Λίγες ταινίες καταφέρνουν να αγγίξουν την καρδιά και να προκαλέσουν γέλιο ταυτόχρονα, με την ίδια συνέπεια όσο το «Mrs. Doubtfire». Η ταινία αυτή διαθέτει μια σπάνια τονική ελαστικότητα, εναλλάσσοντας στιγμές γνήσιας θλίψης, ακόμη και πένθους, με απότομη ευθυμία και ανακουφιστική κωμωδία. Σε μια στιγμή μπορεί να αισθανθεί κανείς τη συγκίνηση να πνίγει, ενώ την αμέσως επόμενη να ξεσπά σε γέλια. Η μαγεία του «Mrs. Doubtfire» έγκειται στην ικανότητά του να το επιτυγχάνει αυτό με απαράμιλλη ζεστασιά.
Ως έφηβος, την παρακολουθούσα ασταμάτητα σε βιντεοκασέτα, σε μια μικρή τηλεόραση στο δωμάτιό μου, προσπαθώντας να κατανοήσω τις ιδιομορφίες της δικής μου, τελικά στοργικής, οικογένειας. Λάτρευα την κυρία Doubtfire για τους προφανείς λόγους: τις φωνές του Robin Williams, τις κωμικές στιγμές και την αστείρευτη εκρηκτικότητα του ταλαντούχου ηθοποιού.
Τότε, δεν συνειδητοποιούσα πόσο συγκινητική εμπειρία ήταν η παρακολούθηση της ταινίας. Ωστόσο, βλέποντάς την ξανά ως ενήλικας, κατανοώ πλέον γιατί την παρακολουθούσα ξανά και ξανά. Σήμερα, η εκτενής (και ναι, ελαφρώς παράλογη) μεταμόρφωση του χαρακτήρα του Daniel Hillard – με προσθετικό πρόσωπο, επενδύσεις στο στήθος και όλα τα σχετικά – σε μια Βρετανίδα κυρία, την Mrs. Doubtfire, δεν φαντάζει πλέον απλώς ως ένα ξεκαρδιστικό γκάφ, αλλά ως ένα πορτρέτο της αφοσίωσης ενός πατέρα που κάνει τα πάντα για να μην χάσει τα αγαπημένα του παιδιά. Μια δυναμική που διαδραματιζόταν πιο διακριτικά και στο δικό μου σπίτι.
Αυτό που πλέον αγγίζει βαθύτερα είναι η κατανόηση της απόγνωσης του Daniel να μην του αφαιρεθούν τα παιδιά του, πέρα από λίγες ώρες το Σάββατο. Ως παιδί, η μεταμόρφωσή του σε Mrs. Doubtfire φάνταζε περισσότερο ως ένα περίτεχνο αστείο. Ως ενήλικας, η κωμωδία υποχωρεί, δίνοντας τη θέση της σε μια σχεδόν εμμονική ανάγκη. Όταν δηλώνει σε δικαστή ότι είναι «εθισμένος» στα παιδιά του και δεν μπορεί να αναπνεύσει χωρίς αυτά, μπορεί να ακούγεται υπερβολικό. Όμως, η αλήθεια που κρύβεται πίσω από αυτά τα λόγια είναι ωμή και ανθρώπινη, αν και συχνά επισκιάζεται από τα δικαιώματα των μητέρων στις δικαστικές διαμάχες επιμέλειας, όπως συνέβαινε τότε και συμβαίνει και σήμερα.
Παρόλα αυτά, βλέποντάς την τώρα, η ταινία παρουσιάζεται πιο ηθικά περίπλοκη από ό,τι αντιλαμβανόμουν ως έφηβος. Ο Daniel είναι αστείος, αγαπητός και χαοτικός, αλλά ταυτόχρονα παρεμβατικός και ελεγκτικός, ειδικά όσον αφορά τις προσπάθειες της πρώην συζύγου του να προχωρήσει στη ζωή της. Ένα μέρος του χιούμορ προκύπτει από τον σαμποτάζ σε αυτή τη διαδικασία, από τις σπόντες της προς την πρώην του, ως ο δικός της έμπιστος, από τις προτροπές της να ορκιστεί αγαμία και από τα παιδαριώδη αστεία του για τα γεννητικά όργανα του νέου της συντρόφου, Stu Dunmeyer (Pierce Brosnan). Στην πραγματικότητα, όλα αυτά θα ήταν βαθιά ανθυγιεινά και παράξενα. Και όμως, η ταινία επιτρέπει στον Daniel να είναι ατελής και τελικά ανθρώπινος – ένα παράθυρο στην αταξία των χωρισμών και στις μεταβαλλόμενες διαπροσωπικές δυναμικές που τους συνοδεύουν.
