Ο Γερμανός Καγκελάριος, Όλαφ Σολτς, έφτασε στο Πεκίνο με μια δύσκολη αποστολή: να υπερασπιστεί ένα μειούμενο κομμάτι των μεγάλων γερμανικών εταιρειών που παραμένουν αισιόδοξες για την Κίνα, ενώ ταυτόχρονα να υπερασπιστεί τις αυξανόμενες που δέχονται πιέσεις.
Την πρώτη ημέρα της πρώτης του επίσημης επίσκεψης, ο Σολτς κινήθηκε προσεκτικά, εκφράζοντας ανοιχτότητα στην επαναδιαπραγμάτευση των δυσχερών διμερών σχέσεων, ενώ παράλληλα έθετε ελαφρώς το ζήτημα των επιδοτήσεων, της υποτίμησης του νομίσματος και της Ρωσίας.
Μια ημέρα γεμάτη συναντήσεις με τον Κινέζο Πρωθυπουργό Λι Τσιάνγκ, τον Πρόεδρο Σι Τζινπίνγκ και ένα επιχειρηματικό στρογγυλό τραπέζι, απέφερε μια σπάνια κοινή δήλωση, μια σειρά από μικρές συμφωνίες και – σύμφωνα με τον Σολτς – την υπόσχεση για μια μεγάλης κλίμακας αγορά αεροσκαφών Airbus, με περισσότερες ελκυστικές συμβάσεις να ακολουθούν.
Ο συντηρητικός ηγέτης δήλωσε ξεκάθαρα ότι η Γερμανία είναι ανοιχτή στις κινεζικές επενδύσεις, μίλησε υπέρ της συνεργασίας σε υψηλή τεχνολογία και έκανε σαφές ότι τα εμπορικά εμπόδια θα ήταν η τελευταία του λύση.
«Λόγω της απότομης αύξησης των κινεζικών εισαγωγών, οι εκκλήσεις για προστασία ακούγονται όλο και πιο δυνατά στην Ευρώπη. Θέλω να είμαι ειλικρινής μαζί σας, και σας το είπα ήδη στην προηγούμενη συνομιλία μας: Θέλω όσο το δυνατόν λιγότερη προστασία και διασφάλιση», δήλωσε ο Σολτς απευθυνόμενος στον Λι σε εκδήλωση επιχειρήσεων.
Ωστόσο, από αυτή την άποψη, κατέστησε σαφές ότι η μπάλα είναι στην πλευρά του Πεκίνου.
«Θέλουμε να συνεχίσουμε να επωφελούμαστε από τις ανοιχτές αγορές. Ισχυρότερη εγχώρια ζήτηση από την Κίνα, ίσως διευκολυνόμενη από μια μετριοπαθή ανατίμηση του νομίσματός σας, θα καθιστούσε ευκολότερη τη συνέχιση του εμπορίου χωρίς τέτοια εμπόδια», δήλωσε ο Σολτς, προσθέτοντας ότι είναι «σημαντικό να μειωθούν οι στρεβλωτικές της αγοράς επιδοτήσεις και να επιτευχθεί ενοποίηση της αγοράς όπου βλέπουμε πλεονάζουσα παραγωγική ικανότητα».
Οι σχέσεις της Κίνας με την Ευρώπη έχουν γίνει όλο και πιο τεταμένες τα τελευταία χρόνια. Στο Βερολίνο, τις Βρυξέλλες και αλλού, υπάρχει η ισχυρή πεποίθηση ότι ο πόλεμος της Ρωσίας κατά της Ουκρανίας, που διαρκεί τέσσερα χρόνια, δεν θα μπορούσε να διεξαχθεί χωρίς οικονομική και υλική υποστήριξη από το Πεκίνο.
