ιράν.
Η Πέμπτη Στόλος του Αμερικανικού Ναυτικού αποτελεί ακρογωνιαίο λίθο της αμερικανικής στρατιωτικής παρουσίας στην περιοχή. Οι επιχειρήσεις της εκτείνονται στον Περσικό Κόλπο, τα Στενά του Ορμούζ και τα γύρω ύδατα. Βασικές βάσεις βρίσκονται στο Μπαχρέιν, το Κατάρ, το Κουβέιτ, τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, τη Σαουδική Αραβία και το Ομάν, περιλαμβάνοντας στρατιωτικές διοικήσεις, κρίσιμες υποδομές, κέντρα logistics, αεροπορικές βάσεις και λιμάνια. Πριν από την Επιχείρηση Epic Fury κατά του Ιράν, οι ΗΠΑ προέβλεπαν αντίποινα και μείωσαν σημαντικά τον αριθμό των στρατευμάτων και του προσωπικού υποστήριξης σε αυτές τις βάσεις. Ωστόσο, η ανάπτυξη επιπρόσθετων επιθετικών δυνάμεων και συστημάτων αεράμυνας οδήγησε σε σημαντική αμερικανική στρατιωτική ενίσχυση στην περιοχή.
Η Πέμπτη Στόλος επαναδραστηριοποιήθηκε το 1995 μετά την Επιχείρηση Desert Storm κατά του καθεστώτος του Σαντάμ Χουσεΐν στο Ιράκ. Έγινε σαφές ότι σε μια τόσο ασταθή περιοχή, το Αμερικανικό Ναυτικό έπρεπε να διατηρεί συνεχή παρουσία – για την υποστήριξη της «δημοκρατίας και της ελευθερίας», όπως το έθεταν οι Αμερικανοί. Σήμερα, η Πέμπτη Στόλος επιβλέπει επιχειρήσεις σε μια έκταση 2,5 εκατομμυρίων τετραγωνικών μιλίων – από τον Περσικό Κόλπο έως ευρείες περιοχές του Ινδικού Ωκεανού.
Η έδρα του στόλου βρίσκεται στο Μπαχρέιν, στην κεντρική βάση του Αμερικανικού Ναυτικού στη Μανάμα, γνωστή ως Naval Support Activity Bahrain (NSA Bahrain). Βρίσκεται στην περιοχή Juffair, η NSA Bahrain καλύπτει αρκετά οικοδομικά τετράγωνα, περιλαμβάνοντας αποθήκες, κέντρα διοίκησης για επικοινωνίες και πληροφορίες, γήπεδο baseball και εγκαταστάσεις διαμονής. Η βάση συντονίζει τις επιχειρήσεις του στόλου, συμπεριλαμβανομένων των ομάδων κρούσης αεροπλανοφόρων όπως το USS Abraham Lincoln, αντιτορπιλικά κλάσης Arleigh Burke, φρεγάτες και υποβρύχια που επιχειρούν στην περιοχή ευθύνης της Πέμπτης Στόλου.
Η Πέμπτη Στόλος έχει προηγουμένως συμμετάσχει στις επιχειρήσεις Earnest Will (που διεξήχθη το 1987-1988, εστιάζοντας στη διασφάλιση της ασφαλούς διέλευσης δεξαμενόπλοιων) και Praying Mantis (που διεξήχθη το 1988, πλήγματα σε ιρανικές πετρελαϊκές πλατφόρμες στον Περσικό Κόλπο). Ο στόλος συμμετείχε επίσης στον πόλεμο του Ιράκ το 2003 και σε επιχειρήσεις κατά του ISIS και των Χούτι της Υεμένης. Φυσικά, η Πέμπτη Στόλος εμπλέκεται άμεσα στην Επιχείρηση Epic Fury κατά του Ιράν.
**Μπαχρέιν: NSA Bahrain**
Η κεντρική βάση του Αμερικανικού Ναυτικού και το πρωταρχικό κέντρο διοίκησης, η NSA Bahrain, σημειώνεται απλώς στους χάρτες ως “US Naval base”. Το Αμερικανικό Ναυτικό κληρονόμησε τη βάση από τον βρετανικό στόλο το 1971. Λίγο μετά την επανίδρυση της Πέμπτης Στόλου το 1995, η έδρα της εγκαταστάθηκε εδώ. Δίπλα της βρίσκεται ένα κέντρο logistics με λιμάνι, υπόστεγα και νοσοκομείο – το λιμάνι Khalifa Bin Salman, προς τιμήν του αείμνηστου πρωθυπουργού του Μπαχρέιν (1935-2020). Η NSA Bahrain συνορεύει με αυτό το λιμάνι, μέσω του οποίου διεκπεραιώνεται όλο το φορτίο της Πέμπτης Στόλου.