Το τέλος της ταινίας, όχι η συνηθισμένη εύκολη συμφιλίωση, αλλά μια τρυφερή επαναπροσδιορισμός του τι μπορεί να σημαίνει οικογένεια, φαντάζει ακόμα πιο ριζοσπαστικό και συγκινητικό τρεις δεκαετίες μετά. Το «Mrs. Doubtfire» αντέχει στον χρόνο γιατί κατανοεί κάτι διαχρονικό: οι οικογένειες διασπώνται, αλλάζουν, αναδιατάσσονται – και βρίσκουν τρυφερά το δρόμο της επιστροφής στο σπίτι.
Καθώς αναλογίζομαι αυτά, μετά την απώλεια του δικού μου πατέρα πριν από τρία χρόνια, η ταινία αποκτά μια εντελώς νέα διάσταση. Είμαι ευγνώμων, εκ των υστέρων, που ο πατέρας μου ήταν πάντα παρών κατά την παιδική μου ηλικία και που οι γονείς μου κατάφεραν να παραμείνουν μαζί για χάρη των παιδιών, τουλάχιστον μέχρι να πάω στο πανεπιστήμιο. Όπως ο Daniel, έτσι και ο πατέρας μου μας χρειαζόταν. Ο αδελφός μου κι εγώ ήμασταν οι καλύτεροί του φίλοι, και τον χρειαζόμασταν κι εμείς. Τον σκέφτομαι συχνά και ένα μέρος μου θα ήθελε να ζήσω ξανά την παιδική μου ηλικία, ασφαλής στους ευτυχισμένους περιορισμούς του αυτοκινήτου του κατά τις μακρινές διαδρομές για και από τους ποδοσφαιρικούς αγώνες.
Έχοντας βιώσει και εγώ τους δικούς μου χωρισμούς ως ενήλικας, συμπεριλαμβανομένου ενός όπου αναγκάστηκα να δω την πρώην μου σύντροφο να προχωρά με άλλον άντρα σε πραγματικό χρόνο, μπορώ επίσης να αρχίσω να κατανοώ πόσο έντονο πρέπει να ήταν για τον Daniel – να παρακολουθεί τη Miranda Hillard (Sally Field) να γοητεύεται μέρα με τη μέρα από τον όμορφο Stu. Όλο αυτό το διάστημα, η Mrs. Doubtfire του έχει προνομιακή θέση, καθώς εκείνος μαγειρεύει και καθαρίζει, σαν να ξεπληρώνει ένα κάρμα, αφού ο Daniel σαφώς θα έπρεπε να είχε βοηθήσει περισσότερο στο σπίτι κατά τη διάρκεια του άτυχου γάμου του.
Όταν ο Daniel μεθάει στην κορυφαία σκηνή της ταινίας στο πλέον εμβληματικό εστιατόριο του San Francisco και ρίχνει στο jambalaya του Stu πιπεριά καγιέν, σε μια στιγμή μέθης και παρορμητικότητας, πολλοί άντρες θα μπορούν να ταυτιστούν με την έξαψη του νευρικού συστήματος και το χτύπημα του εγωισμού που μπορεί να προκύψει βλέποντας έναν πρόσφατο πρώην εραστή να φιλάει άλλον άντρα. Αυτό δεν σημαίνει ότι η βία είναι ποτέ δικαιολογημένη, και όταν ο Daniel δίνει στον αντίπαλό του Stu, ο οποίος είναι αλλεργικός στην πιπεριά, μια δυνητικά σωτήρια μανούβρα Heimlich, το ηθικό τόξο της εξιλέωσης ολοκληρώνεται.
Ως ένας 32χρονος άντρας, έχω τα δικά μου όνειρα να συναντήσω τη μελλοντική μου σύζυγο και να αποκτήσω τρία όμορφα παιδιά όπως ο Daniel και η Miranda, ή ακόμα περισσότερα. Αν το «Mrs. Doubtfire» έχει κάποιο μάθημα για μένα, είναι να είμαι από την αρχή ένας γκουρμέ σεφ, πειθαρχημένος και καθαρός, και όχι να μάθω τέτοιες ιδιότητες μόνο όταν είναι σχεδόν πολύ αργά.
Το «Mrs. Doubtfire» είναι διαθέσιμο στο Netflix και στο Disney+ στις ΗΠΑ, και στο Disney+ στο Ηνωμένο Βασίλειο και την Αυστραλία.
