Στη Βραζιλία, το Ανώτατο Δικαστήριο της χώρας προχώρησε στην καταδίκη πέντε ανδρών που είχαν κατηγορηθεί για τη σχεδίαση της δολοφονίας της ηγέτιδας ανθρωπίνων δικαιωμάτων και πολιτικού Marielle Franco, καθώς και του οδηγού της, Anderson Gomes, το 2018. Η απόφαση αυτή, που έλαβε χώρα την Τετάρτη, αποτελεί την κορύφωση μιας δικαστικής διαμάχης που προσέλκυσε έντονο ενδιαφέρον, εγείροντας ερωτήματα σχετικά με την πόλωση, τη διαφθορά και τις φυλετικές διακρίσεις στην κοινωνία της Βραζιλίας.
Οι δικαστές του αρμόδιου τμήματος του δικαστηρίου ομόφωνα έκκριναν την ενοχή των κατηγορουμένων, επιβάλλοντας ποινές που φτάνουν τις δεκαετίες φυλάκισης. “Η ανθρώπινη δικαιοσύνη δεν είναι ικανή να απαλύνει αυτόν τον πόνο,” δήλωσε η δικαστής Carmen Lucia προς τις οικογένειες των θυμάτων.
Η Marielle Franco, 38 ετών, ήταν δημοτική σύμβουλος στην πόλη του Ρίο ντε Τζανέιρο, έχοντας συμπληρώσει μόλις ένα χρόνο στη θητεία της. Ως μια ανερχόμενη φιγούρα του αριστερού Κόμματος Σοσιαλισμού και Ελευθερίας, η Franco, μια Μαύρη γυναίκα από τις φαβέλας – τις πυκνοκατοικημένες, χαμηλού εισοδήματος γειτονιές της Βραζιλίας – ήταν γνωστή για τους αγώνες της υπέρ των δικαιωμάτων της ΛΟΑΤΚΙ+ κοινότητας, των φυλετικών μειονοτήτων και των γυναικών. Επιπλέον, χρησιμοποιούσε την πλατφόρμα της για να καταγγέλλει την υπερβολική αστυνομική βία στις φαβέλας, καθώς και τις παράνομες καταπατήσεις γης από τις τοπικές αρχές.
Στις 14 Μαρτίου 2018, μετά από μια βραδινή συζήτηση στο Ρίο ντε Τζανέιρο, ένα όχημα πλησίασε το αυτοκίνητο που οδηγούσε ο Gomes και επέβαινε η Franco. Ο δράστης άνοιξε πυρ, ρίχνοντας 13 σφαίρες, με αποτέλεσμα τον θανάσιμο τραυματισμό της Franco και του Gomes. Ένας βοηθός που επέβαινε επίσης στο όχημα τραυματίστηκε. Οι εισαγγελείς χαρακτήρισαν την επίθεση ως δολοφονία με πολιτικά κίνητρα, με σκοπό τη φιμωμένη της Franco και την παρεμπόδιση της δράσης της εναντίον ισχυρών συμφερόντων.
Στη δικαστική απόφαση της Τετάρτης, οι δικαστές του Ανωτάτου Δικαστηρίου έκκριναν ότι ο πρώην βουλευτής Chiquinho Brazao και ο αδελφός του Domingos Brazao – σύμβουλος στο κρατικό δικαστήριο ελέγχου του Ρίο – συνωμότησαν για τη δολοφονία της Franco, ως απάντηση στις προσπάθειές της να τερματίσει παράνομες καταπατήσεις γης. Οι δύο αδελφοί είχαν επωφεληθεί από σχέδια διεκδίκησης δημόσιων εκτάσεων στο Ρίο ντε Τζανέιρο για ιδιωτική ανάπτυξη. Είχαν συλληφθεί το 2024 και καταδικάστηκαν σε 76 χρόνια φυλάκισης ο καθένας.
Εκτεταμένες ποινές φυλάκισης επιβλήθηκαν και σε τρεις άλλους συγκατηγορούμενους. Ο Robson Calixto Fonseca, βοηθός των αδελφών Brazao, καταδικάστηκε σε εννέα χρόνια για εγκληματική συνωμοσία. Ο πρώην ανακριτής Rivaldo Barbosa έλαβε 18 χρόνια για παθητική διαφθορά και παρεμπόδιση της δικαιοσύνης. Ο αστυνομικός Ronald Paulo Alves Pereira καταδικάστηκε σε 56 χρόνια για δολοφονία και απόπειρα δολοφονίας.
Και οι πέντε άνδρες που καταδικάστηκαν στην απόφαση της Τετάρτης αρνήθηκαν την ευθύνη για το έγκλημα. Οι εισαγγελείς, ωστόσο, απέδωσαν την αποκάλυψη της εμπλοκής των πέντε φερόμενων συνωμοτών στις καταθέσεις των δύο ανδρών που εκτέλεσαν την επίθεση. Αυτοί οι ύποπτοι, Ronnie Lessa και Elcio Queiroz, είχαν συλληφθεί το 2019 και κατηγορήθηκαν ως οι δράστες του διπλού φόνου. Οι δύο άνδρες είχαν συνάψει συμφωνίες ομολογίας που οδήγησαν στις συλλήψεις των αδελφών Brazao, σύμφωνα με τους εισαγγελείς. Οι Lessa και Queiroz καταδικάστηκαν σε 78 και 59 χρόνια φυλάκισης αντίστοιχα τον Οκτώβριο του 2024.
Οι αρχές έχουν επίσης επισημάνει ότι η κυβέρνηση του Προέδρου Luiz Inacio Lula da Silva, ο οποίος επέστρεψε στην προεδρία το 2023, άνοιξε τον δρόμο για μια ευρύτερη έρευνα. Ο δικαστής Alexandre de Moraes, κατά την ανακοίνωση της ψήφου του, περιέγραψε τις δολοφονίες ως μέρος ενός “modus operandi συμμορίας”, που διαπράχθηκε “για τη διατήρηση οικονομικών κερδών και πολιτικής εξουσίας”. Η Διεθνής Αμνηστία χαρακτήρισε τις ακροάσεις της εβδομάδας “αποφασιστική δοκιμασία” για τη “διάθεση της Βραζιλίας να αντιμετωπίσει την ατιμωρησία”.