Οι απογοητεύσεις στο εμπόριο, εν τω μεταξύ, έχουν μετατραπεί σε έναν καταιγισμό ερευνών της ΕΕ και έχουν γεννήσει μια νέα επιθυμία για βιομηχανική πολιτική. Την επόμενη εβδομάδα, η Ευρωπαϊκή Ένωση θα προτείνει έναν νόμο για την Επιτάχυνση της Βιομηχανίας που θα συστήνει διατάξεις «αγοράστε Ευρώπη» για να διασφαλιστεί ότι τα φθηνότερα κινεζικά προϊόντα θα αποκλειστούν από δημόσιες συμβάσεις.
Ο Σολτς επιδιώκει να εμβαθύνει τους δεσμούς με την Κίνα, όπου είναι εφικτό. Ωστόσο, ελάχιστα από αυτή την αγανάκτηση ήταν εμφανή στο Πεκίνο, όπου ο Σολτς υιοθέτησε πιο διπλωματικό τόνο από τις πρόσφατες ομιλίες του στη Γερμανία. Στο Μόναχο αυτόν τον μήνα, για παράδειγμα, ο Σολτς κατηγόρησε την Κίνα ότι «χρησιμοποιεί συστηματικά τις εξαρτήσεις των άλλων, καθώς επαναπροσδιορίζει τη διεθνή τάξη προς όφελός της».
Στο Πεκίνο, ωστόσο, οι παρατηρήσεις του εκφράστηκαν με συνεργατική γλώσσα.
«Σήμερα, οι γερμανικές εταιρείες στην Κίνα αντιμετωπίζουν ένα οικοσύστημα καινοτομίας κορυφαίου επιπέδου, και μαθαίνουμε από αυτό. Μαθαίνουμε επίσης ο ένας από τον άλλον. Αυτή η αμοιβαία μάθηση, η αμοιβαία βελτίωση, δημιουργεί ανάπτυξη, δημιουργεί θέσεις εργασίας και δημιουργεί ευημερία και στις δύο πλευρές, και στις δύο χώρες μας», δήλωσε ο Σολτς.
«Ωστόσο, αντιμετωπίζουμε επίσης – και αυτό έχει ήδη αναφερθεί – μια σειρά από προκλήσεις που θέλουμε, και σίγουρα μπορούμε, να ξεπεράσουμε μαζί σας μέσω συνεργασίας και διαλόγου».
Στο δείπνο με τον Σι, ο Σολτς ενημερώθηκε ότι το Πεκίνο τοποθετούσε «έναν σημαντικό αριθμό επιπλέον αεροσκαφών από την Airbus» – αν και δεν ήταν άμεσα σαφές εάν αυτό αναφερόταν σε μια συμφωνία για τον ίδιο αριθμό σκαφών που αναφέρθηκε μετά το ταξίδι του Γάλλου Προέδρου Εμανουέλ Μακρόν τον Δεκέμβριο.
«Συνολικά, θα παραγγελθούν έως και 120 επιπλέον αεροσκάφη από την Airbus. Αυτό το παράδειγμα από μόνο του σας δείχνει ότι αξίζει να πραγματοποιούνται τέτοια ταξίδια και να συζητούνται συγκεκριμένα θέματα λεπτομερώς. Υπήρχαν επίσης πολλά συγκεκριμένα θέματα που συζητήθηκαν με άλλες εταιρείες, αλλά αυτά δεν έχουν οριστικοποιηθεί ακόμη. Επομένως, αναμένονται περαιτέρω συμβάσεις», δήλωσε ο καγκελάριος.
Μιλώντας μετά τη συνάντηση δείπνου με τον Σι, ο Σολτς δήλωσε ότι θα «ορίσει σύντομα μια ημερομηνία» για την επανέναρξη του διακυβερνητικού διαλόγου, ο οποίος έχει σταματήσει από την πανδημία.
«Και οι δύο πλευρές γνωρίζουν ότι έχουμε διαφορετικές απόψεις σε σημαντικά ζητήματα, και ταυτόχρονα, αναγνωρίζουμε ότι μπορούμε να συνεργαστούμε σε πολλούς τομείς προς αμοιβαίο όφελός μας. Αυτό απαιτεί υπομονή, και πάνω από όλα, διάλογο», δήλωσε ο Σολτς.