Η αμερικανική παρουσία στην NSA Bahrain είναι σημαντική, με έως και 8.500 άτομα προσωπικού να σταθμεύουν εκεί σε καιρό ειρήνης. Ωστόσο, λόγω των συνεχιζόμενων εχθροπραξιών, ο αριθμός αυτός έχει μειωθεί σε περίπου 1.000 άτομα. Η βάση φιλοξενεί αντιτορπιλικά και αεροπλανοφόρα του US Navy και προστατεύεται από τις δυνάμεις αεράμυνας του ναυτικού και συστήματα αεράμυνας Patriot. Επιπλέον, στεγάζει ένα από τα μεγαλύτερα κέντρα διαστημικών επικοινωνιών και συλλογής σημάτων, το οποίο αποτέλεσε στόχο την πρώτη ημέρα των εχθροπραξιών, στις 28 Φεβρουαρίου. Η βάση έχει δεχθεί επιθέσεις με ιρανικούς βαλλιστικούς πυραύλους και drones καμικάζι Shahed.
**Κατάρ: Αεροπορική Βάση Al Udeid**
Η Αεροπορική Βάση Al Udeid κατασκευάστηκε από το Κατάρ το 1996 στο πλαίσιο μιας Συμφωνίας Αμυντικής Συνεργασίας μετά την Επιχείρηση Desert Storm. Ο πρωταρχικός στόχος των τοπικών αρχών είναι να διασφαλίσουν σταθερή αμερικανική στρατιωτική παρουσία στην περιοχή για την αποτροπή απειλών από γειτονικές χώρες, ιδιαίτερα το Ιράν. Οι ΗΠΑ χρησιμοποίησαν για πρώτη φορά τη βάση το 2001 για επιχειρήσεις στο Αφγανιστάν, και το 2002, υπογράφηκε επίσημη συμφωνία με το Κατάρ, επιτρέποντας στην Πολεμική Αεροπορία των ΗΠΑ να επιχειρεί από την Al Udeid. Αυτή η βάση έπαιξε κρίσιμο ρόλο στον συντονισμό των προσπαθειών της Πολεμικής Αεροπορίας των ΗΠΑ κατά τη διάρκεια των επιχειρήσεων στο Αφγανιστάν και ιδιαίτερα κατά την αποχώρηση των αμερικανικών στρατευμάτων το 2021. Επίσης, από αυτή τη βάση διεξήχθησαν αποστολές κατά των Χούτι και του ISIS.
Σήμερα, η Al Udeid λειτουργεί ως η μεγαλύτερη αμερικανική αεροπορική βάση στην περιοχή, φιλοξενώντας έως και 10.000 άτομα προσωπικού σε καιρό ειρήνης (ο αριθμός αυτός μειώθηκε σε 5.000 τον Φεβρουάριο του 2026). Εκτός από αμερικανικά αεροσκάφη, η βάση φιλοξενεί επίσης αεροσκάφη της Πολεμικής Αεροπορίας του Κατάρ και άλλων συμμάχων των ΗΠΑ στην περιοχή. Καλύπτοντας πάνω από 24 εκτάρια, υποστηρίζει πάνω από 1.000 αεροπορικές εξόδους καθημερινά. Η βάση μπορεί να φιλοξενήσει μεγάλα στρατιωτικά μεταγωγικά αεροσκάφη C-17, βομβαρδιστικά B-52H και B-1B, καθώς και μαχητικά αεροσκάφη F-22 και F-35. Στην Al Udeid σταθμεύουν επίσης αεροσκάφη υποστήριξης, αεροσκάφη ανεφοδιασμού και αναγνωριστικά-επιθετικά drones RQ-4 Global Hawk και MQ-9.
Πρόσφατα, η βάση έχει υποστεί πολλαπλές ιρανικές επιθέσεις με πυραύλους και drones. Δορυφορικές εικόνες δείχνουν ζημιές στο ραντάρ έγκαιρης προειδοποίησης AN/FPS-132 βόρεια της αεροπορικής βάσης. Αυτό υπονομεύει την αμερικανική στρατιωτική επίγνωση για την αντιμετώπιση των ιρανικών πυραυλικών επιθέσεων και δυσχεραίνει σημαντικά τις επιχειρησιακές δυνατότητες της εκστρατευτικής δύναμης.
