Ενώ οι περισσότερες συζητήσεις επικεντρώνονται στις πιθανές απολύσεις λόγω της τεχνητής νοημοσύνης, μια αυξανόμενη μερίδα της γενιάς Z, και ιδίως οι νεαρές γυναίκες, αντιμετωπίζουν δυσκολίες ακόμη και στο να εισέλθουν στην αγορά εργασίας. Σύμφωνα με την πρόσφατη έκθεση “Women in Work Index” της PwC, η οποία αναλύει δεδομένα από την Έρευνα Εργατικού Δυναμικού για ηλικίες 16-24 ετών μεταξύ 2020 και 2024, περίπου 1 εκατομμύριο νέοι στο Ηνωμένο Βασίλειο κατατάσσονται πλέον στην κατηγορία NEET (not in education, employment, or training – εκτός εκπαίδευσης, απασχόλησης ή κατάρτισης).

Η ανεργία των νέων γυναικών, η οποία παρουσίαζε πτωτική τάση από τα μέσα της δεκαετίας του 2010 (με εξαίρεση την περίοδο της πανδημίας COVID-19), σημειώνει πλέον αντιστροφή. Το 2024, το ποσοστό ανεργίας για τις νεαρές γυναίκες αυξήθηκε από 9,5% σε 11,8%, καταγράφοντας την ταχύτερη ετήσια άνοδο από τότε που ξεκίνησε η σχετική καταγραφή της PwC. Επιπλέον, τα πιο πρόσφατα στοιχεία της ONS, που δημοσιεύθηκαν τον περασμένο μήνα, δείχνουν ότι το συνολικό ποσοστό NEET ανέβηκε στο 12,8%, με την αύξηση να οφείλεται σχεδόν αποκλειστικά στις γυναίκες. Συγκεκριμένα, ενώ ο αριθμός των νέων ανδρών που βρίσκονται εκτός αγοράς εργασίας μειώθηκε σε τριμηνιαία βάση, 13.000 νέες γυναίκες βρέθηκαν εκτός αγοράς εργασίας. Παρόλο που οι νέοι άνδρες εξακολουθούν να υπερτερούν ελαφρώς αριθμητικά, οι τάσεις δείχνουν ότι οι ισορροπίες αλλάζουν ραγδαία.

Σε αντίθεση με το παρελθόν, όταν οι νεαροί άνδρες κυριαρχούσαν στα στατιστικά στοιχεία NEET, η πρόσφατη έρευνα υποδεικνύει ότι η ανεργία των νεαρών γυναικών σήμερα δεν οφείλεται τόσο στην επιλογή. Η PwC επισημαίνει δύο βασικούς παράγοντες πίσω από την απότομη αύξηση των γυναικών NEET: τους χαμηλούς βαθμούς και την επιδείνωση της υγείας. Μία στις τέσσερις νεαρές γυναίκες που αποφοίτησαν με χαμηλούς βαθμούς καταλήγουν NEET, σε σύγκριση με μία στις πέντε νεαρές γυναίκες. Όταν οι χαμηλοί βαθμοί συνδυάζονται με ένα πρόβλημα υγείας, οι συνέπειες είναι ιδιαίτερα σοβαρές: μια νεαρή γυναίκα με αυτά τα χαρακτηριστικά είναι σχεδόν τέσσερις φορές πιο πιθανό να είναι NEET από τη μέση νεαρή γυναίκα (48% έναντι 12,2%).

Σύμφωνα με τον Lewis Maleh, CEO της παγκόσμιας εταιρείας εύρεσης προσωπικού Bentley Lewis, η ξαφνική αυτή εξέλιξη σχετίζεται με τη μετάβαση στις επαγγελματικές επιλογές των νέων που δεν είναι “βιβλιοφάγους”. “Όταν οι νεαροί άνδρες φεύγουν από το σχολείο χωρίς ισχυρούς βαθμούς, υπάρχουν καθιερωμένες διαδρομές, όπως οι κατασκευές, οι τεχνικές ειδικότητες, τα logistics, που προσλαμβάνουν αυτή τη στιγμή και δεν απαιτούν περαιτέρω εκπαίδευση”, εξηγεί ο Maleh. “Οι νεαρές γυναίκες με παρόμοιο επίπεδο εκπαίδευσης στρέφονται προς το λιανεμπόριο, τη φροντίδα ή τη φιλοξενία. Αυτοί οι τομείς συρρικνώνονται και προσφέρουν περιορισμένες δυνατότητες ανέλιξης”.