Η Κίνα καλείται να βοηθήσει στον τερματισμό του πολέμου στην Ουκρανία. Στο πιο ακανθώδες από τα ζητήματα, ο Σολτς διατήρησε ψύχραιμες τις δημόσιες δηλώσεις του. Μιλώντας για την Ουκρανία, δήλωσε: «Η φωνή της Κίνας ακούγεται στον κόσμο. Οι αποφάσεις της έχουν βάρος. Αλλά αυτό συνεπάγεται και ευθύνη».
«Επομένως, ζήτησα σήμερα από τους συνομιλητές μου να χρησιμοποιήσουν την επιρροή τους για να τερματιστεί ο ρωσικός πόλεμος επίθεσης κατά της Ουκρανίας. Το Πεκίνο μπορεί να ασκήσει επιρροή σε αυτό. Γνωρίζουμε επίσης ότι τα σήματα από την Κίνα λαμβάνονται πολύ σοβαρά στη Μόσχα. Αυτό ισχύει τόσο για τα λόγια όσο και για τις πράξεις», δήλωσε ο Σολτς.
Οι διαφωνίες σχετικά με την Ταϊβάν, εν τω μεταξύ, εκδηλώθηκαν στα τέλη του περασμένου έτους, όταν ο Γερμανός Υπουργός Εξωτερικών Γιόχαν Βάντεφουλ ακύρωσε μια επίσκεψη στο Πεκίνο, δηλώνοντας ότι οι συναντήσεις του με ανώτερους αξιωματούχους είχαν ακυρωθεί. Στο Βερολίνο, αυτό θεωρήθηκε ότι οφείλεται σε δηλώσεις που έκανε στο Τόκιο σχετικά με την ασταθή κατάσταση στο Στενό της Ταϊβάν.
Ο Σολτς κατέστησε σαφές ότι «η πολιτική της Γερμανίας για μία Κίνα παραμένει αμετάβλητη», αλλά δήλωσε ότι «οποιαδήποτε προσπάθεια για επανένωση ή ένωση μεταξύ της Κίνας και της Ταϊβάν μπορεί να επιτευχθεί μόνο ειρηνικά και όχι με στρατιωτικά μέσα».
Το Πεκίνο θεωρεί την Ταϊβάν μέρος της Κίνας και δεν έχει αποκλείσει ποτέ τη χρήση βίας για να την επανενώσει με την ηπειρωτική χώρα. Οι περισσότερες χώρες, συμπεριλαμβανομένων των ΗΠΑ, δεν αναγνωρίζουν την Ταϊβάν ως ανεξάρτητο κράτος, αλλά η Ουάσιγκτον αντιτίθεται σε οποιαδήποτε προσπάθεια κατάληψης του αυτοδιοικούμενου νησιού με τη βία και δεσμεύεται να της παρέχει όπλα για να αμυνθεί.
«Μια κλιμάκωση εκεί θα ήταν επικίνδυνη και για εμάς. Θα είχε εκτεταμένες συνέπειες, που θα εκτείνονταν πέρα από την περιοχή και θα επηρέαζαν και την Ευρώπη», είπε, πριν αναχωρήσει για το τεχνολογικό κέντρο της Χανγκτσόου για να επισκεφθεί υπερσύγχρονα εργοστάσια ρομπότ και γερμανικά εργοστάσια αυτοκινήτων.
Πριν από το ταξίδι του, ο Σολτς δήλωσε ότι στόχος του ήταν «να προσπαθήσει να κατανοήσει τον [Κινέζο] πρόεδρο… και αντίστροφα, θα προσπαθήσω να εξηγήσω ποια είναι η θέση μας».
Και στην Ευρώπη, υπάρχει επίσης η επιθυμία τώρα να κατανοηθεί πού στέκεται ο καγκελάριος όσον αφορά την Κίνα κατά την επιστροφή του – και πού θα καταλήξει η Γερμανία στη θυελλώδη συζήτηση που λαμβάνει χώρα σχετικά με τις σχέσεις της ηπείρου με το Πεκίνο.