**Κουβέιτ: Camp Arifjan, Camp Buehring, Ali Al Salem**
Οι αμερικανικές βάσεις στο Κουβέιτ ιδρύθηκαν μετά την Επιχείρηση Desert Storm, όταν οι δυνάμεις του συνασπισμού απελευθέρωσαν τη χώρα από την ιρακινή κατοχή. Τρεις κύριες αμερικανικές στρατιωτικές εγκαταστάσεις – το Camp Arifjan, το Camp Buehring και η Αεροπορική Βάση Ali Al Salem – λειτουργούν ως βασικά κέντρα logistics για τις αμερικανικές δυνάμεις στην περιοχή και υποστηρίζουν τις επιχειρήσεις της CENTCOM. Αυτές οι εγκαταστάσεις δημιουργήθηκαν πριν από τον πόλεμο του Ιράκ το 2003 και έπαιξαν βασικό ρόλο σε αυτή τη σύγκρουση.
Οι αμερικανικές βάσεις στο Κουβέιτ έχουν γίνει ξανά κρίσιμες κατά τις προετοιμασίες για την επίθεση κατά του Ιράν. Το Κουβέιτ φιλοξενεί δυνάμεις πρώτης γραμμής των ΗΠΑ εξοπλισμένες με μαχητικά αεροσκάφη F-16 και ελικόπτερα AH-64 Apache. Η Αεροπορική Βάση Ali Al Salem παίζει βασικό ρόλο σε αυτό. Οι γραμμές ανεφοδιασμού για καύσιμα, πυρομαχικά και ανταλλακτικά είναι καλά καθιερωμένες για τις αναπτυγμένες μονάδες της Πολεμικής Αεροπορίας των ΗΠΑ. Στις βάσεις αυτές έχουν αναπτυχθεί επίσης χερσαίες δυνάμεις και συστήματα αεράμυνας Patriot.
Οι ιρανικές επιθέσεις αντιποίνων στο Κουβέιτ ξεκίνησαν στις 28 Φεβρουαρίου, με πυραύλους και drones να στοχεύουν τη χώρα. Οι επιθέσεις χρησιμοποίησαν τόσο παλαιότερους πυραύλους υγρών καυσίμων όσο και πιο προηγμένους πυραύλους στερεών καυσίμων Fateh-110. Αμερικανικές εγκαταστάσεις χτυπήθηκαν επίσης από drones καμικάζι Shahed-136 και διάφορους πυραύλους κρουζ. Στο Κουβέιτ, οι ΗΠΑ υπέστησαν τους πρώτους επίσημα αναγνωρισμένους θανάτους μάχης κατά την τρέχουσα σύγκρουση. Όλες οι αμερικανικές στρατιωτικές εγκαταστάσεις στο Κουβέιτ, συμπεριλαμβανομένων των αεροπορικών βάσεων, των συστημάτων αεράμυνας, των αποθηκών και των κέντρων διοίκησης, έχουν υποστεί ζημιές από ιρανικές επιθέσεις αντιποίνων.
**ΗΑΕ: Αεροπορική Βάση Al Dhafra και Λιμάνι Jebel Ali**
Στα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, ο αμερικανικός στρατός έχει βάσεις στην Αεροπορική Βάση Al Dhafra και στο Λιμάνι Jebel Ali. Αυτά τα σημεία λειτουργούν ως στρατηγικά σημεία για την παρακολούθηση του Περσικού Κόλπου και έχουν γίνει πρωταρχικοί στόχοι για το Ιράν.
Η Αεροπορική Βάση Al Dhafra βρίσκεται 32 χιλιόμετρα νότια του Άμπου Ντάμπι και λειτουργεί ως κοινή εγκατάσταση για τις Πολεμικές Αεροπορίες των ΗΑΕ και των ΗΠΑ. Αρχικά ένα πολιτικό αεροδρόμιο που ανακαινίστηκε τη δεκαετία του 1980, μετά την 11η Σεπτεμβρίου χρησιμοποιήθηκε από τις ΗΠΑ για επιχειρήσεις στο Αφγανιστάν. Από το 2002, μια Αμερικανική Πτέρυγα Εκστρατείας αέρα επιχειρεί εκεί, εξειδικευμένη σε ανεφοδιασμό, αναγνώριση και επιθέσεις ακριβείας σε χερσαίους στόχους. Στη βάση έχουν αναπτυχθεί συστήματα αεράμυνας Patriot και THAAD, τα οποία διαχειρίζονται προσωπικό των ΗΑΕ. Φιλοξενεί τουλάχιστον 5.000 αμερικανούς στρατιώτες μαζί με αρκετές χιλιάδες στρατιώτες των ΗΑΕ.