Η αυξανόμενη εστίαση στους ρόλους της τεχνολογίας, εξαιτίας του “αγώνα” της τεχνητής νοημοσύνης, περιορίζει περαιτέρω την δεξαμενή των διαθέσιμων θέσεων εργασίας για τις γυναίκες, οι οποίες είναι λιγότερο πιθανό να έχουν σπουδάσει σε αντικείμενα STEM (Science, Technology, Engineering, Mathematics). Η Zara Amiry, σύμβουλος εύρεσης προσωπικού, συμφωνεί ότι το ποσοστό γυναικείας ανεργίας αντικατοπτρίζει άμεσα τους διαθέσιμους ρόλους. “Ορισμένοι ρόλοι τείνουν να έχουν περισσότερους άνδρες αιτούντες”, σημειώνει.

Για τις νέες γυναίκες που αντιμετωπίζουν την ανεργία και προβληματίζονται για τους χαμηλούς βαθμούς τους, η Amiry τονίζει ότι η εμπειρία μπορεί να μετρήσει εξίσου με την εκπαίδευση στα μάτια των recruiters. “Ακόμα κι αν δεν πήρατε κορυφαίους βαθμούς ή δεν σπουδάσατε ένα αντικείμενο ιδιαίτερα φιλικό προς τους εργοδότες, θα μπορούσατε να αποκτήσετε κάποια δωρεάν εμπειρία ενώ ζείτε στο σπίτι”, προτείνει, προσθέτοντας ότι οι δεξιότητες που θα αποκτήσουν θα τις βοηθήσουν να ανταγωνιστούν καλύτερα. “Μπορεί να ακούγεται παράλογο, αλλά η απόκτηση τέτοιου είδους εμπειρίας θα σας βοηθήσει να ξεπεράσετε έναν άλλο υποψήφιο για τη θέση”.

Επιπλέον, επισημαίνει ότι οι γυναίκες τείνουν να κρίνουν τους εαυτούς τους πιο αυστηρά κατά την αίτηση για εργασία. “Οι άνδρες είναι πιο πιθανό να υποβάλουν αίτηση για θέσεις εργασίας ακόμη κι αν δεν πληρούν όλες τις απαιτήσεις, ενώ οι γυναίκες είναι λιγότερο πιθανό να υποβάλουν αίτηση”. Το μήνυμα είναι σαφές: κάντε την αίτηση ούτως ή άλλως.

Τόσο για άνδρες όσο και για γυναίκες, οι συμβουλές του Maleh είναι οι ίδιες: να εξοικειωθούν με την τεχνητή νοημοσύνη, να αποκτήσουν όση εμπειρία μπορούν και να μην υποτιμούν τη δύναμη του δικτύωσής τους. “Μάθετε να χρησιμοποιείτε σωστά τα εργαλεία AI”, τονίζει. “Η πρακτική ευχέρεια στην AI δεν απαιτεί πτυχίο και οι εργοδότες το ζητούν σφόδρα”.

Η απόκτηση μιας μαθητείας, ειδικά σε τομείς όπως η ψηφιακή τεχνολογία, η πράσινη ενέργεια και η υγειονομική τεχνολογία, όπου υπάρχει σοβαρή έλλειψη σε νέους, ιδίως γυναίκες, θα ήταν ιδανική. Εάν αυτό δεν είναι εφικτό, η συμβουλή είναι να μην περιμένουν την τέλεια ευκαιρία. “Δημιουργήστε αποδείξεις για το τι μπορείτε να κάνετε, ένα portfolio, ένα παράλληλο project, κ.λπ.” “Οι υποψήφιοι που τοποθετούμε σε υψηλές θέσεις δεν είναι πάντα αυτοί με τους καλύτερους βαθμούς, αλλά αυτοί που είναι πιο περίεργοι, προσαρμοστικοί και έχουν καλή δικτύωση.”