Η στρατηγική της δολοφονίας ηγετών, αν και μπορεί να προσφέρει μια βραχυπρόθεσμη δημοτικότητα σε περιόδους πολέμου, αποδεικνύεται διαχρονικά καταστροφική στη Μέση Ανατολή, αφήνοντας πίσω της μόνο χάος και αναταραχή. Η πρόσφατη δολοφονία του Ιρανού ανώτατου ηγέτη Αγιατολάχ Αλί Χαμενεΐ, στα 86 του χρόνια και ενώ βρισκόταν ήδη σε προχωρημένη ηλικία και αντιμετώπιζε προβλήματα υγείας, είναι μια πράξη που, παρά τη φαινομενική “επιτυχία” για τις ΗΠΑ και το Ισραήλ, πιθανότατα θα έχει αρνητικές μακροπρόθεσμες συνέπειες.
Η ιστορία έχει δείξει ότι η εξάλειψη ηγετών δεν οδηγεί σε ειρηνικές λύσεις. Αντιθέτως, μπορεί να ανοίξει τον δρόμο για πιο ριζοσπαστικούς διαδόχους ή για την εμφάνιση ενός χάους που θα οδηγήσει σε ανεξέλεγκτη βία. Παραδείγματα όπως η περίπτωση του Ιράκ, όπου η πτώση του Σαντάμ Χουσεΐν άνοιξε τον δρόμο για την άνοδο φιλο-ιρανικών δυνάμεων και τη δημιουργία ενός δικτύου μη κρατικών παραγόντων, καθώς και η ανάδυση του ISIL, υπογραμμίζουν την επικινδυνότητα τέτοιων τακτικών.
Αντίστοιχες είναι οι περιπτώσεις της Χαμάς και της Χεζμπολάχ. Η επανειλημμένη προσπάθεια του Ισραήλ να δολοφονήσει ηγέτες της Χαμάς, περιλαμβανομένων των ιδρυτών της, οδήγησε τελικά στην εκλογή του Γιαχιά Σινουάρ, ο οποίος σχεδίασε την επίθεση της 7ης Οκτωβρίου 2023. Παρομοίως, η δολοφονία του προκατόχου του Χασάν Νασράλα από το Ισραήλ, άνοιξε τον δρόμο για την άνοδο του νυν ηγέτη της Χεζμπολάχ.
Στην περίπτωση του Ιράν, είναι εξαιρετικά απίθανο ο διάδοχος του Χαμενεΐ να είναι πιο δεκτικός σε διαπραγματεύσεις. Οι δηλώσεις Ομανών συνομιλητών είχαν υποδείξει πιθανές μεγάλες παραχωρήσεις στο πυρηνικό ζήτημα από πλευράς Ιράν υπό τον Χαμενεΐ, κάτι που ενδέχεται να μην είναι εφικτό για τον αντικαταστάτη του.
Η στρατηγική “αποκεφαλισμού” εγείρει το ερώτημα του τι πραγματικά κερδίζουν το Ισραήλ και οι ΗΠΑ. Για τον Μπέντζαμιν Νετανιάχου, η δολοφονία του Χαμενεΐ προσφέρει μια βραχυπρόθεσμη ώθηση δημοτικότητας ενόψει εκλογών, την ώρα που αντιμετωπίζει κατηγορίες για διαφθορά. Ωστόσο, οι μακροπρόθεσμες συνέπειες, όπως το ενδεχόμενο κρατικής κατάρρευσης στο Ιράν και η επακόλουθη αστάθεια, θα επιβαρύνουν τους συμμάχους των ΗΠΑ στην περιοχή και την Ευρώπη.
Για τον Ντόναλντ Τραμπ, τα οφέλη είναι λιγότερο σαφή. Η δαπάνη δισεκατομμυρίων δολαρίων για έναν πόλεμο με μια χώρα που δεν αποτελούσε άμεση απειλή, ενώ οι Αμερικανοί πολίτες αντιμετωπίζουν οικονομικές δυσκολίες, μπορεί να εκληφθεί ως αδυναμία και εξαπάτηση. Η τρέχουσα κατάπαυση του πυρός μπορεί να είναι η ηρεμία πριν από την καταιγίδα, με τις ΗΠΑ να αφήνουν πίσω τους μια νέα καταστροφή και να πλήττονται οι περιφερειακές τους συμμαχίες.