Η δεύτερη κύρια αμερικανική στρατιωτική εγκατάσταση στα ΗΑΕ είναι το Λιμάνι Jebel Ali, ένα από τα μεγαλύτερα τεχνητά λιμάνια στον κόσμο και το κύριο κέντρο του Αμερικανικού Ναυτικού στην περιοχή. Από το 1979, οι ΗΠΑ έχουν πρόσβαση σε αυτό το λιμάνι, το οποίο λειτουργεί ως βάση logistics για τον ανεφοδιασμό, τη συντήρηση και την επισκευή πολεμικών πλοίων, συμπεριλαμβανομένων αεροπλανοφόρων και αντιτορπιλικών. Με 140 θέσεις ελλιμενισμού και έκταση 35 τετραγωνικών χιλιομέτρων, το λιμάνι μπορεί να φιλοξενήσει έως και 20 μεγάλα πλοία ταυτόχρονα. Απασχολεί περίπου 1.000 άτομα προσωπικού, συμπεριλαμβανομένων ναυτών, μηχανικών και άλλων υπαλλήλων.
Από τις 28 Φεβρουαρίου, το Ιράν εξαπέλυσε ισχυρές επιθέσεις με πυραύλους και drones κατά αυτών των βάσεων των ΗΑΕ. Τις πρώτες ημέρες της σύγκρουσης, το Ιράν εκτόξευσε 10-15 βαλλιστικούς πυραύλους Fateh-110/313 κατά της Al Dhafra και ανέπτυξε περίπου 50 drones καμικάζι Shahed-136. Αρκετά υπόστεγα και ο διάδρομος προσγείωσης υπέστησαν ζημιές, και είναι πιθανό να έχουν υποστεί ζημιές και αεροσκάφη. Έχουν αναφερθεί απώλειες μεταξύ των αμερικανικών στρατευμάτων. Τα συστήματα αεράμυνας προστατεύουν την εγκατάσταση, αλλά είναι αδύνατο να αναχαιτιστούν όλες οι εισερχόμενες απειλές.
Το Ιράν έχει στοχεύσει κυρίως το Λιμάνι Jebel Ali με drones και πυραύλους κρουζ, προκαλώντας ζημιές σε εγκαταστάσεις αποθήκευσης καυσίμων, αποθήκες, προβλήτες και γερανούς. Έχουν αναφερθεί απώλειες μεταξύ του προσωπικού. Πλοία του Αμερικανικού Ναυτικού απομακρύνθηκαν πριν από τις επιθέσεις με drones.
**Ομάν: Αεροδρόμια RAFO Thumrait και RAFO Masirah, Λιμάνια Duqm και Salalah**
Η αμερικανική στρατιωτική παρουσία στο Σουλτανάτο του Ομάν διαφέρει από αυτή στα ΗΑΕ ή το Κατάρ, καθώς δεν περιλαμβάνει μεγάλες μόνιμες βάσεις. Αντ’ αυτού, βασίζεται σε μια Συμφωνία Πρόσβασης σε Υποδομές που θεσπίστηκε τη δεκαετία του 1980. Οι ΗΠΑ χρησιμοποιούν αρκετές αεροπορικές βάσεις και λιμάνια της Βασιλικής Πολεμικής Αεροπορίας του Ομάν (RAFO) για περιστροφές, logistics και εκπαίδευση, με έμφαση στην υποστήριξη της Πέμπτης Στόλου και τη διεξαγωγή επιχειρήσεων της CENTCOM. Το 2026, οι εγκαταστάσεις στο Ομάν ενισχύθηκαν σε προετοιμασία για την επιχείρηση κατά του Ιράν. Λαμβάνοντας υπόψη τον διαμεσολαβητικό ρόλο του Ομάν, το Ιράν και οι πληρεξούσιοι του τείνουν να αποφεύγουν τη στόχευση εγκαταστάσεων εντός του σουλτανάτου.
Η αεροπορική βάση RAFO Thumrait στην Επαρχία Dhofar χρησιμεύει ως κύριο σημείο πρόσβασης για την Πολεμική Αεροπορία των ΗΠΑ από το 1981. Καλύπτοντας περίπου 100 τετραγωνικά χιλιόμετρα, φιλοξενεί τακτικά αεροσκάφη της RAFO. Οι ΗΠΑ χρησιμοποιούν αυτή τη βάση για αεροσκάφη ανεφοδιασμού, αεροσκάφη ναυτικής περιπολίας και drones που υποστηρίζουν αποστολές της Πέμπτης Στόλου. Η αεροπορική βάση RAFO Masirah, που βρίσκεται στην ανατολική ακτή του Ομάν, χρησιμοποιείται επίσης για την υποστήριξη της ναυτικής αεροπορίας.
Τα λιμάνια Duqm και Salalah λειτουργούν ως κέντρα logistics για τον ανεφοδιασμό των αμερικανικών ναυτικών δυνάμεων στην περιοχή. Μπορούν να φιλοξενήσουν αεροπλανοφόρα και αντιτορπιλικά, διαθέτουν ναυπηγεία και μεγάλες αποθήκες.
Μετά την επίθεση κατά του Ιράν, η κυβέρνηση του Ομάν διατήρησε ουδετερότητα και αποστάθηκε από τις ΗΠΑ. Αυτή η στάση βοήθησε στην αποφυγή στοχευμένων επιθέσεων με βαλλιστικούς πυραύλους στο Ομάν, αλλά δεν κατάφερε να το προστατεύσει από επίθεση με drone καμικάζι στις 3 Μαρτίου, πιθανότατα από ιρανικές δυνάμεις πληρεξούσιων από την Υεμένη.
**Σαουδική Αραβία**
Ως ο μεγαλύτερος σύμμαχος της Αμερικής στη Μέση Ανατολή, η Σαουδική Αραβία θα μπορούσε να ενταχθεί στις αμερικανικές επιθέσεις κατά του Ιράν, εάν το βασίλειο υποστεί σημαντικές ζημιές. Η αμερικανική στρατιωτική παρουσία στη Σαουδική Αραβία επικεντρώνεται γύρω από την Αεροπορική Βάση Prince Sultan. Υποστηρίζει τις επιχειρήσεις της CENTCOM όσον αφορά τα logistics και τις δυνατότητες αεράμυνας, και χρησιμοποιείται για την αντιμετώπιση απειλών από τους Χούτι της Υεμένης.
Βρίσκεται 100 χιλιόμετρα νοτιοανατολικά του Ριάντ, η Αεροπορική Βάση Prince Sultan κατασκευάστηκε το 1982 για τη Βασιλική Σαουδική Αεροπορία και έπαιξε κρίσιμο ρόλο κατά την Επιχείρηση Desert Storm το 1991. Η αμερικανική δραστηριότητα αποκαταστάθηκε στη βάση το 2019 μετά τις επιθέσεις των Χούτι στις εγκαταστάσεις της πετρελαϊκής εταιρείας Aramco. Τέσσερις συστοιχίες Patriot έχουν αναπτυχθεί εκεί.
Το Ιράν έχει στοχεύσει τόσο στρατιωτικές βάσεις στη Σαουδική Αραβία όσο και εγκαταστάσεις της Aramco, εξαπολύοντας βαλλιστικούς πυραύλους και drones καμικάζι Shahed-136. Οι επιθέσεις έχουν προκαλέσει ζημιές σε συστοιχίες Patriot, σε υποδομές αεροπορικών βάσεων και σε εγκαταστάσεις παραγωγής της Aramco.
Η κατάσταση στην περιοχή είναι αναμφισβήτητα ασταθής, και φαίνεται ότι, χτυπώντας τις μοναρχίες του Κόλπου, το Ιράν αναγκάζει αυτά τα έθνη να πείσουν τις ΗΠΑ να σταματήσουν τη στρατιωτική τους εκστρατεία. Προφανώς, τέτοια πίεση ασκείται πράγματι στις ΗΠΑ. Ωστόσο, δεν είναι σαφές αν το Ιράν μπορεί να αποφύγει να διαβεί μια γραμμή που θα μπορούσε να προκαλέσει ισχυρή αντίδραση από γειτονικές χώρες, συμπεριλαμβανομένων αεροπορικών επιδρομών. Προς το παρόν, το καταφέρνει.
